Abrir o menú principal

Eduardo Blanco Amor

escritor e xornalista galego

Eduardo Modesto Blanco Amor, nado en Ourense o 13 de setembro de 1897[1] e finado en Vigo o 1 de decembro de 1979, foi un escritor e xornalista galego. En 1993 foille adicado o Día das Letras Galegas.

Eduardo Blanco Amor
Eduardo Blanco Amor.jpg
Nacemento13 de setembro de 1897
 Ourense
Falecemento1 de decembro de 1979
 Vigo
SoterradoCemiterio de S. Francisco de Ourense
NacionalidadeGalicia
Ocupaciónxornalista, escritor e poeta
Coñecido/a porA esmorga, Romances galegos, Xente ao lonxe e Os biosbardos
editar datos en Wikidata ]

Índice

TraxectoriaEditar


Casa natal e placa na mesma.

Foi fillo de Aurora Amor, florista ourensá, e de Víctor Blanco, procedente da zona de Mombuey[2], quen abandonou o fogar cando Blanco Amor tiña tres anos. A nai tivera un matrimonio anterior con Ramón Bóveda Guerra, de quen enviuvara en 1884 e con quen tivera tres fillos: Xulia, Cástor e Camilo Bóveda Blanco. Naceu no nº 17 da rúa da Paz, e foi bautizado como Eduardo Modesto. En 1915 comezou a traballar como secretario de dirección en El Diario de Orense da man de Xavier Bóveda. E en 1917 estivo como porteiro na Inspección de Primeira Ensinanza, mais en setembro dese ano foi suspendido de emprego e soldo. Durante esta época frecuentou os faladoiros de Vicente Risco, de quen tamén foi alumno na Escola Normal, figura que tivo unha importancia decisiva na súa futura defensa e promoción da cultura galega.

En abril de 1919 emigrou a Buenos Aires para evitar ir á guerra do Rif[3]. Alí continuou en contacto con intelectuais galegos da emigración, tomando parte activa na Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales, fundada en 1921, que pretendía aglutinar tódolos inmigrantes galegos e da que chegaría a ser director do seu órgano El Despertar Gallego. No 1924 coñece a Ramón Suárez Picallo, que había ser o seu grande amigo. En 1923 fundou con Ramiro Isla Couto a revista Terra, en lingua galega. Máis adiante participou tamén noutra publicación galeguista chamada Céltiga, da que tamén será director. En 1926 entrou a formar parte do diario arxentino La Nación, onde coñeceu escritores arxentinos como Leopoldo Lugones, Borges, Ernesto Sabato, Mallea e o uruguaio Horacio Quiroga. Tamén colaborou con publicacións como Correo de Galicia e a Revista de la Casa de Galicia.

En 1927 publicou a súa primeira obra, Os Nonnatos. Ao ano seguinte seguiuna o libro de poemas Romances gallegos, encadrado dentro dunha estética modernista cunha forte influencia dos romances casteláns e de Luís Amado Carballo.

En 1928 retornou durante un ano a Galiza como correspondente do diario La Nación. Durante este primeiro regreso coñeceu a Alfonso Daniel Rodríguez Castelao e a varios intelectuais do Partido Galeguista e do grupo Nós, e escribiu Poema en catro tempos, que publicaría posteriormente na Arxentina en 1931. Dende Buenos Aires colaborou máis tarde coa revista Nós con varios poemas e tres capítulos da súa novela inconclusa A escaleira de Jacob.

Volveu a instalarse en España como correspondente de La Nación entre 1933 e 1935, e coñeceu en Madrid a Federico García Lorca, con quen tivo unha grande amizade e a quen acompañou á casa familiar de Fuente Vaqueros en varias ocasións. Foi Blanco Amor o responsable de convencer a Lorca para que publicase os Seis poemas galegos (1935).

Defendeu dende a Arxentina a legalidade republicana cando se produciu o estalido da guerra civil española. Durante os 20 anos seguintes utilizou unicamente o castelán na súa obra literaria, con obras como Los miedos (1936) ou La catedral y el niño (1948). En 1956 volveu ao galego con Cancioneiro, e en 1959 publicou unha novela de extraordinaria importancia para a renovación da narrativa galega: A esmorga. Esta obra desenvólvese en Auria e marca un fito na ruptura das tendencias costumistas e populares da literatura galega, debido á súa técnica innovadora: o único que se pode ler son as contestacións dun reo nun xuízo, que conta as aventuras que o levaron á condena. É o modo de, sen facer un texto bilingüe, darlle verosimilitude a un diálogo entre un xuíz, que fala castelán, e un reo que fala galego. Amais de deberse ao afán de verosimilitude, o silencio do xuíz representa a xordeira da xustiza, o seu papel represor e castigador. A novela, ambientada nos baixos fondos ourensáns, céntrase en tres personaxes transgresores e marxinais que van sendo levados a un final tráxico.

En Buenos Aires fundou e dirixiu o Teatro Popular Galego, que puxo en escena obras de Lugrís Freire, do propio Blanco Amor e doutros autores. Tamén foi director da revista Galicia, publicada pola Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales.

 
Escultura de Xosé Cid Menor.

Retornou a Galicia o 16 de xaneiro de 1965, e publicou outra obra que tivo gran repercusión, o libro de relatos Os biosbardos (1962), relatos en primeira persoa con protagonista e narrador infantil distinto en cada conto. A súa última etapa foi moi fecunda, a pesar de ser postergado pola cultura oficial: en 1970 alumeou unha nova edición d' A esmorga, e en 1972 apareceu a extensa novela Xente ao lonxe, onde a través dos avatares que lle ocorren a unha familia de clase obreira, retrata a sociedade urbana, moi estratificada, do Ourense de principios de século. Nos seus últimos anos prestou unha grande atención ao xénero teatral, con obras como Farsas para Títeres (1973) e Teatro prá xente (1975).

Amais da literatura, practicou a fotografía de xeito afeccionado, cunha cámara Voigtländer. As súas imaxes, máis de 3000, permanecen sen clasificar no arquivo da biblioteca da Deputación de Ourense. En 2004 Editorial Galaxia publicou o libro A ollada do desexo. Obra fotográfica 1933-1973, unha escolma representativa con edición e limiar de Carlos Lema e cun epílogo de Margarita Ledo Andión. Inclúe autorretratos, imaxes de viaxes por lugares como Marrocos, París ou Nápoles, e fotografías de persoeiros como García Lorca, Castelao, Ramón Otero Pedrayo, Luís Seoane ou Indalecio Prieto.

Finou en Vigo, dunha trombose, o 1 de decembro de 1979, no taxi que o levaba cara ao hospital.[4] Foi soterrado no cemiterio de San Francisco de Ourense.

Finou sen dar lectura ao discurso de ingreso que, segundo consta na documentación da RAG, levaría por título: "A esperencia literaria". Considérase igualmente académico numerario.

Moitas das súas obras narrativas (A Esmorga, Xente ao lonxe, Os biosbardos) desenvólvense nunha cidade ficticia, Auria, transposición literaria do seu Ourense natal. Os críticos literarios encontraron nas súas ficcións ecos de autores como Valle-Inclán ou Eça de Queirós.

A súa condición homosexual[5] reflíctese en obras como A esmorga ou no volume Ars amandi, compilación de poesía amatoria[6].

Obra en galegoEditar

Poesía
Narrativa
 
1933, Ourense. Banquete galeguista homenaxe a Emilia Docet e a Manuel Luís Acuña. Na foto, entre outros: Risco, Ramiro Isla, Leuter González, Cunqueiro, Ramón Otero Pedrayo, María Luz Morales, Blanco Amor, Xoán L. Ramos Colemán e Manuel Peña Rei.
Teatro
Ensaio
Tradución
Fotografía
  • A ollada do desexo. Obra fotográfica 1933-1973 (Galaxia, 2004). Edición de Carlos Lema.

Obra en castelánEditar

 
Conxunto escultórico en homenaxe a Blanco Amor na Insua dos Poetas.
Poesía
  • Horizonte evadido (1936).
  • En soledad amena (1941).
Narrativa
  • La catedral y el niño (1948).
  • Los miedos (1963).
Ensaio
  • Chile a la vista (1950).
  • Las buenas maneras (1963).

NotasEditar

  1. Allegue, páx. 31
  2. Allegue, páx- 25-29.
  3. Allegue, páx. 43.
  4. "Los miedos de Blanco Amor", de Luís Marañón. El País (en castelán).
  5. Blanco Amor, E. (2004): A ollada do desexo. Ollada fotográfica 1933-1973. Limiar de Carlos Lema. Vigo: Ed. Galaxia. Páx. 10.
  6. "Dos arquivos de Blanco Amor", artigo de Daniel Salgado en El País, 16 de marzo de 2007.
  7. "La parranda". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  8. "La Folixa". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  9. "A esmorga di Eduardo Blanco Amor". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  10. "La baldoria". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  11. "La noce". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  12. "On a Bender". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  13. "La gresca". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  14. "Las Musarañas". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  15. "Aquella gente". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 
  16. "Publicada una obra inédita de Eduardo Blanco-Amor" El País, 10/10/1980 (en castelán).
  17. "Eduardo Blanco Amor e o teatro: Commemoració LLetres Gallegues 1993 [Procés a Jacobusland]". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-07-17. 

Véxase taménEditar

BibliografíaEditar

Outros artigosEditar

Ligazóns externasEditar