Seminario de Estudos Galegos

institución cultural galega

O Seminario de Estudos Galegos (SEG) foi unha institución creada en 1923[1] polo galeguismo para estudar e divulgar o patrimonio cultural galego e para formar investigadores.

Seminario de Estudos Galegos
Tipoinstitución cultural
Ideoloxíagaleguismo
Campo de traballohistoria, arqueoloxía, antropoloxía, Etnografía, arte, xeografía, socioloxía e pedagoxía
Área de operaciónGalicia
Data de fundación1923
Data de disolución1936
Fundador(es)Antón Losada Diéguez
Persoas relacionadasXosé Filgueira Valverde, Ramón Martínez López, Xulián Magariños, Lois Tobío Fernández, Fermín Bouza-Brey, Ánxel Romero Cerdeiriña, Armando Cotarelo Valledor, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Antón Vilar Ponte, Manuel Lugrís Freire, Leandro Carré Alvarellos, Gonzalo López Abente, Pablo Pérez Costanti, Manuel Lago González, Ramón María Aller Ulloa, Federico Maciñeira, Xesús Carro, Salvador Cabeza de León, Ramón Otero Pedrayo, Florentino López Cuevillas, Vicente Risco, Ricardo Carballo Calero, Antón Fraguas, Isidro Parga Pondal e Xerardo Álvarez Limeses
editar datos en Wikidata ]
AQUÍ NACEU
O SEMINARIO
DE ESTUDOS GALEGOS
XII-X-MCMXXIII

CreaciónEditar

 
Anteproyeito de Estatuto da Galiza (1931), íntegro en pdf.

Antón Losada Diéguez tivo a idea de crear un órgano que tivese como función poñer en valor a cultura galega, unha función que a universidade galega da época, a de Santiago, non cumpría ó desenvolver programas académicos alleos á realidade, á historia e á cultura galegas. Fórmase, pois, na casa de Losada en Pontevedra a Xuntanza de Estudos e Investigacións Históricas e Arqueolóxicas.

Paralelamente, como conta Lois Tobío Fernández, en 1923, Wenceslao Requejo Buet proponlle a un grupo de estudantes de primeiro de Dereito formar un grupo "cos que se interesasen por problemas de cultura, arte, literatura e historia principalmente, algo así como unha tertulia ou ateneo"[2]. Nese grupo, que primeiro collería xente como Filgueira Valverde, Ramón Martínez López, Manuel Magariños ou Lois Tobío Fernández, estenderíase despois a estudantes maiores (Fermín Bouza Brey, Romero Cerdeiriña...) e aos profesores, como Armando Cotarelo Valledor. De feito, foi Cotarelo quen lle deu o nome de Seminario de Estudos Galegos, que foi como pasou á historia.

Nunha xuntanza celebrada o 12 de outubro de 1923 en Ortoño (Ames), na casa onde vivira Rosalía de Castro, onde participan estes nove estudantes recollendo a tradición da Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas, acordan a creación do seminario. Ós poucos días, o 23 de outubro, intégranse nel boa parte da intelectualidade galeguista que se movía ó redor da revista Nós e asinan a acta fundacional no domicilio de Armando Cotarelo Valledor. Porén Lois Tobío sinala que Losada Diéguez non se sumou ao seminario nese momento inicial, senón pouco despois, canda o Grupo Nós, Castelao, Antón Villar Ponte, Manuel Lugrís Freire, Leandro Carré Alvarellos ou Gonzalo López Abente.[2]

No escudo, deseño de Castelao, a tipografía discorre sobre dous círculos concéntricos que xiran arredor dun cáliz con cinco estrelas e unha pomba, coas lendas SEMINARIO DE ESTUDOS GALEGOS · COMPOSTELA e DEUS · SCIENTIA · FRATRESQUE · GALLÆTIÆ.[3]

Nos anos seguintes incorporaríase a maior parte de intelectualidade galeguista, dende o arquiveiro do concello de Santiago de Compostela, Pablo Pérez Costanti, ata o arcebispo Manuel Lago González, pasando por Ramón María Aller, Federico Maciñeira ou Xesús Carro.

ConsolidaciónEditar

En 1925 Cotarelo trasládase a Madrid e a presidencia pasa a Salvador Cabeza de León. Comezan tamén a recibir axudas económicas e en 1927 empezan a publicar os Arquivos do Seminario de Estudos Galegos, que editará Ánxel Casal e que recompilará as publicacións da institución. Con anterioridade os seus produtos editábanse a través da Real Academia Galega. Contou con local propio desde 1925, situado nos baixos do Colexio Maior San Clemente[4] e pasou de contar con só un cento de asociados nos seus comezos a chegar aos 500 no curso 1925-1926[5].

Obxectivos e estruturaEditar

 
Alexandre Bóveda foi nomeado socio aitivo o 20 de outono do 1928, Sant-Iago, 28 de outono de 1931.

O programa do Seminario fíxase os seguintes obxectivos: "o estudo de todas as manifestacións da cultura galega, tendendo á formación dos investigadores e á divulgación do resultado dos traballos".

 
Filgueira Valverde foi nomeado socio aitivo o 3 de novembro do 1923, Sant-Iago, 28 de Outono de 1931.

O SEG estaba estruturado en doce seccións e utilizaba como método de traballo os equipos interdisciplinarios e aínda que non todos os traballos feitos estiveran en galego, é certo que foi o SEG quen por primeira vez utilizou a lingua galega de xeito significativo para facer traballo científico, mesmo sendo obrigatorio a lectura dun traballo orixinal en galego para adquirir a condición de socio numerario. As doce seccións, e os seus presidentes, son as seguintes:

 
Xoaquín Lourenzo foi nomeado socio aitivo o 1º de Maio do 1926, Sant-Iago, 14 de Xaneiro de 1932.

Estudos das comarcas galegasEditar

Entre os obxectivos do Seminario estaba a creación de estudos das comarcas galegas, a través de cada unha das súas seccións científicas, e destes traballos publicaron varios libros:[6]

DisoluciónEditar

En 1936 o SEG, tras trece anos de actividade, foi desmantelado polo novo réxime xurdido do 18 de xullo. En 1944 co patrimonio do SEG creouse o Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento dependente do CSIC.[10]

NotasEditar

  1. Pena, Xosé Ramón (2016). Historia da Literatura Galega III. De 1916 a 1936. Xerais. ISBN 978-84-9121-107-5. 
  2. 2,0 2,1 Tobío Fernández, Lois: As décadas de TL, Ediciós do Castro, 1994, pp. 123-126
  3. Díaz, Xosé: "As liñas da conciencia. Castelao ilustrador e deseñador" Arquivado 14 de marzo de 2016 en Wayback Machine. p. 235 en Boletín da RAG n.º 375, 2014.
  4. Tobío Fernández, Lois: As décadas de TL, Ediciós do Castro, 1994, p. 131
  5. Emilio Xosé Ínsua e xurxo Martínez González (2018) Común temos a patria. Biografía dos irmáns Villar Ponte. Vigo: Xerais, pp. 341-342
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 O libro Terra de Melide
  7. Ficha do libro en Galiciana
  8. Ficha en Galiciana
  9. Ficha do libro en Galiciana
  10. Ayán, Xurxo: «Saudades do Seminario» 1/7/2010.

Véxase taménEditar

BibliografíaEditar

Outros artigosEditar

Ligazóns externasEditar