Abrir o menú principal

O Premio Pritzker da Arquitectura é un premio dado pola estadounidense Hyatt Foundation que se lle entrega anualmente "a un arquitecto vivo cuxo traballo xa construído mostra unha mestura das cualidades de talento, visión e adicación, contribuíndo dun xeito consistente e significante ao enriquecimento da humanidade e do mundo da construción a través da arte da arquitectura."[1]

Historia e característicasEditar

Fundado no ano 1979 por Jay A. Pritzker e a súa dona, o premio diríxeno a familia Pritzker na actualidade, sendo considerado un dos máis importates e recoñecidos premios da arquitectura, ate o punto de seren as veces chamado o premio Nobel da arquitectura. O premio entrégase sen teren en conta criterios de nacionalidade, raza, creenzas ou ideoloxía.[2] Os galardoados reciben 100.000 dólares americáns, un certificado, e dende o ano 1987 unha medalla de bronce.[3] No reverso da medalla pode lerse a inscrición en lingua latina "firmitas, utilitas, venustas" (en galego: firmeza, materia, pracer); inspirada polo arquitecto romano Vitruvio. Antes do 1987, ao premio acompañáballe unha edición limitada dunha escultura de Henry Moore.[3]

A directora executiva do galardón, Martha Thorne a día de hoxe, solicita e recolle os nomeamentos para o premio a un determinado grupo de especialistas, incluíndo anteriores premiados, académicos, críticos e outros "expertos ou persoas que mostran un grande interese ou coñecemento no eido da arquitectura". Calquera arquitecto titulado e con licenza pode presentar unha solicitude persoal para o premio antes do 1 de novembro de cada ano, cando o xurado, composto por "expertos e recoñecidos profesionais nos eidos da arquitectura, negocios, educación, editorial e cultura, escollen ao gañador antes de remataren o ano para anuncialo na vindeira primavera.[2]

Listaxe dos gañadoresEditar

 
Philip Johnson, primeiro gañador no ano 1979
 
Oscar Niemeyer, gañador no ano 1988
 
Norman Foster, gañador no ano 1999
Ano Laureado Nacionalidade Lugar da entrega do Premio
1979 Philip Johnson   Estados Unidos Dumbarton Oaks, Washington, DC
1980 Luis Barragán   México Dumbarton Oaks, Washington, DC
1981 James Stirling   Reino Unido National Building Museum, Washington, DC
1982 Kevin Roche   Irlanda /
  Estados Unidos
Art Institute of Chicago, Chicago
1983 Ieoh Ming Pei   China /
  Estados Unidos
Museo Metropolitano de Arte, Nova York
1984 Richard Meier   Estados Unidos National Gallery of Art, Washington, DC
1985 Hans Hollein   Austria Biblioteca Huntington, San Marino, California
1986 Gottfried Böhm   Alemaña Worshipful Company of Goldsmiths, Londres
1987 Kenzo Tange   Xapón Kimbell Art Museum, Fort Worth, Texas
1988 Gordon Bunshaft
Oscar Niemeyer
  Estados Unidos
  Brasil
Art Institute of Chicago, Chicago
1989 Frank Gehry   Canadá /
  Estados Unidos
Tōdai-ji, Nara, Xapón
1990 Aldo Rossi   Italia Palacio Grassi, Venecia
1991 Robert Venturi   Estados Unidos Palacio de Iturbide, Cidade de México
1992 Álvaro Siza   Portugal Harold Washington Library, Chicago
1993 Fumihiko Maki   Xapón Castelo de Praga, Praga
1994 Christian de Portzamparc   Francia The Commons, Columbus
1995 Tadao Ando   Xapón Palacio de Versalles, París
1996 Rafael Moneo   España Getty Center, Os Ánxeles
1997 Sverre Fehn   Noruega Museo Guggenheim Bilbao, Bilbao
1998 Renzo Piano   Italia Casa Branca, Washington, DC
1999 Norman Foster   Reino Unido Museo Altes, Berlín
2000 Rem Koolhaas   Países Baixos Parque Arqueolóxico de Xerusalén, Xerusalén
2001 Herzog & de Meuron   Suíza Monticello, Charlottesville, Virxinia
2002 Glenn Murcutt   Australia Colina Capitolina, Roma
2003 Jørn Utzon   Dinamarca Real Academia de Belas Artes de San Fernando, Madrid
2004 Zaha Hadid   Iraq /
  Reino Unido
Museo do Hermitage, San Petersburgo
2005 Thom Mayne   Estados Unidos Jay Pritzker Pavilion, Chicago
2006 Paulo Mendes da Rocha   Brasil Palacio de Dolmabahçe, Istambul
2007 Richard Rogers   Reino Unido Banqueting House, Londres
2008 Jean Nouvel   Francia Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos, Washington, DC
2009 Peter Zumthor   Suíza Palacio da Lexislatura da Cidade de Buenos Aires, Buenos Aires
2010 SANAA   Xapón Illa Ellis, Nova York
2011 Souto de Moura   Portugal Andrew W. Mellon Auditorium
2012 Wang Shu   China Gran Salón do Pobo, Pequín
2013 Toyo Ito   Xapón Biblioteca e Museo presidencial John F. Kennedy, Boston
2014 Shigeru Ban   Xapón Rijksmuseum, Ámsterdam
2015 Frei Otto   Alemaña New World Center, Miami
2016 Alejandro Aravena   Chile Sede da ONU, Nova York
2017 RCR Arquitectes[4]   España Casa de Hóspedes do Estado do Palacio Akasaka en Toquio, Xapón
2018 B. V. Doshi[5]   India Aga Khan Museum, Toronto
2019 Arata Isozaki[6]   Xapón Casa do Home, A Coruña

Países con mais premios PritzkerEditar

Posto País Premio
1   Estados Unidos 8
2   Xapón 7
3   Reino Unido 4
4   Italia 2
5   Brasil 2
6   Francia 2
7   Suíza 2
8   Portugal 2
9   China 2
10   Alemaña 2
11   España 2

NotasEditar

  1. Finalidade do Premio Prizker Arquivado 27 de outubro de 2008 en Wayback Machine. Páxina oficial dos premios Pritzker, The Hyatt Foundation, 24 de xuño de 2009
  2. 2,0 2,1 Proceso de nominación Arquivado 10 de xaneiro de 2012 en Wayback Machine. Páxina oficial dos premios Pritzker, The Hyatt Foundation, 29 de marzo de 2010
  3. 3,0 3,1 Historia do premio Arquivado 10 de xaneiro de 2010 en Wayback Machine. Páxina oficial dos premios Pritzker, The Hyatt Foundation, 29 de marzo de 2010
  4. "2017 Pritzker Prize Winners RCR Arquitectes' Work in 20 Images". ArchDaily (en inglés). 2017-03-01. Consultado o 2017-05-11. 
  5. "The Pritzker Architecture Prize". www.pritzkerprize.com (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 7 de marzo de 2018. Consultado o 7 de marzo de 2018. 
  6. "The Pritzker Architecture Prize". www.pritzkerprize.com. Arquivado dende o orixinal o 5 de marzo de 2019. Consultado o 5 de marzo de 2019. 

Véxase taménEditar