Abrir o menú principal

Mourente, Pontevedra

parroquia do concello de Pontevedra

Coordenadas: 42°26′18″N 08°36′48″O / 42.43833, -8.61333

Mourente
Mourente.jpg
Igrexa parroquial.
ConcelloPontevedra
Área6,99 km²
Poboación1.962 hab. (2017)
Densidade280,69 hab./km²
Entidades de poboación20

Santa María de Mourente é unha parroquia que se localiza no concello de Pontevedra. Segundo o INE no 2018 tiña 2016 habitantes (1066 mulleres e 950 homes), distribuídos en 27 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2008 cando tiña 2107 habitantes.

TopónimoEditar

Mourente provén do xenitivo do antropónimo tardorromano MAURENTIUS[1], usado na expresión VILLA(M) MAURENTII ('a casa ou a granxa de Maurentius'). O topónimo xa foi estudando no século XVIII por frei Martín Sarmiento[2], quen viviu parte da súa infancia nesta parroquia[3]. A primeira atestación escrita do topónimo, na súa forma "Sancta Maria de Maurenti", aparece nun documento de 30 de marzo de 1019, onde o rei Afonso V confirma as posesións do bispado de Iria na contorna do Castelo da Cedofeita (Lérez)[4][5][6].

HistoriaEditar

Mourente constituíu concello de seu entre 1841 e 1867, abranguendo as freguesías de Bora, Marcón e Tomeza. O núcleo urbano de Monte Porreiro viviu un espectacular crecemento demográfico desde mediados do século XX.

Na parroquia encóntrase un centro adscrito á Universidade Nacional de Educación a Distancia, así como a Cidade Infantil Príncipe Felipe e o hospital de Montecelo, que forma parte do Complexo Hospitalario de Pontevedra.

PatrimonioEditar

 
Carballo de santa Margarida.
 
O Mouro de Mourente na igrexa parroquial.

A igrexa parroquial está dedicada a Santa María, padroeira da parroquia na súa advocación da asunción. O remate da construción do templo e do seu adro data de 1769. Ten unha planta de cruz latina dunha soa nave e é de estilo barroco con influencia do neoclásico, sobre todo na súa fachada. Para a súa construción empregáronse materiais da antiga igrexa medieval.[7][8] No interior da igrexa encóntrase o famoso Mouro de Mourente, un atalante de gran tamaño esculpido en granito e que sostén o púlpito. O Mouro de Mourente é obxecto dunha lenda difundida por Antonio Blanco Freijeiro no álbum Pontevedra, boa vila (1947) do debuxante Agustín Portela Paz.[8][9]

Ademais da igrexa parroquial hai tres capelas na parroquia:

  • A capela de san Mamede (de estilo románico, dos séculos X e XI) situada en Moldes, foi trasladada no século XX para o interior do cemiterio municipal de San Amaro tras ser adquirida polo concello. É de estilo románico, con planta dunha soa nave e ábsida rectangular dividida en dous corpos, reforzados por contrafortes e bóveda de canón apuntada.
  • A capela de Santa Margarida, de estilo románico, acolle no seu adro un carballo centenario de sona que está incluído no Catálogo de Árbores Senlleiras da Xunta de Galicia.
  • A capela de San Amaro está a carón do camposanto municipal do mesmo nome.

FestasEditar

O 15 de agosto celébrase a festa patronal. Tamén se conmemora o día da Virxe do Carme (domingo anterior ao 16 de xullo) e santa Margarida (primeiro domingo de agosto). En marzo celébrase a festa gastronómica do caldo galego.

TriviaEditar

Frei Martín Sarmiento pasou parte da súa infancia en Mourente, até 1710. Viviu no pazo que seu pai mandou construír ao lado da capela de Sta. Margarida e do seu famoso carballo. Non se sabe cantos anos viviu en Mourente, pero as súas vivencias na parroquia quedarán reflectidas na súa obra. En concreto, é en Mourente onde o Padre Sarmiento coñece o Marcos da Portela, veciño do lugar do Outeiro, próximo a Santa Margarida, e en quen se inspirará para crear o famoso personaxe do Coloquio de veinticuatro gallegos rústicos. Ao pazo familiar de Mourente volta nas súas visitas a Galiza en 1725, 1745 e 1755[7].

Manuel Portela Valladares tamén se criou en Mourente, ao ser profillado polos seus tíos, que vivían nun pazo ao lado da capela de Santa Margarida[7].

Josefa Iglesias Vilarelle exerceu como mestra na parroquia durante moitos anos, até o punto de ser coñecida como "a mestra de Mourente". Participou activamente no galeguismo durante dos anos 20 e 30 do século XX e foi a primeira autora dun manual para o ensino da lectura e escrita do galego[10][11].

O grupo musical coñecido coma Projecto Mourente, toma o nome desta parroquia.

Galería de imaxesEditar

Lugares e parroquiasEditar

Notas

  1. Francovich Onesti, Nicoletta (2012). "Discontinuità e integrazione nel sistema onomastico dell'Italia tardoantica: l'incontro coi nomi germanici". En La trasformazione del mondo romano e le grandi migrazioni. Nuovi popoli dall'Europa settentrionale e centro-orientale alle coste del Mediterraneo. Atti del convegno internazionale di studi. Cimitile-Santa Maria Capua Vetere, 16-17 giugno 2011. Giornate sulla tarda antichità e il Medioevo (4). Tavolario, Cimitile, pp. 33-50. ISBN 978-88-904323-5-4
  2. Sarmiento, Martin. (1997). Colección de voces y frases gallegas ([Réimpr.] ed.). Salamanca: Universidad de Salamanca. ISBN 9788474819366. OCLC 716094840. 
  3. "Desde Mourente para Galicia". La Voz de Galicia (en castelán). 2009-09-26. Consultado o 2019-07-02. 
  4. González-Paz, Carlos Andrés (2007-06-27). "Catro exemplos de fortificacións altomedievais galegas do seculo X: Castellum de Aranga, Castellum Minei, Castellum Berreti e castellum de Citofacta". 
  5. Sánchez Ameijeiras, Rocío. "Entre acordose desacordos: o Lérez,unha fronteira medieval." (PDF). Asociación Cedofeita. Consultado o 02/07/2019. 
  6. Abilleira Sanmartín, Xosé. "O castellum de Citofacta en Lérez. Uns comentarios sobre a súa documentación.". Asociación Cedofeita. Consultado o 02/07/2019. 
  7. 7,0 7,1 7,2 Morgade Martínez, Xosé Carlos (2002). Martín Sarmiento en Mourente. O encanto dunha paraxe emblemática. Concello de Pontevedra. ISBN 84-699-8228-1. 
  8. 8,0 8,1 García Cendón, Manuel (1984). Mourente, un anaco de historia. 25 anos de historia. 1959-1984. (Sociedade Cultural e Deportiva de Mourente). 
  9. Pontevedra, boa Vila. La Coruña: Consellería da Presidencia. 1985. ISBN 845051598X, 9788450515985 |isbn= incorrecto: invalid character (Axuda). OCLC 433749073. 
  10. "Xosefa Iglesias Vilarelle | Álbum de mulleres | culturagalega.org". culturagalega.gal. Consultado o 2019-08-08. 
  11. "Josefa Iglesias Vilarelle". Do Gris Ao Violeta. Consultado o 2019-08-08. 

Véxase taménEditar