O Pino

concello da comarca de Arzúa, na provincia da Coruña

Coordenadas: 42°54′17.18″N 8°21′44.44″O / 42.9047722, -8.3623444

O Pino é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Arzúa. Limita ao norte con Frades e Oroso, ao sur con Touro e Boqueixón, ao leste con Arzúa e ao oeste con Santiago de Compostela. Segundo o IGE en 2019 tiña 4.641 habitantes.

O Pino
Escudo de O Pino
Casa do Concello de O Pino.JPG
Casa do concello.
Situacion O Pino.PNG
Situación
Xentilicio[1]wikt:
Xeografía
ProvinciaProvincia da Coruña
ComarcaComarca de Arzúa
Poboación4.641 hab. (2019)[2][3]
Área131,9 km²[3]
Densidade35,19 hab./km²
Entidades de poboación13 parroquias[4]
Política (2019[5])
AlcaldeManuel Taboada Vigo (PPdeG[6])
ConcelleirosBNG: 2
PPdeG: 6
PSdeG-PSOE: 3
Eleccións municipais no Pino
Uso do galego[7] (2011)
Galegofalantes80,84%
Na rede
www.concellodeopino.com
correo@opino.dicoruna.es
editar datos en Wikidata ]

XeografíaEditar

SituaciónEditar

Ten unha extensión de 132,3 km², e abrangue 13 parroquias. O Pedrouzo é a capital, situada a 18 km de Compostela.

OrografíaEditar

O concello ten un relevo suave e pouco accidentado. O cumio máis alto é o monte das Minas (452 m), seguido do castro de San Lourenzo de Pastor (412 m). A capital está a 289 m de altitude.

HidrografíaEditar

A fronteira norte do municipio está establecida polo río Tambre. Afluentes seus que pasan polo concello son o río Mera e mailo Noa, que nace na parroquia de Pastor.

ClimaEditar

Hai clima oceánico, con abundantes choivas.

DemografíaEditar

Censo total 2015 4706 habitantes
Menores de 15 anos 514 (10,92 %)
Entre 15 e 64 anos 2995 (63,64 %)
Maiores de 65 anos 1197 (25,43 %)
Evolución da poboación do Pino   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
6232 6832 7768 6027 4940 4710 4743 4732 4708 {{{13}}} {{{14}}} {{{15}}} {{{16}}}
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

HistoriaEditar

Durante o antigo réxime as terras do Pino pertenceron á provincia de Santiago. En 1820 o territorio foi adxudicado ao partido xudicial de Sar, co nome de San Vicenzo do Pino. Trala división territorial de España en 1833 constituíuse o concello. En 1834 pasou ao partido xudicial de Arzúa, e entre 1965 e 1988 pertenceu ao de Santiago, regresando ao de Arzúa conforme á lei 38/1988 do 28 de decembro.

Desde o 27 de agosto de 2007 a Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica (ARMH) anda á procura dos restos de seis represaliados dos fascistas no lugar do Amenal. Entre o primeiro e o segundo día de traballo atoparon os restos de tres deles: Ramón Sánchez, Ramón Vázquez e Caitán García.

Seguiron a buscar a Isidro Filloi e o seu sobriño de 17 anos Andresito. Os investigadores, para localizar os restos seguen os consellos dos veciños do lugar. Para maior dificultade aqueles que mellor recordaban a situación dos lugares de enterramento xa morreron.

Tratábase de O Meimixe, O Listo e O Ghabrielo, coñecidos como os tres díscolos do Pino e que foron escollidos especialmente para darlles un aviso e obrigados a cavar as dúas fosas, a primeira onde enterraron os tres xa aparecidos e outra onde enterraron aos outros dous. Un sexto, o veciño de Boimorto José Cabanas, nun descoido dos falanxistas logrou escapar deste violento final.[8].

CulturaEditar

PatrimonioEditar

No concello atópase o castro de San Lourenzo de Pastor, un recinto ovalado de 110 metros de lonxitude onde se acharon restos de cerámica sen decoración e dous torques de ouro de 22 quilates e 350 gramos de peso, actualmente no Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de San Antón da Coruña. Hai outros dous castros en Oza (San Mamede de Ferreiros) e Tarroeira (O Pino).

Sobre o río Mera consérvase a Ponte Puñide, de orixe romana, onde foi atopado o Modio de Ponte Puñide, un Modium de bronce datado cara aos anos 360/370, actualmente exposto no Museo Arqueolóxico Nacional.

Son varios os pazos que salpicaron a xeografía municipal ao longo da historia, dos que algúns deles aínda se conservan. Así pódense citar os pazos de San Fernando do Picón, de Portouteiro ou Medín, de Piñeiro, de Medín, de Dúas Casas, de Ferreiros e de Bermás ou Marqués de Montesacro, a Casa Grande ou Torre de Ferreiros e a Casa de Castrofeito.

Galería de imaxesEditar

Artigo principal: Galería de imaxes do Pino.

ParroquiasEditar

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias do Pino

Arca (Santaia) | Budiño (Santa María) | Castrofeito (Santa María) | Cebreiro (San Xiao) | Cerceda (San Miguel) | Ferreiros (San Breixo) | Gonzar (Santa María) | Lardeiros (San Xiao) | Medín (Santo Estevo) | Pastor (San Lourenzo) | Pereira (San Miguel) | O Pino (San Vicenzo) | San Mamede de Ferreiros (San Mamede)

Lugares do PinoEditar

Para unha lista completa de todos os lugares do concello vexa Lugares do Pino.

NotasEditar

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Instituto Nacional de Estadística, ed. (27 de decembro de 2019). "Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero". Consultado o 2 de xuño de 2020. (en castelán).
  3. 3,0 3,1 Instituto Galego de Estatística. (2019) "O Pino".Información municipal. Sociedade e poboación. Xunta de Galicia.Este produto emprega a API de datos do Instituto Galego de Estatística (IGE), pero non está certificado ou aprobado polo IGE.
  4. Nomenclátor de Galicia. Busca directa. Xunta de Galicia (Escribir o nome do concello e premer en Buscar)
  5. Resultados eleccións 2019
  6. Concello do Pino na FEGAMP
  7. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Arquivado dende o orixinal o 5 de decembro de 2019. Consultado o 14 de outubro de 2014. Fonte: IGE. Datos dispoñibles nas Táboas Dinámicas de Google 
  8. "El radar hará memoria", artigo en El País, 17 de novembro de 2007 (en castelán).

Véxase taménEditar

Outros artigosEditar


 
 Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.