A Rúa

concello da comarca de Valdeorras, na provincia de Ourense

Coordenadas: 42°25′0″N 07°7′15″O / 42.41667, -7.12083

A Rúa é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca de Valdeorras. Segundo o IGE en 2015 tiña 4595 habitantes (5027 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «rués».

A Rúa
Escudo da Rúa
Situación
Xentilicio[1]rués
Xeografía
ProvinciaProvincia de Ourense
ComarcaComarca de Valdeorras
Poboación4.141 hab. (2023)[2][3]
Área35,9 km²[3]
Densidade115,35 hab./km²
Entidades de poboación3 parroquias[4]
Política (2023 [5])
AlcaldesaMaría González Albert (BNG[6])
ConcelleirosBNG: 2
PPdeG: 5
PSdeG-PSOE: 2
Outros: R.U.A. 2
Eleccións municipais na Rúa
Uso do galego[7] (2011)
Galegofalantes41,53%
Na rede
http://www.arua.es/
editar datos en Wikidata ]

Demografía editar

Censo total 4595 (2015)
Menores de 15 anos 475 (10,34 %)
Entre 15 e 64 anos 2785 (60,61 %)
Maiores de 65 anos 1335 (29,05 %)
Estranxeiros 204 (4,44 %)
Evolución da poboación da Rúa   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
2411 3224 4096 6060 5000 4816 4719 4695 4685 4634 4595 4530 4459 4359 4314 4283 {{{17}}} {{{18}}}
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Toponimia editar

O nome do concello vén do substantivo común rúa (camiño dentro dunha poboación), que vén do latín vulgar via ruga (camiño entre casas), xa que ruga significa no latín clásico engurra. O termo rúa é compartido noutras linguas próximas como no portugués rua, en albanés rrugë, en bretón ruioù ou en francés rue[8].

Xeografía editar

O concello limita ao norte con Vilamartín de Valdeorras e Quiroga (este último da provincia de Lugo), ao sur con Larouco, ao leste con Petín e Vilamartín de Valdeorras, e ao oeste con Quiroga.

Os cumios de maior altitude están cara ao norte, na serra dos Cabalos, os montes de Cereixido e a serra da Enciña da Lastra: Lagoa Grande (1242 m), Pincheira (1139 m) e A Torrenta (1134 m). Cara ao sur está o val do río Sil, ao que van dar varios ríos e regatos no encoro de San Martiño.

Ten un clima suboceánico con trazos continentais e mediterráneos, con escasas choivas.

Historia editar

Antes da romanización, segundo Plinio e Tolomeo, as terras estaban habitadas polos guigurros, do convento xurídico asturicense. Na localidade da Rúa estaba situada a Forum Cigurrorum romana (Cigurria), a VIII mansión da Vía Nova do itinerario de Antonino, que unía Braga e Astorga, cruzando o río Sil pola ponte da Cigarrosa. Preto desta ponte atopouse unha lápida de cuarzo cunha inscrición romana, conservada na igrexa de Santo Estevo.

Na Idade Antiga establecéronse na zona os suevos e os visigodos, que utilizaron a vila como ceca de cuñaxe de moeda durante os reinados de Viterico, Sisebuto e Suintila, entre os anos 603 e 631. Logo da invasión musulmá asentáronse os agarenos, expulsados por Afonso I de Asturias a mediados do século VIII.

Na Idade Media a zona estivo baixo dominio dos reis de Asturias, León e Galiza e baixo o señorío dos condes de Lemos e Ribadavia.

Ata a Idade Moderna a vila recibiu o nome de Santo Estevo.

No século XIX houbo enfrontamentos entre a guerrilla e as tropas francesas durante a guerra da Independencia. En 1811 faleceu na zona María Manuela de Lunas y Sancho, heroína na defensa de Zaragoza.

Escudo editar

Segundo o Decreto 281/1991, do 5 de setembro, polo que se aproba o escudo heráldico do Concello da Rúa (Ourense), a organización do escudo do concello queda do seguinte xeito: "Escudo de prata cunha banda de azur; brocante escudón de azur cunha ponte de ouro, mazonado de sable posto sobre ondas de prata e azur, e sumado dun sotuer de ouro. Ó timbre coroa real."[9] O concello representa o escudo cunha banda inferior coa lenda Forvm Egvrrorvm[10].

Irmandamentos editar

 
Cartel en Almendralexo.

O concello da Rúa está irmandado co de Almendralexo (provincia de Badaxoz) desde 2002[11]

Galería de imaxes editar

Artigo principal: Galería de imaxes da Rúa.

Parroquias editar

Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias da Rúa

Roblido (San Xoán) | A Rúa de Valdeorras (Santo Estevo) | San Xulián (San Xulián)

Lugares da Rúa editar

Para unha lista completa de todos os lugares do concello da Rúa vexa: Lugares da Rúa.

Notas editar

Véxase tamén editar

Bibliografía editar

Outros artigos editar

Ligazóns externas editar


 
 Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.