Xunqueira de Alba

parque natural en Ponteveddra, España

Coordenadas: 42°27′00″N 08°38′45″O / 42.45000, -8.64583

O Parque Natural das Marismas de Alba ou da Xunqueira de Alba, é un parque natural e zona húmida do alfoz da cidade de Pontevedra, e unha das poucas marismas da ría de Pontevedra. É un parque que é utilizado como lugar de paseo a pé ou en bicicleta e de observación da fauna e a flora.

Camiño do parque e panel informativo

Localización e accesoEditar

O parque está situado na desembocadura do río Rons no Lérez - Ría de Pontevedra no sur da parroquia de Alba, a poucos metros da parte norte da cidade de Pontevedra. Basta con cruzar a ponte das Correntes para atopar a entrada ao parque, no paseo de Domingo Fontán. Limita ao leste co barrio da Santiña e o camiño portugués e ao oeste coa autoestrada AP-9.

HistoriaEditar

Non se sabía como utilizar a marisma ata finais dos anos 70, cando, debido á falta de chan industrial no municipio de Pontevedra, decidiuse desecala e convertela nunha zona industrial. Tamén se pensou en construír un novo estadio de fútbol ou mesmo un parque temático.

Con todo, a Asociación San Benito, da parroquia de Lérez, reclamou parte dos terreos como espazo que pertencía á comunidade de montes de Lérez, o que salvou esta zona de gran riqueza natural da destrución. En 1981, un xulgado de Pontevedra ordenou a paralización da construción dun polígono industrial e comercial que se ía construír alí.[1]

Dado que a Xunqueira de Alba atopábase nun grave estado de degradación, o Ministerio de Medio Ambiente español decidiu recuperala. A rehabilitación da marisma foi planificada polo goberno socialista de Felipe González e inaugurouse no ano 2000, con Mariano Rajoy como vicepresidente do goberno español.[2]

 
Mapa da Xunqueira de Alba

En 2001, o Concello de Pontevedra fíxose cargo do mantemento da Xunqueira de Alba.[3] O consistorio realizou a limpeza do río, a poda de árbores e a recuperación ou substitución de exemplares enfermos, a sega de praderías e a eliminación selectiva de maleza, entre outros traballos.

En 2012, o parque foi declarado primeiro Espazo Natural de Interese Local (ENIL) de Galicia.[4]

A finais de decembro de 2021 presentouse o proxecto de ampliación do parque cun bosque autóctono de 17.000 metros cadrados fronte ao paseo de Domingo Fontán, no lugar onde se atopa o actual Parque de Maquinaria e a Imprenta Provincial da Deputación de Pontevedra, que serán demolidos. Plantaranse especies como o carballo común, a sobreira, o freixo negro, a abeleira, o salgueiro irto, o érbedo, o salgueiro bravo, o acivro e o loureiro. Un camiño unirá a senda do río Rons e esta nova zona verde aberta, que estará dotada de iluminación pública e mobiliario urbano.[5]

DescriciónEditar

No parque distínguense tres zonas: a marisma, a matogueira e a chaira lodosa da desembocadura do río Rons.

A zona pantanosa do parque natural permanece suxeita ao fluxo das mareas e así, cada seis horas, unha parte pasa de estar cuberta pola auga a estar descuberta.

Neste hábitat, de grande importancia paisaxística e ecolóxica, inventariáronse 17 árbores, 14 especies de arbustos, 4 plantas rubideiras e 80 plantas herbáceas. Hai máis de duascentas variedades de plantas e árbores (incluíndo acacias, orquídeas, chicoria, salgueiros, eucaliptos, chopos, freixos) e unhas setenta especies animais inventariadas. Tamén hai moitos xuncos, de aí o nome de xunqueira. Hai un total de 115 especies diferentes de flora presentes no parque, como a herba de namorar, a plantago marítima, o perexil de mar, a herba da andoriña ou a espadana.[6]

É unha contorna que alberga unha gran variedade de especies naturais, tanto de aves como de animais, como aves acuáticas, bolboretas, libélulas,[7] anfibios e pequenos mamíferos. Por este motivo, o parque e a xunqueira atópanse actualmente protexidos. No parque hai tres miradoiros para observar as aves no seu hábitat natural.[8]

Un estudo realizado entre o 14 de abril e o 30 de setembro de 2020 detectou ata 73 especies de aves diferentes neste parque natural, entre as que se atopan garzotas, estreliñas riscadas, picapeixes, galiñas de río, cirrios pálidos, fulepas das xunqueiras, papamoscas negros, gabiáns, ibis escarlata ou rulas. Neste espazo natural víronse e rexistráronse un total de 142 aves.[9][10][11][12]

Nunha das entradas do parque hai unha área de xogos para cans inaugurada en 2010, que consiste nun gran recinto pechado por un enreixado metálico onde os cans poden correr e xogar libremente.[13]

GaleríaEditar

NotasEditar

  1. "A Xunqueira de Alba pudo ser un polígono industrial". La Voz de Galicia (en castelán). 11 de abril de 2017. 
  2. "Rajoy pide al director general de Costas que siga apostando por Pontevedra". La Voz de Galicia (en castelán). 18 de setembro de 2000. 
  3. "El Concello de Pontevedra asume el mantenimiento de las marismas de Alba". La Voz de Galicia (en castelán). 9 de decembro de 2001. 
  4. "A Xunqueira de Alba cumple un año como espacio natural protegido". La Voz de Galicia (en castelán). 24 de outubro de 2013. 
  5. "La regeneración de la Xunqueira de Alba costará 3,6 millones y empezará en enero". Diario de Pontevedra (en castelán). 31 de decembro de 2021. 
  6. "176 ejemplares de 115 especies distintas configuran la flora de A Xunqueira de Alba". Pontevedra Viva (en castelán). 28 de febreiro de 2021. 
  7. "La Xunqueira de Alba registra 14 especies de libélula, una de ellas amenazada". El Mundo (en castelán). 28 xaneiro de 2011. 
  8. "Tres observatorios estables permitirán estudiar a las aves en su hábitat natural en la Xunqueira de Alba". La Voz de Galicia (en castelán). 5 de abril de 2009. 
  9. "Un estudo detecta 142 especies de aves no ENIL da Xunqueira de Alba". Diario de Pontevedra. 1 de xaneiro de 2021. 
  10. "El ENIL de A Xunqueira de Alba, un paraíso con 73 especies de aves, 26 de ellas migratorias transaharianas". Pontevedra Viva (en castelán). 30 de decembro de 2020. 
  11. "A Xunqueira de Alba, un edén de aves". Faro (en castelán). 31 de decembro de 2020. 
  12. "Un estudio avista 133 especies de aves en A Xunqueira de Alba". La Voz de Galicia (en castelán). 29 de xuño de 2010. 
  13. "Un parque para perros con lodo, piscinas y tablas para sortearlas". La Voz de Galicia (en castelán). 20 de abril de 2016. 

Véxase taménEditar

BibliografíaEditar

  • Cabaleiro Barros, Vítor Xosé (2010). Guía de aves do ENIL Xunqueira de Alba. Pontevedra: Concello de Pontevedra. 
  • Riveiro Tobío, Elvira (2008). Descubrir Pontevedra (en castelán). Pontevedra: Edicións do Cumio. p. 76-77. ISBN 9788482890852. 

Outros artigosEditar

Ligazóns externasEditar