Abrir o menú principal
Chicoria
Cichorium intybus in Otto Wilhelm Thomé, 1885
Cichorium intybus in Otto Wilhelm Thomé, 1885
Clasificación científica
Reino: Plantae
División: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Subclase: Asteridae
Orde: Asterales
Familia: Asteraceae
Subfamilia: Cichorioideae
Tribo: Cichorieae
Subtribo: Cichoriinae[1]
Xénero: Cichorium
L.
Especie: C. intybus
Nome binomial
Cichorium intybus
L. Sp.Pl.2: 813, 1, 1753 [1]
Centros de produción

Centros de produción

A chicoria (Cichorium intybus) é unha planta herbácea perenne da familia das asteráceas, de follas ásperas pode acadar o metro de altura, medra en abas pedregosas e terreos estériles sempre que lle dea o sol. Cómense as súas follas tenras e coa súa raíz prepárase unha infusión, tamén denominada chicoria, con propiedades medicinais que se consumiu profusamente ata mediados do século XX.

Chicoria
Valor nutricional por 100 g
Enerxía96 kJ (23 kcal)
4.7 g
Azucres0.7 g
Fibra alimentaria4 g
0.3 g
1.7 g
VitaminasCantidade
%DV
Vitamina A equiv.
36%
286 μg
32%
3430 μg
10300 μg
Tiamina (B1)
5%
0.06 mg
Riboflavina (B2)
8%
0.1 mg
Niacina (B3)
3%
0.5 mg
Ácido pantoteico (B5)
23%
1.159 mg
Vitamina B6
8%
0.105 mg
Ácido fólico (B9)
28%
110 μg
Vitamina C
29%
24 mg
Vitamina E
15%
2.26 mg
Vitamina K
283%
297.6 μg
MineraisCantidade
%DV
Calcio
10%
100 mg
Ferro
7%
0.9 mg
Magnesio
8%
30 mg
Manganeso
20%
0.429 mg
Fósforo
7%
47 mg
Potasio
9%
420 mg
Sodio
3%
45 mg
Cinc
4%
0.42 mg

As porcentaxes son aproximadas empregando a recomendación de US para os adultos.
Fonte: Base de datos USDA Nutrient
Aspecto xeral.
Flor co seu pedúnculo longo, rexo e estriado.
Aquenios

Índice

DescriciónEditar

É unha herba robusta perenne, máis ou menos pubescente, que pode acadar 1 metro de altura. De profunda raíz única, cónica, grosa e pivotante. Amosa numerosas ramificacións; as follas basais son espatuladas, semicarnosas, suavemente dentadas, e as situadas na parte superior do talo se encontran reducidas a brácteas. A floración, entre xullo e setembro, dá lugar a inflorescencias liguladas de cor azul-lila máis ou menos intensa e incluso rosa ou branca, sostidas por un pedúnculo longo, rexo e estriado lonxitudinalmente; a flor ten a particularidade de non se abrir mais que a pleno sol, e seguir a traxectoria de este ao igual que os tornasois. Son hermafroditas, de reprodución autógama a maioría das veces. O froito é un aquenio poligonal, cunha coroa (vilano) moi curta de miúdas escamas.

UsosEditar

GastronomíaEditar

Dende o século XVII a infusión da súa raíz torrada utilízase coma sucedáneo do café ou como adulterante deste último, un uso particularmente frecuente nas ocasións en que as restricións ao transporte impediron a importación de produtos tropicais e que levou á expansión do seu cultivo durante as Guerras Napoleónicas.

Como vexetal de ensalada o seu uso remóntase só ao século XIX, pois o marcado sabor amargo da intibina que contén fai que as follas maduras non sexan polo xeral aptas para o consumo.

MedicinaEditar

Dende a Idade Media C. intybus emprégase coma menciña; co nome de solsequim aparece xa nas leis agrarias ditadas por Carlomagno. Paracelso recomendábaa en emplastos para as irritacións da pel, e en infusión para tratar enfermidades do sistema dixestivo e do fígado, e como estimulante da bile. Esta planta tamén pode utilizarse para lavaxe de eccemas, aínda que en persoas proclives pode provocar reaccións alérxicas.

PropiedadesEditar

Táxones infraespecíficosEditar

Todos os descritos son considerados meros sinónimos.[2]

TaxonomíaEditar

Cichorium intybus foi descrita por Carl von Linné e publicado en Species Plantarum, vol. 2, p. 813 en 1753.[3]

Sinonimia:
  • Cichorium balearicum Porta
  • Cichorium byzantinum Clementi
  • Cichorium caeruleum Gilib. nom. invalid.
  • Cichorium cosnia C.B.Clarke
  • Cichorium cicorea Dumort.
  • Cichorium commune Pall.
  • Cichorium divaricatum Heldr. ex Nyman non Schousb.
  • Cichorium glabratum C.Presl
  • Cichorium glaucum Hoffmanns. & Link
  • Cichorium hirsutum Gren.
  • Cichorium illyricum Borb.
  • Cichorium intybus f. alba Farw.
  • Cichorium intybus subsp. balearicum (Porta) Gand.
  • Cichorium intybus var. callosum (Pomel) Maire
  • Cichorium intybus f. crispum Makino
  • Cichorium intybus subsp. foliosum (Hegi) Janch.
  • Cichorium intybus var. foliosum Hegi
  • Cichorium intybus var. glabratum (C.Presl) Batt.
  • Cichorium intybus subsp. glabratum (C.Presl) Arcang.
  • Cichorium intybus var. glabrum (C.Presl) Gren. & Godr.
  • Cichorium intybus subsp. glaucum (Hoffmanns. & Link) Tzvelev
  • Cichorium intybus var. longipes Faure & Maire
  • Cichorium intybus var. radicosum Alef.
  • Cichorium intybus f. rubicunda Farw.
  • Cichorium intybus f. sativum (DC.) Bisch.
  • Cichorium intybus subsp. sylvestre
  • Cichorium intybus var. eglandulosum Freyn & Sint.
  • Cichorium intybus var. indivisum Vis.
  • Cichorium officinale Gueldenst.
  • Cichorium perenne Stokes
  • Cichorium rigidum Salisb. nom. illeg.
  • Cichorium sylvestre (Tourn.) Lam. nom.illeg.
  • Cichorium sylvestre Garsault nom. invalid.
  • Endivia hortensis Hill[4][5]

NotasEditar

  1. "Cichoriinae en Cichorieae Portal". Arquivado dende o orixinal o 19 de marzo de 2012. Consultado o 06 de abril de 2019. 
  2. The Plant List
  3. "Chicoria". Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. Consultado o 24 de maio de 2013. 
  4. Sinónimos en Cichorieae Portal[Ligazón morta]
  5. Sinónimos en The Plant List
  • Recetario Patagónico de Flores y Plantas Medicinales Nativas y Exóticas, Lic. Biológia Marcelo R. Lauría Sorge. (en castelán)

Véxase taménEditar

Ligazóns externasEditar