Abrir o menú principal

San Vicente de Fervenzas, Aranga

parroquia civil do concello de Aranga

Coordenadas: 43°11′55.19″N 8°4′46.42″O / 43.1986639, -8.0795611

San Vicente de Fervenzas
Cuxas na estrada, A Torre Lavandeira, San Vicente de Fervenzas, Aranga.jpg
Parroquia de Fervenzas.png
ConcelloAranga
Área13,91 km²
Poboación222 hab. (2018)
Densidade15,96 hab./km²
Entidades de poboación24

San Vicente de Fervenzas é unha parroquia que se localiza no ooeste do concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2018 tiña 222 habitantes (110 mulleres e 112 homes) distribuídos en 24 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 293 habitantes.

Eclesiasticamente pertence ó arciprestado de Xanrozo.[1]

Fervenzas no Catastro de Ensenada (1752).

ToponimiaEditar

Debe o seu nome ás fervenzas que se forman o longo do río de Vexo.

XeografíaEditar

A parroquia de Fervenzas ten unha superficie de 13,91 km²[3] e 24 núcleos de poboación.[4]

SituaciónEditar

Está situada no oeste do concello de Aranga e no leste do arciprestado de Xanrozo.

Limita ó norte coas parroquias de Santa María de Ois (do concello de Coirós) e Muniferral, tocando tamén nun punto a de Feás, ó leste coa de Vilarraso, ó sur e oeste coa de Rodeiro (Oza-Cesuras) e ó noroeste nun pequeno tramo coa de Bandoxa (Oza-Cesuras).

Noroeste: Bandoxa (Oza-Cesuras) Norte: Santa María de Ois (Coirós), Feás e Muniferral Nordeste: Muniferral e Vilarraso
Oeste: Rodeiro (Oza-Cesuras)   Leste: Vilarraso
Suroeste: Rodeiro (Oza-Cesuras) Sur: Rodeiro (Oza-Cesuras) Sueste: Rodeiro (Oza-Cesuras) e Vilarraso

DemografíaEditar

Século XVIIIEditar

1752[5] 1768[6] 1787[7]
Veciños Habitantes
53 282 232

Século XIXEditar

1826[8] 1836[9] 1845[2] 1857[10] 1860[11] 1887[12] 1900[13]
Veciños 61 61 64 66 79
Habitantes 268 305 300 372 430 501 531

     Dicionarios xeográficos     Boletín Oficial da Provincia da Coruña (BOPC)     Censos (poboación de feito)

Século XXEditar

1910[13] 1920[13] 1930[13] 1940[13] 1950[13] 1960[13] 1970[13] 1981[13] 1986[14] 1991[13] 1999[15] 2000[16]
Habitantes 529 540 575 583 541 492 361 313 310 279 293 296

     Censos (poboación de feito)     Padrón municipal

Século XXIEditar

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
287 281 268 264 271 261 260 256 250 253
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
257 254 247 246 241 235 228
Fonte: IGE (padrón municipal)[17]
Gráfica de evolución demográfica de Fervenzas entre 1887 e 2017
 
     Poboación de feito segundo os censos de poboación.     Poboación segundo o padrón municipal.

PatrimonioEditar

Existen tres castros recoñecidos, O Valló, Casarellos, e o mais importante o das Cotorras, onde hai un pequeno petróglifo. Atopáronse numerosos obxectos prehistóricos e unha ara romana adicada a Xúpiter na igrexa de San Vicente,[18] conservada no Museo das Mariñas. Escritos antigos sitúan na parroquia un castelo no século XII, non hai restos.

EtnografíaEditar

Fervenzas na cultura popularEditar

  • Labradores de Fervenzas / y todos los de Galicia, / cuánto os añoro, / en esta tierra argentina. / Aún recuerdo aquellos paseos, / que dábamos por sus campiños, / que triste es pensar ahora, / que no te veré jamás.[19]

Galería de imaxesEditar

Lugares e parroquiasEditar

NotasEditar

  1. "Arciprestado de Xanrozo". Arquidiocese de Santiago de Compostela. Consultado o 8.12.2018. 
  2. 2,0 2,1 Madoz, Pascual (1847). Ferbenzas (San Vicente de). Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar (en castelán) VIII (Madrid). p. 34. 
  3. Monteoliva Díaz 2013 (mapa).
  4. "Nomenclátor de Galicia: San Vicente de Fervenzas (San Vicente)". Xunta de Galicia. Consultado o 8.12.2018. 
  5. Censo de Población de la Corona de Castilla. Marqués de la Ensenada 1752 (PDF) (en castelán). II: Nomenclatores. Madrid: INE. 2016 [1993]. p. 142. ISBN 978-84-260-2716-0. 
  6. Censo de Aranda (PDF) (en castelán). IX: Diócesis de Santiago, Segorbe y Segovia. Madrid: INE. 2013 [2011]. p. 178. ISBN 978-84-260-3760-2. 
  7. Censo de 1787 “Floridablanca” (PDF) (en castelán). IV: Comunidades autónomas del Norte Atlántico. Madrid: INE. 2016 [1990]. p. 3856. ISBN 978-84-260-1970-7. 
  8. Miñano, Sebastián (1826). Ferbenzas (San Vicente de). Diccionario geográfico-estadístico de España y Portugal (en castelán) IV (Madrid). p. 135. 
  9. Fariña Jamardo, Xosé (1990). Os concellos galegos. Parte Xeral. Fundación Barrié. p. 145. ISBN 978-84-87819-06-3. 
  10. Nomenclátor de los pueblos de España (en castelán). Madrid. 1858. p. 250. 
  11. Nomenclátor estadístico de las parroquias que componen la provincia de La Coruña (en castelán). A Coruña. 1863. pp. 20–21. 
  12. "Provincia de La Coruña". Nomenclátor de las ciudades, villas, lugares, aldeas y demás entidades de población de España en 1.º de enero de 1888 (en castelán). III: Ciudad Real á Gerona. Madrid. 1892. p. 12. 
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 13,6 13,7 13,8 13,9 Pazo Labrador, Alberto Xosé; Santos Solla, Xosé Manuel (1995). Poboación e territorio. As parroquias galegas nos últimos cen anos. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. p. 31. ISBN 978-84-605-3156-2. 
  14. Torres Luna, María Pilar de; Pérez Fariña, María Luisa; Santos Solla, Xosé Manuel (1989). Municipios y parroquias de Galicia (en castelán). Universidade de Santiago de Compostela. p. 25. ISBN 978-84-7191-529-0. 
  15. "Nomenclátor estatístico de Galicia. Ano 1999" (XLS). Instituto Galego de Estatística (IGE). 
  16. "Nomenclátor estatístico de Galicia. Ano 2000" (XLS). Instituto Galego de Estatística (IGE). 
  17. Nomenclátor estatístico de Galicia. Anos "2001" (XLS) ; "2002" (XLS) ; "2003" (XLS) ; "2004" (XLS) ; "2005" (XLS) ; "2006" (XLS) ; "2007" (XLS) ; "2008" (XLS) ; "2009" (XLS) ; "2010" (XLS) ; "2011" (XLS) ; "2012" (XLS) ; "2013" (XLS) ; "2014" (XLS) ; "2015" (XLS) ; "2016" (XLS)  e "2017" (XLS) . Instituto Galego de Estatística (IGE).
  18. 18,0 18,1 Vales Villamarín, Francisco (1993). "Notas arqueológicas: Una nueva ara galaico-latina" (PDF). Anuario Brigantino. 16 (en castelán): 25–28. 
  19. "Lugar de referencia: Aranga". Portal de ditados tópicos galegos. 
  20. "Muíño de man". Galicia 100. 

Véxase taménEditar

BibliografíaEditar

Outros artigosEditar