San Vicente de Fervenzas, Aranga

parroquia civil do concello de Aranga

Coordenadas: 43°11′55.19″N 8°4′46.42″O / 43.1986639, -8.0795611

San Vicente de Fervenzas é unha parroquia que se localiza no ooeste do concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2018 tiña 222 habitantes (110 mulleres e 112 homes) distribuídos en 24 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 293 habitantes.

San Vicente de Fervenzas
Castro do Valló Fervenzas Aranga.jpg
Parroquia de Fervenzas.png
ConcelloAranga[1]
ProvinciaA Coruña
Área13,91 km²
Poboación222 hab. (2018)
Densidade15,96 hab./km²
Entidades de poboación24[1]
editar datos en Wikidata ]

Eclesiasticamente pertence ó arciprestado de Xanrozo.[2]

Fervenzas no Catastro de Ensenada (1752).


XeografíaEditar

A parroquia de Fervenzas ten unha superficie de 13,91 km²[4] e 24 núcleos de poboación.[5]

SituaciónEditar

Está situada no oeste do concello de Aranga e no leste do arciprestado de Xanrozo.

Limita ó norte coas parroquias de Santa María de Ois (do concello de Coirós) e Muniferral, tocando tamén nun punto a de Feás, ó leste coa de Vilarraso, ó sur e oeste coa de Rodeiro (Oza-Cesuras) e ó noroeste nun pequeno tramo coa de Bandoxa (Oza-Cesuras).

Noroeste: Bandoxa (Oza-Cesuras) Norte: Santa María de Ois (Coirós), Feás e Muniferral Nordeste: Muniferral e Vilarraso
Oeste: Rodeiro (Oza-Cesuras)   Leste: Vilarraso
Suroeste: Rodeiro (Oza-Cesuras) Sur: Rodeiro (Oza-Cesuras) Sueste: Rodeiro (Oza-Cesuras) e Vilarraso

DemografíaEditar

Século XVIIIEditar

1752[6] 1768[7] 1787[8]
Veciños Habitantes
53 282 232

Século XIXEditar

1826[9] 1836[10] 1845[3] 1857[11] 1860[12] 1887[13] 1900[14]
Veciños 61 61 64 66 79
Habitantes 268 305 300 372 430 501 531

     Dicionarios xeográficos     Boletín Oficial da Provincia da Coruña (BOPC)     Censos (poboación de feito)

Século XXEditar

1910[14] 1920[14] 1930[14] 1940[14] 1950[14] 1960[14] 1970[14] 1981[14] 1986[15] 1991[14] 1999[16] 2000[17]
Habitantes 529 540 575 583 541 492 361 313 310 279 293 296

     Censos (poboación de feito)     Padrón municipal

Século XXIEditar

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
287 281 268 264 271 261 260 256 250 253
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
257 254 247 246 241 235 228
Fonte: IGE (padrón municipal)[18]
Gráfica de evolución demográfica de Fervenzas entre 1887 e 2017
     Poboación de feito segundo os censos de poboación.     Poboación segundo o padrón municipal.

CulturaEditar

ToponimiaEditar

Fervenzas é un topónimo latino que debe o seu nome ás fervenzas que se forman o longo do río de Vexo.[19][20]

PatrimonioEditar

Existen tres castros recoñecidos, O Valló, Casarellos, e o máis importante o das Cotorras, onde hai un pequeno petróglifo. Atopáronse numerosos obxectos prehistóricos e unha ara romana adicada a Xúpiter na igrexa de San Vicente,[21] conservada no Museo das Mariñas. Escritos antigos sitúan no Monte do Gato un castelo no século XII, a torre de Teodomiro, pero ata o momento non se atoparon restos que testemuñen a información documental.[22]

EtnografíaEditar

Fervenzas na cultura popularEditar

  • Labradores de Fervenzas / y todos los de Galicia, / cuánto os añoro, / en esta tierra argentina. / Aún recuerdo aquellos paseos, / que dábamos por sus campiños, / que triste es pensar ahora, / que no te veré jamás.[23]

Galería de imaxesEditar

Lugares e parroquiasEditar

Lugares de San Vicente de FervenzasEditar

Lugares da parroquia de San Vicente de Fervenzas no concello coruñés de Aranga

A Aldea de Arriba | Atá | Boqueixón | A Carballeira | Os Casarellos | O Fervencedo | Fongarandón | A Fonte Vella | A Igrexa | O Mato | Mende | Milreu | Muros | O Painzal | Os Paraños | Penas do Porto | Portoscalvos | Río de Bexo | Silvarredonda | O Sisto | A Torre Lavandeira | A Tragallía | Vallo | O Valló

Parroquias de ArangaEditar

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Aranga

Aranga (San Paio) | Cambás (San Pedro) | Feás (San Pedro) | Muniferral (San Cristovo) | San Vicente de Fervenzas (San Vicente) | Vilarraso (San Lourenzo)

NotasEditar

  1. 1,0 1,1 DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.
  2. "Arciprestado de Xanrozo". Arquidiocese de Santiago de Compostela. Consultado o 8.12.2018. 
  3. 3,0 3,1 Madoz, Pascual (1847). Ferbenzas (San Vicente de). Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar (en castelán) VIII (Madrid). p. 34. 
  4. Monteoliva Díaz 2013 (mapa).
  5. "Nomenclátor de Galicia: San Vicente de Fervenzas (San Vicente)". Xunta de Galicia. Consultado o 8.12.2018. 
  6. Censo de Población de la Corona de Castilla. Marqués de la Ensenada 1752 (PDF) (en castelán). II: Nomenclatores. Madrid: INE. 2016 [1993]. p. 142. ISBN 978-84-260-2716-0. 
  7. Censo de Aranda (PDF) (en castelán). IX: Diócesis de Santiago, Segorbe y Segovia. Madrid: INE. 2013 [2011]. p. 178. ISBN 978-84-260-3760-2. 
  8. Censo de 1787 “Floridablanca” (PDF) (en castelán). IV: Comunidades autónomas del Norte Atlántico. Madrid: INE. 2016 [1990]. p. 3856. ISBN 978-84-260-1970-7. 
  9. Miñano, Sebastián (1826). Ferbenzas (San Vicente de). Diccionario geográfico-estadístico de España y Portugal (en castelán) IV (Madrid). p. 135. 
  10. Fariña Jamardo, Xosé (1990). Os concellos galegos. Parte Xeral. Fundación Barrié. p. 145. ISBN 978-84-87819-06-3. 
  11. Nomenclátor de los pueblos de España (en castelán). Madrid. 1858. p. 250. 
  12. Nomenclátor estadístico de las parroquias que componen la provincia de La Coruña (en castelán). A Coruña. 1863. pp. 20–21. 
  13. "Provincia de La Coruña". Nomenclátor de las ciudades, villas, lugares, aldeas y demás entidades de población de España en 1.º de enero de 1888 (en castelán). III: Ciudad Real á Gerona. Madrid. 1892. p. 12. 
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 14,6 14,7 14,8 14,9 Pazo Labrador, Alberto Xosé; Santos Solla, Xosé Manuel (1995). Poboación e territorio. As parroquias galegas nos últimos cen anos. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. p. 31. ISBN 978-84-605-3156-2. 
  15. Torres Luna, María Pilar de; Pérez Fariña, María Luisa; Santos Solla, Xosé Manuel (1989). Municipios y parroquias de Galicia (en castelán). Universidade de Santiago de Compostela. p. 25. ISBN 978-84-7191-529-0. 
  16. "Nomenclátor estatístico de Galicia. Ano 1999" (XLS). Instituto Galego de Estatística (IGE). 
  17. "Nomenclátor estatístico de Galicia. Ano 2000" (XLS). Instituto Galego de Estatística (IGE). 
  18. Nomenclátor estatístico de Galicia. Anos "2001" (XLS) ; "2002" (XLS) ; "2003" (XLS) ; "2004" (XLS) ; "2005" (XLS) ; "2006" (XLS) ; "2007" (XLS) ; "2008" (XLS) ; "2009" (XLS) ; "2010" (XLS) ; "2011" (XLS) ; "2012" (XLS) ; "2013" (XLS) ; "2014" (XLS) ; "2015" (XLS) ; "2016" (XLS)  e "2017" (XLS) . Instituto Galego de Estatística (IGE).
  19. Cabeza Quiles, F. (1992). Os nomes de lugar. Topónimos de Galicia: a súa orixe e o seu significado. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. 
  20. Sánchez Pardo, JC.; Andrade Cernadas, JM (Dirección) (2008). "Territorio y poblamiento en Galicia entre la antigüedad y la plena Edad Media (Tese)". Universidade de Santiago de Compostela: 1051. 
  21. 21,0 21,1 Vales Villamarín, Francisco (1993). "Notas arqueológicas: Una nueva ara galaico-latina" (PDF). Anuario Brigantino. 16 (en castelán): 25–28. 
  22. PXOM de Aranga
  23. "Lugar de referencia: Aranga". Portal de ditados tópicos galegos. 
  24. "Muíño de man". Galicia 100. 

Véxase taménEditar

BibliografíaEditar

Outros artigosEditar