Abrir o menú principal

Ordoeste, A Baña

parroquia civil do concello da Baña

Coordenadas: 42°56′25.56″N 8°47′01.04″O / 42.9404333, -8.7836222

Ordoeste
Ordoeste - A Baña - Galicia - España-1.jpg
Igrexa parroquial.
ConcelloA Baña
Área5,6 km²
Poboación250 hab. (2016)
Densidade44,64 hab./km²
Entidades de poboación12

Santa María de Ordoeste é unha parroquia que se localiza no sur do concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Segundo o IGE en 2016 tiña 250 habitantes (134 mulleres e 116 homes) distribuídos en 9 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 311 habitantes.

HistoriaEditar

En Paraxó consérvase a mámoa de Monte Agudo. O castro de Guimaráns[1] aproveita como emprazamento o lugar máis alto que separa as parroquias de Ordoeste (A Baña) e San Mamede de Pena (Negreira), a unha altitude de 328 m no monte chamado Alto dos Castros. Presenta unha coroa tendente a circular de aproximadamente 150 metros de diámetro que está delimitada por un parapeto. O estado de conservación é aceptable.[2]

No apartado de construcións civís existiron as Torres de Braña e Reiverde, a día de hoxe desaparecidas.

Esta parroquia estivo sometido a varios cambios ao longo da historia. No 1123 o arcebispo Xelmírez cambia pola herdade Oíns (Arzúa) coa raíña Urraca. No 1868 Ordoeste queda sen os anexos de San Vicenzo e San Salvador, quedando con San Xoán de Barcala. Este cambio foi obra do arcebispo García Cuesta.

Ao longo do século XIX sufriu duras contribucións e impostos. En 1809 por orde do Goberno requisan gando vacún para lle subministrar ao exército. Tamén lle afectou a desamortización.

No ano 1864 as aldeas de Casa de Antelo e Eiroa solicitaron pertencer a Ordoeste, pero non o conseguiron.

IgrexaEditar

A igrexa parroquial foi construída en diferentes etapas, polo que ten variedade de estilos arquitectónicos, destacando o barroco[3].

Arquitectura popularEditar

Muíños[4]Editar

  • Muíño do Río Verde, moía a metade do ano, con auga dese río.
  • Riente Rial, de Benito de Villar, moía a metade do ano coas augas do río de Broño (Rego de Rial).
  • Riente Rial, de Andrés Antelo e consortes, ídem.

FestasEditar

  • 2º sábado de maio: As Dores
  • 2º domingo de maio: Santo Antonio
  • 15 de agosto: Santa María
  • 16 de agosto: O Sacramento
  • 1º domingo de setembro: O Carme

Lugares e parroquiasEditar

NotasEditar

  1. Castro de Guimaráns na páxina web colaborativa Patrimoniogalego.net.
  2. "PXOM A Baña". 
  3. Igrexa de Santa María de Ordoeste na páxina web colaborativa Patrimoniogalego.net.
  4. Rodríguez Troncoso, Amador. Os albores de Feiraco. 

Véxase taménEditar

Outros artigosEditar