Abrir o menú principal

O Couto, Goián, Tomiño

Barrio da parroquia de Goián, no concello de Tomiño.

O Couto é un barrio da parroquia de Goián, no concello de Tomiño.

O Couto
Casa no Couto.JPG
Casa no barrio do Couto
ParroquiaGoián
ConcelloTomiño
Poboación105 hab. (2014)

CaracterísticasEditar

Debe o seu nome ao couto dos Correa. Nel existen restos do forte, chamado de Nosa Señora da Concepción, do século XVII. No sitio do patio de armas existe a capela de San Roque (1674). O seu torreiro ten unha vintena de sobreiras de máis de trescentos anos de idade (algunhas delas con máis dun metro de diámetro no cano e vinte de altura). Era un dos lugares preferidos dos pintores Antonio Fernández e Xavier Pousa.

Dentro do barrio queda a casa-pazo dos Correa, que é coñecida como casa da torre de Goián, construción señorial do século XVII(1 [1]. Esta construción nos últimos anos sufriu varios cambios arquitectónicos na súa estrutura.

Ten unha extensión de 13 Has cerradas en muro de pedra. O pazo ten capela, coa entrada principal ao exterior e outra no seu interior. Dentro da propiedade rústica hai unha fonte para o abastecemento de auga. Linda polo Sur e polo Leste co lugar chamado a "Barca", no cal existiu unha capela dedicada a Nosa Señora da Barca no ano 1556. (Esta capilla era la habitual que solía encontrarse en cada lugar antiguo de pasaje, tal como correspondía al viejo camino que desde Portugal se dirigía a la Ramallosa y Bayona por el alto de San Antoniño) (sic) (2).

No barrio tamen hai un lugar chamado "O Baldío da Moura", do que existe unha fermosa lenda. Hoxe en día este baldío esta todo plantado de arbores, e baixo a súa sombra atópanse varios churrasqueiras, mesas e bancos en cantería, así coma unha fonte de auga potable, todo iso feito pola comunidade de montes de man-común e dedicado a parque público.

O lugar coñecido como a "Atalaia" linda co río onde fai unha garganta duns douscentos metros, e ata hai poucos anos pertencía ao barrio de "O Pazo" (o cal o concello fixo desaparecer do mapa de Goián, e para maior escarnio colocou un sinal de pedra labrada que di: "O Pazo Barrio do Couto"). Con anterioridade ao ano 1936 o barrio tiña 20 casas. Desde hai uns catro anos non vive ningunha persoa no barrio, e a última en abandonalo foi a "Sinda do Pazo".

A Atalaia, tamén coñecida pola "Torreta", é un outeiro en forma de cono, case todo en pedra de granito. Na súa parte máis alta, chamada "Rilleira", había unha torreta de pedra chamada "De los ratones"(sic), propiedade da familia Correa, e da qie existen fotografías das súas ruínas. Aqueles restos foron derrrubados por un veciño de Goián nos anos 30, en busca dun tesouro do que fala unha das varias lendas sobre o lugar. Na ladeira que da cara o leste existe un penedo chamado a "Pedra dos sacrificios" duns oitenta por oitenta centímetros cunhas canles que dan a unha coviña, e os veciños dicían que era onde recollían o sangue. Un pouco mais abaixo no lugar chamado "O pombal", un arado levantou un mosaico de cores. Nas sondaxes feitas por patrimonio con motivo da construción da ponte internacional entre Goián e Vilanova de Cerveira, apareceron restos de cerámica e outros achados, tamén o finado pintor Antonio Fernández atopou algún muíño de man e instrumentos tallados do paleolítico, e existe a hipótese de que puido ser noutrora un castro (segundo M. Fernández Rodrígez). Sobre el se situou un asentamento romano de bastante importancia, (quizas no lugar do "Pividal lindante co río houbera un porto de amarre resgardado dos temporais do Sur, por a cantidade de restos de cerámica, e pedra rota a man (non canto rodado).

No barrio do "PAZO" estaba a Igrexa de Goián, no lugar chamado (A Igrexa Vella), esta no ano 1770 estaba moi deteriorada ameazando ruína. Nunha leira do dito lugar o arado levantou restos de enterramentos, as "caveiras" aparecían sobre un pedazo de lousa, seguramente sería o cemiterio dos veciños do couto, no camiño que vai dende o pazo dos Correas a dita Igrexa, no lugar da "Lamela hai un fermoso cruceiro do ano 1598. É nel inda hoxe en día se fan rituais de bruxería, non sendo dificil atoparse de noite con grupos de persoas cruzando o lugar cara o río na Atalaia e na súa beira faceren rituais de maxia. Os vellos do lugar contaban que nunha das súas casas moraba unha muller que era bruxa, e tiña consulta o público que facía por unha pequena fiestra que tiña na parede da casa que daba o camiño, cobrando por anticipado en moedas de prata.

NotasEditar

(1) Ponce Couce, Leandro e Sanchez García, Jesus A. Galicia Guía do Património Arquitectónico 1988, pax. (161) Vía Lactea Editorial ISBN 84-89444-50-1

(2) E. Iglesias Almeida - Notas Históricas del Bajo Miño

NotasEditar

  1. Ponce Couce, Leandro e Sánchez García, Jesús A.: Galicia. Guía do Patrimonio Arquitéctonico. (1998), páx. 161; Vía Láctea Editorial. ISBN 84-89444-50-1

Lugares e parroquiasEditar