Abrir o menú principal

Juan de la Cierva Peñafiel, nado en Mula, Murcia o 11 de marzo de 1864 e finado en Madrid o 11 de xaneiro de 1938, foi un avogado e político español, ministro de Instrución Pública e Belas Artes, de Gobernación, de Guerra, de Facenda e de Fomento durante o reinado de Afonso XIII e, novamente ministro de Fomento [1] no último goberno da monarquía.

Juan de la Cierva Peñafiel
Juan de la Cierva Peñafiel.jpg
Juan de la Cierva y Peñafiel
Escudo de España 1874-1931.svgMinistro de Gobernación de España
Período25 de xaneiro de 1907 - 21 de outubro de 1909
AntecesorÁlvaro de Figueroa y Torres
SucesorSegismundo Moret y Prendergast
Datos persoais
Nacemento11 de marzo de 1864
 Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg Mula, Murcia, España
Falecemento11 de xaneiro de 1938
 Flag of Spain (1931–1939).svg Madrid
FillosJuan de la Cierva e Ricardo de la Cierva y Codorníu
Alma máterUniversidade de Madrid
ProfesiónAvogado e político
editar datos en Wikidata ]

TraxectoriaEditar

Fillo do avogado e notario Juan de la Cierva Soto, afincado en Murcia e casado cunha filla do banqueiro Eleuterio Peñafiel, quen desenvolveu a súa actividade entre 1860 e 1890, licenciouse en Dereito pola Universidade de Madrid, iniciando a súa carreira política no seo do Partido Conservador co que foi concelleiro e, en 1895, alcalde de Murcia á vez que xefe provincial dos conservadores. En 1896, obtivo acta de deputado no Congreso pola súa provincia natal e, tras non resultar elixido no seguinte proceso electoral, volveu obter un escano pola circunscrición murciana en todas as eleccións celebradas até 1923 e, en 1927 como "Representante por Dereito Propio".

Carreira políticaEditar

A partir de 1902, estruturou unha rede de caciques que mantiveron un poder omnímodo sobre os concellos a cambio de fidelidade política á familia. Este período coñécese en Murcia como ciervismo. A hexemonía de Juan de la Cierva cedeu ante a presión da loita obreira e a instauración da Segunda República. Foi ministro de Instrución Pública e Belas Artes entre o 16 de decembro de 1904 e o 8 de abril de 1905 en senllos gobernos presididos por Azcárraga e Villaverde. Posteriormente, entre o 25 de xaneiro de 1907 e o 21 de outubro de 1909, ocupou a carteira de ministro de Gobernación. Tamén foi ministro de Guerra en dúas ocasións: entre o 3 de novembro de 1917 e o 22 de marzo de 1918 nun gabinete García Prieto, e entre o 14 de agosto de 1921 e o 8 de marzo de 1922 nun goberno Maura, político baixo cuxa presidencia tamén foi ministro de Facenda entre o 15 de abril e o 20 de xullo de 1919.[2]

O preito das Xuntas de DefensaEditar

O día 14 de agosto de 1921, catro días despois da caída de Monte Arruit, constitúiuse o gabinete de concentración presidido por Antonio Maura, do que formou parte como ministro da Guerra, Juan de la Cierva. Á fronte de devandito ministerio, dirixiu con man firme a reconquista dos territorios perdidos tralo desastre de Annual. Para iso, nomeou Comandante Militar de Melilla ao xeneral Cavalcanti. O seu labor, apoiada polos militares africanistas, viuse enturbiada pola campaña de desprestixio que levaron a cabo as Xuntas Militares de Defensa, a través do seu portavoz, o xornal La Correspondencia Militar. Intentou, sen conseguilo que as Cortes aprobasen unha lei que recoñecese os méritos dos militares que levaron a cabo a reconquista dos territorios perdidos.

Nomeou en substitución de Cavalcanti, ao xeneral Sanjurjo, como Comandante Militar de Melilla, fronte á opinión das Xuntas de Defensas, que propugnaban que o mando debía ser conferido ao xeneral de maior antigüidade no escalafón. A finais de decembro de 1921, realizou unha viaxe ao Protectorado, no transcurso do cal, produciuse un incidente ao visitar un hospital de campaña. A situación sanitaria do hospital era tan deplorable, que alí mesmo, en presenza dos directores dos máis importantes diarios madrileños que o acompañaban, amoestou os oficiais de sanidade encargados de devandito establecemento. Para máis inri, o xeneral Weyler, xefe do Estado Maior Central do Exército, o día 5 de xaneiro de 1922, presentou a súa dimisión, aducindo que non se tiña en conta a este alto organismo do exército, na planificación e dirección dos asuntos relativos á campaña de África. Todos estes feitos, produciron tal escándalo no seo das Xuntas de Defensa, que se dirixiron directamente ao rei, esixindo a inmediata substitución do ministro.

Como reacción á indisciplina das Xuntas, La Cierva presentou ao rei un decreto no que se establecía o encadrameto orgánico de ditas Xuntas no seo do Ministerio da Guerra, onde debían residir as súas sedes. Igualmente, os dirixentes de ditas Xuntas de Defensa, debían ser elixidos polo propio ministro. O rei, nun primeiro momento, negouse a asinar o decreto e o goberno de Antonio Maura en pleno, solidarizándose co Ministro da Guerra, presentou a súa dimisión o día 12 de xaneiro. O día 14 de xaneiro, Estado Maior, Artillería e Enxeñeiros disolven as súas Xuntas. O resto das forzas políticas consultadas polo rei, negáronse a formar goberno, mentres non se solucionase o problema das Xuntas. Finalmente, o día 15 de xaneiro, o rei volveu chamar a Antonio Maura, confirmando no seu cargo a todos os ministros. Ese mesmo día, o Exército de África, telegrafou ao goberno expresándolle a súa adhesión.

Guerra CivilEditar

O comezo da Guerra Civil sorprendeuno en Madrid, véndose obrigado, ante o perigo da súa vida, a refuxiarse na embaixada de Noruega, onde a escaseza de medicinas e as privacións por mor da guerra empeoraron a súa saúde, finando, o 11 de xaneiro de 1938.

Predecesor:
Lorenzo Domínguez Pascual
Ministro de Instrucción Pública e Belas Artes
 

1904 - 1905
Sucesor:
Andrés Mellado y Fernández
Predecesor:
Álvaro de Figueroa y Torres
Ministro de Gobernación
 

1907 - 1909
Sucesor:
Segismundo Moret Prendergast
Predecesor:
José Marina Vega
Ministro de Guerra
 

1917 - 1918
Sucesor:
José Marina Vega
Predecesor:
Fermín Calbetón y Blanchón
Ministro de Facenda
 

1919
Sucesor:
Gabino Bugallal Araújo
Predecesor:
Luis Espada Guntín
Ministro de Fomento
 

1921
Sucesor:
José Maestre Pérez
Predecesor:
Luis Marichalar y Monreal
Ministro de Guerra
 

1921 - 1922
Sucesor:
José Olaguer Feliú
Predecesor:
José Estrada Estrada
Ministro de Fomento
 

1931
Sucesor:
Álvaro de Albornoz Liminiana

Relación familiarEditar

Juan de la Cierva Peñafiel foi pai de Juan de la Cierva Codorníu, enxeñeiro, inventor do autoxiro e político, e irmán de Isidoro, tamén enxeñeiro e notable político do seu tempo, especialmente relevante en Murcia. Son membros da seguinte xeración o historiador e ministro Ricardo de la Cierva Hoces e o seu irmán Juan, quen obtivo o primeiro Oscar do cine español.

NotasEditar

Véxase taménEditar