Revolución de Zanzíbar

A Revolución de Zanzíbar (árabe: ثورة زنجبار) tivo lugar en 1964 e levou ao derrocamento do the Sultán de Zanzíbar e o seu goberno principalmente árabe a mans de revolucionarios africanos locais. Zanzíbar era un estado etnicamente diverso que constaba dunha serie de illas fronte a costa de Tanganica, ao que o Reino Unido lle concedera a independencia en 1963. Nunha serie de eleccións parlamentarias previas á independencia, a minoría árabe logrou manter o poder que tivera cando Zanzíbar era un territorio de ultramar de Omán. Frustrado pola baixa representación no Parlamento a pesar de gañar co 54% dos votosn nas eleccións de xullo de 1963, o africano Partido Afro-Shirazi (PAS) na mañá cedo do 12 de xaneiro de 1964, dirixido por John Okello, o líder xuvenil (PAS) da á Pemba, mobilizou en torno a 600–800 revolutionarios na illa principal de Unguja (Illa de Zanzíbar) aos que movilizara meses antes. Logo de invadir á policía do país e apropiarse das súas armas, os insurxentes dirixíronse a Cidade Zanzíbar, onde derrocaron o sultán e o seu goberno. Seguíronlle represalias contra civís árabes e do sur de Asia na illa; o número de mortos resultantes está en disputa, con estimacións que van dende varios centos ata s 20 000. O líder moderado do PAS Abeid Karume converteuse no primeiro presidente e xefe de Estado do país.

Revolución de Zanzíbar
Parte de Guerra Fría
Spice Islands (Zanzibar highlighted).svg
Unguja e Pemba, as dúas illas principais de Zanzíbar.
Data 12 de xaneiro de 1964.
Lugar Zanzíbar
Coordenadas 6°8′0″S 39°19′0″L / -6.13333, -39.31667
Resultado Vitoria revolucionaria.
Belixerantes
Zanzíbar Revolutionarios Flag of the Sultanate of Zanzibar (1963).svg Sultanato de Zanzíbar
Líderes
Zanzíbar John Okello Flag of the Sultanate of Zanzibar (1963).svg Sultán Jamshid bin Abdullah
Flag of the Sultanate of Zanzibar (1963).svg Muhammad Shamte Hamadi
Forzas en combate
600-800 combatentes[1][2] Forza Policial de Zanzíbar
Baixas

Os aparentes lazos comunistas do novo goberno preocuparon aos gobernos occidentais. Como Zanzíbar encontrábase dentro da esfera de influencia británica, o goberno británico elaborou unha serie de planos de intervención. Con todo, o temido estado comunista nunca se materializó, e debido a que as persoas británicas e estadounidenses foran evacuadas con éxito, estes planos non se puxeron en marcha. Mentres tanto, as potencias do bloque comunista de Alemaña Oriental e a Unión Soviética, xunto coa anti-soviética República Popular da China, crearon relacións de amizade co novo goberno mediante o recoñecemento do país e o envío de asesores. Karume tivo éxito na negociación de unión de Zanzíbar e Tanzania para formar a nova nación de Tanzania, un acto que os medios de comunicación contemporáneos xulgaron como un esforzo de previr a subversión comunista de Zanzíbar. A revolución puxo fin a 200 anos de dominación árabe en Zanzíbar, e é conmemorada na illa cada ano con celebracións de aniversario e un día festivo.

AntecedentesEditar

O arquipélago de Zanzíbar, agora parte da república de Tanzania, no sueste de África, é un grupo de illas dituadas no océano Índico fronte a costa de Tanganica. Comprende a illa principal de Unguja (tamén coñecida como Zanzíbar), situada ao sur, e a illa de Pemba ao norte, así como numerosos illotes circundantes. Cunha longa historia de dominio árabe que se remonta ata 1698, Zanzíbar foi un territorio de ultramar de Omán ata que conseguiu a independencia en 1858 baixo o seu propio sultanato.[6] En 1890, durante o reinado d Ali ibn Sa'id's, Zanzíbar converteuse nun protectorado británico,[7] e aínda que nunca estivo formalmente baixo o goberno directo, considerouse parte do Imperio Británico.[8]

En 1964, o país era unha monarquía constitucional gobernada polo sultán Jamshid bin Abdullah.[9] Zanzíbar tiña unha poboación africana de en torno a 230 000—algúns dos cales afirmaban ter ascendencia persas e eran coñecidos localmente como Shirazis[10]—e tamén contaba con minorías significativas con 50 000 árabes e 20 000 surasiáticos, que salientaban nos negocios e o comercio.[10] Os diversos grupos étnicos estaban comezando a mesturarse e as diferenzas entre eles desdebuxáranse;[9] segundo un historiador, un motivo importante para o apoio xeral do sultán Jamshid foi a diversidade étnica da súa familia.[9] Con todo, a poboación árabe da illa, como principais terratenentes, era xeralmente máis rica que a poboación africana[11] e gozaba de acceso a servizos sociais de maior calidade, como a saúde e a educación, que as persoas africanas. Á parte disto, a autoridade británica consideraba a Zanzíbar como un país árabe e sempre mantivo unha posición de apoio á minoría árabe para permanecer no poder.[12] Como resultado, durante o proceso de descolonización a maior parte dos partidos políticos estaban organizados en boa parte segundo liñas étnicas, coa minoría árabe dominando o Partido Nacionalista de Zanzíbar (PNZ) e a maioría africana o Partido Afro-Shirazi (PAS).[9] O NPZ mirou cara a Exipto como modelo, o que causou algunhas tensións cos oficiais coloniais británicos, mais Zanzíbar estivera dominado durante centos de anos pola elite árabe, e a Oficina Colonial non podía imaxinar un Zanzíbar gobernado por africanos.[13]

En xaneiro 1961, como parte do proceso de descolonización, as autoridades británicas da illa estableceron distritos electorais e celebraron eleccións democráticas.[11] O PAS e o PNZ gañaron 11 dos 22 escanos posibles no Parlamento de Zanzíbar,[9] polo que en xuño se celebraron outras eleccións nas que o número de escanos elevouse ata os 23. O PNZ entrou en coalición co Partido Popular de Zanzíbar e Pemba (PPZP) e desta volta conseguiu 13 escanos, mentres que o PAS, a pesar de recibir a maior parte dos votos, tan só conseguiu 10.[9] O PAS sospeitou de fraude electoral e desatou unha desorde civil, que acabou con 68 mortes.[9] Para manter o control, a coalición de goberno prohibiu os partidos da oposición máis radicais, encheu o servizo civil cos seus propios funcionarios designados, e politizou a policía.[11]

En 1963, co número de escanos do parlamento aumentado ata os 31, noutras elections repetíronse os mesmos resultados que en 1961. Debido á disposición dos distritos electorais, que foran manipulados polo NPZ, o PAS, liderado por Abeid Amani Karume, conseguiu o 54 % do voto popular, mais tan só 13 escanos,[14] mentres que o PNZ/PPZP conseguiu o resto e dispuxo dun fortalecemento do seu control de poder.[11] O Partido Umma, formado ese ano por partidarios socialistas árabes descontentos do PNZ,[15] foi prohibido, e todos os policías de orixe africana continental foron despedidos.[14][16] Isto eliminou unha boa parte da única forza de seguridade da illa, e creou un grupo de homes enfadados con adestramento paramilitar e con coñecemento dos edificios, o equipamento e os procedementos da policía.[17] Ademais, o novo goberno dominado polos árabes deixou claro que na política exterior, o Sultanato de Zanzíbar procuraría vínculos próximos co mundo árabe, especialmente con Exipto, e non tiña interese en forxar relacións coas nacións da África continental como a maioría negra desexaba.[18] A escravitude fora abolida en Zanzíbar en 1897, mais boa parte da elite árabe que dominaba a política da illa fixo poucos esforzos para ocultar as súas visións racistas respecto da maioría negra como inferiores a eles, unha xente apta só para a escravitude.[18] No Parlamento, o ministro de finanzas Juma Aley respondeu a preguntas de Karume de xeito insultante dicindo que non precisaba contestar as preguntas dun simple "barqueiro".[19] Aley explicou tamén noutro discurse no Parlamento que se os árabes estaban sobrerrepresentados no gabinete non era por racism, senón só porque as habilidades mentais dos negros eran abismalmente inferiores e as habilidades mentais dos árabes como el mesmo eran moi altas, unhas declaracións que enfureceron á maioría negra.[19] Os recordos do comercio de escravos árabe no pasado (algúns dos negros máis vellos foran escravos na súa xuventude) xunto cunha visión claramente condescendente da elite árabe cara á maioría negra no presente significou que boa parte da poboación negra de Zanzíbar tiña un odio feroz cara aos árabes, vendo o goberno dominado polos árabes como ilexítimo.[18] O goberno non axudou a ampliar o seu atractivo para a maioría negra ao recurtar de xeito drástico o gasto en escolas de áreas de gran concentración de poboación negra.[20] O orzamento do goberno cos seus recortes draconianos nos gastos nas escolas das áreas negras foi visto amplamente como un signo de que o goberno dominado polos árabes estaba a planear pechar á poboación negra nun status permanente de segunda clase.[20]

A independencia total do dominio británico foi concedida o 10 de decembro de 1963, coa coalición do PNZ/PPZP como órgano de goberno. O goberno solicitou un acordo de defensa ao Reino Unido, pedindo que un batallón de tropas británicas ficara na illa para tarefas de seguridade interna,Modelo:Harvnpo mais isto foi rexeitado porque considerou inapropiado que as tropas británicas participaran no mantemento da lei e a orde tan pouco despois da independencia.Modelo:Harvnpo A maior parte do gabinete, que procuraba vínculos máis estreitos con Exipto (gobernado por Nasser), non quería de ningún xeito tropas británicas en Zanzíbar.[20] Os informes da intelixencia británica predicían que disturbios civís, acompañados polo incremento da actividade comunista, eran probables no futuro próximo e que a chegada das tropas británicas podería provocará que a situación se deteriorara máis aínda.Modelo:Harvnpo Con todo, moitos cidadáns estranxeiros permaneceron na illa, incluídos 130 británicos que eran empregados directos do goberno de Zanzíbar government.[21]

En 1959, un carismático ugandés chamado John Okello chegou a Pemba, para traballar como albanel, e en febrero de 1963 trasladouse a Zanzíbar.[22] Traballando como funcionario no Sindicato de Traballadores da Pintura de Zanzíbar e Pemba e combo activista do PAS, Okello gañara seguidores e case dende o momento en que chegou a Zanzíbar estivera a organizar unha revolución que planeaba que tivera lugar pouco despois da independencia.[23]

RevoluciónEditar

Around 3:00 am on 12 January 1964, 600–800 poorly armed, mainly African insurgents, aided by some of the recently dismissed ex-policemen, attacked Unguja's police stations, both of its police armouries, and the radio station.[24][25] The attackers had no guns, being equipped only with spears, knives, machetes, and tire irons, having only the advantage of numbers and surprise.[26] The Arab police replacements had received almost no training and, despite responding with a mobile force, were soon overcome.[24][27] Okello himself led the attack on the Ziwani police HQ, which also happened to be the largest armory on the island.[26] Several of the rebels were shot down, but the police were overwhelmed by sheer numbers. Okello personally attacked a police sentry, wrestled his rifle from him, and used it to bayonet the policeman to death.[26] Arming themselves with hundreds of captured automatic rifles, submachine guns and Bren guns, the insurgents took control of strategic buildings in the capital, Zanzibar Town.[28][29] At about 7:00 am, Okello made his first radio broadcast from a local radio station his followers had captured two hours earlier, calling upon the Africans to rise up and overthrow the "imperialists".[30] At the time, Okello only referred to himself as "the field marshal", which prompted much speculation on Zanzibar about the identity of this mysterious figure leading the revolution, who spoke his Swahili with a thick Acholi accent that was unfamiliar on Zanzibar.[30]

Within six hours of the outbreak of hostilities, the town's telegraph office and main government buildings were under revolutionary control, and the island's only airstrip was captured at 2:18 pm.[28][29] In the countryside, fighting had erupted between the Manga, as the rural Arabs were called, and the Africans.[31] The Manga were armed mainly with hunting rifles, and once the arms seized from the police stations reached the rebels in the countryside, the Manga were doomed.[31] In Stone Town, the fiercest resistance was at the Malindi police station, where under the command of Police Commissioner J. M. Sullivan (a British policeman who stayed on until a local replacement could be hired), all of the rebel attacks were repulsed, not least because the insurgents tended to retreat whenever they came under fire.[31] Sullivan only surrendered the Melindi station late in the afternoon after running out of ammunition, and marched his entire force (not one policeman had been killed or wounded) down to the Stonetown wharf to board some boats that took them out to a ship, the Salama, to take them away from Zanzibar.[32] Throughout Stone Town, shops and homes owned by Arabs and South Asians had been looted while numerous Arab and South Asian women were gang-raped.[32] The Sultan, together with Prime Minister Muhammad Shamte Hamadi and members of the cabinet, fled the island on the royal yacht Seyyid Khalifa,[29][33] and the Sultan's palace and other property were seized by the revolutionary government.[3] At least 80 people were killed and 200 injured, the majority of whom were Arabs, during the 12 hours of street fighting that followed.[3] Sixty-one American citizens, including 16 men staffing a NASA satellite tracking station, sought sanctuary in the English Club in Zanzibar Town, and four US journalists were detained by the island's new government.[29][4]

Not knowing that Okello had given orders to kill no whites, the Americans living in Stone Town fled to the English Club, where the point for evacuation was.[34] Those travelling in the car convoy to the English Club were shocked to see the battered bodies of Arab men lying out on the streets of Stone Town with their severed penises and testicles shoved into their mouths.[35] As part of Okello's carefully laid out plans, all over the island, gangs of Africans armed with knives, spears and pangas (machetes) went about systematically killing all the Arabs and South Asians they could find.[36] The American diplomat Don Petterson described his horror as he watched from his house as he saw a gang of African men storm the house of an Arab, behead him in public with a panga, followed by screams from within his house as his wife and three children were raped and killed, followed by the same scene being repeated at the next house of an Arab, followed by yet another and another.[36] After taking control of Stone Town on the first day, the revolutionaries continued to fight the Manga for control of the countryside for at least two days afterwards with whole families of Arabs being massacred after their homes had been stormed.[37]

According to the official Zanzibari history, the revolution was planned and headed by the ASP leader Abeid Amani Karume.[25] However, at the time Karume was on the African mainland as was the leader of the banned Umma Party, Abdulrahman Muhammad Babu.[33] The ASP branch secretary for Pemba, Ugandan-born ex-policeman John Okello, had sent Karume to the mainland to ensure his safety.[24][33] Okello had arrived in Zanzibar from Kenya in 1959,[38] claiming to have been a field marshal for the Kenyan rebels during the Mau Mau uprising, although he actually had no military experience.[24] He maintained that he heard a voice commanding him, as a Christian, to free the Zanzibari people from the Muslim Arabs, though Zanzibaris themselves were predominantly Muslim[38] and it was Okello who led the revolutionaries—mainly unemployed members of the Afro-Shirazi Youth League—on 12 January.[25][39] One commentator has further speculated that it was probably Okello, with the Youth League, who planned the revolution.[25] There appears to have been three different plots to overthrow the government, led by Karume, Babu and Okello, but it was Okello's plan that was furthest advanced and it was he who struck the blow that brought down the Sultan's regime.[40] Okello was not widely known in Zanzibar, and the government was more concerned with monitoring the ASP and Umma rather than a little-known and barely literate house painter and minor union official.[41] Okello was a complete mystery to the world at the time of the revolution, and MI5 reported to Whitehall that he was an ex-policeman who fought with the Mau Mau in Kenya and had been trained in Cuba in the art of revolutionary violence.[42] Okello himself at a press conference several days later angrily denied having ever been to Cuba or China, stating that he was a Christian whose motto was "Everything can be learned from the Bible".[43]

During the revolution, there was an orgy of violence committed against the South Asian and Arab communities with thousands of women being raped by Okello's followers, and much looting and massacres of Arabs all over the island.[32] The American diplomat Don Petterson described the killings of Arabs by the African majority as an act of genocide.[44] Petterson wrote "Genocide was not a term that was as much in vogue then, as it came to be later, but it is fair to say that in parts of Zanzibar, the killing of Arabs was genocide, pure and simple".[44] Okello frequently went on the radio to urge his followers in thunderous Old Testament language to kill as many Arabs as possible, with the maximum of brutality.[45] As a Pan-African nationalist who made his followers sing "God Bless Africa" whenever he marched through the streets, Okello appealed to the black majority, but at the same time, as a militant Christian who claimed to hear the voice of God in his head, Okello's appeal on an island whose population was 95 per cent Muslim was limited.[45]

ConsecuenciasEditar

Reaccións internacionaisEditar

Resposta militar británicaEditar

LegadoEditar

NotasEditar

  1. Parsons 2003, p. 107.
  2. Speller 2007, p. 6.
  3. 3,0 3,1 3,2 Conley, Robert (14 January 1964). "Regime Banishes Sultan". The New York Times. p. 4. Consultado o 16 November 2008. .
  4. 4,0 4,1 Conley, Robert (19 January 1964). "Nationalism Is Viewed as Camouflage for Reds". The New York Times. p. 1. Consultado o 16 November 2008. .
  5. "Slaughter in Zanzibar of Asians, Arabs Told". Los Angeles Times (en inglés). 20 de xaneiro de 1964. p. 4. Arquivado dende o orixinal o 16 de xaneiro dee 2009. Consultado o 25 de setembro de 2022. 
  6. Hernon 2003, p. 397.
  7. Ingrams 1967, pp. 172–173.
  8. Shillington 2005, p. 1710.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 Shillington 2005, p. 1716.
  10. 10,0 10,1 Speller 2007, p. 4.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 Parsons 2003, p. 106.
  12. Mapuri, Omar (1996). Zanzibar the 1964 Revolution: Achievements and Prospects (en inglés). Dar es Salaam: TEMA Publishers Company Ltd. p. 8. ISBN 9987250114. 
  13. Petterson 2004, p. 11.
  14. 14,0 14,1 Speller 2007, p. 5.
  15. Bakari 2001, p. 204.
  16. Sheriff & Ferguson 1991, p. 239.
  17. Speller 2007, pp. 5–6.
  18. 18,0 18,1 18,2 Petterson 2004, p. 12.
  19. 19,0 19,1 Petterson 2004, p. 41.
  20. 20,0 20,1 20,2 Petterson 2004, p. 40.
  21. Speller 2007, pp. 27–28.
  22. Petterson 2004, pp. 25–26.
  23. Petterson 2004, pp. 26–27.
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 Erro no código da cita: Etiqueta <ref> non válida; non se forneceu texto para as referencias de nome parsons107
  25. 25,0 25,1 25,2 25,3 Erro no código da cita: Etiqueta <ref> non válida; non se forneceu texto para as referencias de nome speller6
  26. 26,0 26,1 26,2 Petterson 2004, p. 49.
  27. Clayton 1999, p. 109.
  28. 28,0 28,1 Speller 2007, pp. 6–7.
  29. 29,0 29,1 29,2 29,3 Conley, Robert (13 January 1964). "African Revolt Overturns Arab Regime in Zanzibar". The New York Times. p. 1. Consultado o 16 November 2008. .
  30. 30,0 30,1 Petterson 2004, p. 52.
  31. 31,0 31,1 31,2 Petterson 2004, p. 64.
  32. 32,0 32,1 32,2 Petterson 2004, p. 65.
  33. 33,0 33,1 33,2 Speller 2007, p. 7.
  34. Petterson 2004, pp. 66–67.
  35. Petterson 2004, p. 68.
  36. 36,0 36,1 Petterson 2004, pp. 3–4.
  37. Petterson 2004, p. 76.
  38. 38,0 38,1 Erro no código da cita: Etiqueta <ref> non válida; non se forneceu texto para as referencias de nome shillington1716
  39. Erro no código da cita: Etiqueta <ref> non válida; non se forneceu texto para as referencias de nome sheriff239
  40. Erro no código da cita: Etiqueta <ref> non válida; non se forneceu texto para as referencias de nome lofchie37
  41. Lofchie 1967, p. 38.
  42. Petterson, Don (2002), Revolution in Zanzibar: An American's Cold War Tale, New York: Basic Books, pp. 74–75.
  43. Petterson 2004, p. 75.
  44. 44,0 44,1 Petterson 2004, p. 94.
  45. 45,0 45,1 Petterson 2004, pp. 94–95..

Véxase taménEditar

BibliografíaEditar