Abrir o menú principal
Rede actual de ferrocarrís en España, coa excepción de FEVE
Rede de ferrocarrís en España durante o século XIX

Os inicios da rede ferroviaria española remóntanse a mediados do primeiro terzo do século XIX, e desde entón seguiu desenvolvéndose continuamente ata o presente.

Índice

HistoriaEditar

Desde finais de 1829 sucedeuse en España unha serie de peticións de construción de ferrocarrís ao Goberno, a través do Ministerio de Fomento e o seu ministro Francisco de Luxán. A primeira liña férrea concedida en España, aínda que non chegou a construírse entón, foi a chamada liña da Raíña María Cristina de Borbón, cuxo tendido debía ir desde Xerez da Fronteira a El Puerto de Santa María e desde esta cidade a Rota e Sanlúcar de Barrameda. O proxecto foi aprobado pola Real Orde do 28 de marzo de 1830. Existe un caderno impreso na Imprenta Española de don M. Calero, en Londres, aquel ano 1830, onde se contén a regulamentación e o plano. O empresario era Marcelino Calero y Portocarrero. Si que se chegou a realizar, en cambio, a que se pode dicir que é a primeira liña de ferrocarril na Península Ibérica, con 28 km, o 28 de outubro de 1848, de Barcelona a Mataró, como concesionario José María Roca, que se abriu ao público o 1 de novembro de 1848. En 1849 solicitouse a concesión á liña de Madrid a Aranjuez, con 49 km; a partir de aí, o número de solicitudes obrigaronn o Goberno a realizar un proxecto de lei de ferrocarrís.

Porén, a primeira liña ferroviaria española foi propiamente en Ultramar, en Cuba: o ferrocarril da Habana a Güines, inaugurado o primeiro tramo ata Bejucal o 19 de novembro de 1837, financiado con capital público e tecnoloxía estadounidense e estreitamente vinculado ás explotacións azucreiras do occidente da illa.

Ancho das vías férreasEditar

Coa Lei de Ferrocarrís declarouse estándar en España un ancho de vías superior ao europeo, que aínda se usa nos nosos días. Equivocadamente crese que esta maior anchura se elixiu para evitar unha posible invasión por vía férrea, pero a realidade é que a xeografía montañosa do noso territorio requiría unha maior potencia nas máquinas de vapor, e iso facíaas máis grandes e pesadas. Isto foi un erro: a potencia dunha máquina de vapor é maior canto máis longo sexa o cilindro; bastaría con empregar locomotoras máis longas, non máis anchas. Esta decisión impediu ata agora a comunicación directa da nosa rede coa de países veciños, motivo polo cal cando se proxectou o AVE se decidiuse usar o ancho de vías europeo.

As compañías ferroviariasEditar

Logo de establecido o marco legal comezaron a crearse en España unhas compañías de explotación ferroviaria; as máis importantes foron:

Descrición da rede ferroviaria EspañolaEditar

 
Vía dobre electrificada

Polo tipo de víaEditar

En España distínguense catro tipos:

  • Vía única non electrificada.
  • Vía única electrificada.
  • Vía dobre non electrificada.
  • Vía dobre electrificada.

Polo tipo de control do tráficoEditar

En España distínguense:

  • Bloqueo de sinalización lateral (BSL)
  • Bloqueo telefónico (BT)
  • Bloqueo telefónico centralizado (BTC)
  • Bloqueo eléctrico manual (BEM)
  • Bloqueo automático en vía única (BAU)
  • Bloqueo automático en vía dobre (BAD)
  • Bloqueo automático en vía única con control de tráfico centralizado (BAUctc)
  • Bloqueo automático en vía dobre con control de tráfico centralizado (BADctc)
  • Bloqueo automático banalizado (BAB)
  • Bloqueo automático banalizado con control de tráfico centralizado (BABctc)
  • Control de circulación por radio (CCR)
  • Bloqueo de control automático (BCA)
  • Bloqueo de liberación automática en vía única (BLAU)
  • Bloqueo de liberación automática en vía única con control de tráfico centralizado (BLAUctc)
  • Bloqueo de liberación automática en vía dobre con control de tráfico centralizado (BLADctc)

Véxase taménEditar