Rábade

concello da comarca de Lugo, na provincia de Lugo

Coordenadas: 43°06′43″N 7°37′07″O / 43.111944444444, -7.6186111111111

Rábade é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca de Lugo. Segundo o IGE en 2014 tiña 1604 habitantes (1668 no 2006, 1668 no 2005, 1630 no 2004, 1626 no 2003).

Rábade
Logo de Rábade
Bandeira de Rábade
Escudo de Rábade
Casa do concello
Situación
Xentilicio[1]rabadense
Xeografía
ProvinciaProvincia de Lugo
ComarcaComarca de Lugo
Poboación1.503 hab. (2023)[2][3]
Área5,2 km²[3]
Densidade289,04 hab./km²
Entidades de poboación1 parroquias[4]
Capital do concelloRábade
Política (2023 [5])
AlcaldesaRemedios González Cabarcos (PP[6])
Concelleiros
PPdeG: 5
PSdeG-PSOE: 1
Outros: IR: 3
Eleccións municipais en Rábade
Uso do galego[7] (2011)
Galegofalantes48,40%
Na rede
www.rabade.org
editar datos en Wikidata ]

Onomástica editar

O topónimo Rábade podería ter orixe no termo hispano-árabe rabaḍ, co significado de "barrio, suburbio", que deu tamén o termo arrabalde.[8] O xentilicio é «rabadés/esa» ou «rabadense».[9]

Demografía editar

Censo total 2014 1604 habitantes
Menores de 15 anos 171 (10,66 %)
Entre 15 e 64 anos 998 (62,22 %)
Maiores de 65 anos 435 (27,12 %)

Xeografía editar

O concello de Rábade está integrado na comarca de Lugo, no cuadrante nordés de Galicia. Situado a 13,5 km de Lugo, o concello limita cos de Begonte polo norte e oeste, e Outeiro de Rei polo leste e sur.

A súa reducida extensión territorial, de 5,2 km², correspóndese con tan só un 0,41 % da comarca, sendo o segundo concello máis pequeno de Galicia[10]. Ten unha alta densidade de poboación. Está constituído por unha única parroquia e entidade de poboación, a vila de Rábade. Rábade experimentou unha progresiva transformación orientada a converterse nun importante centro de comunicacións e núcleo de servizos, sendo especialmente importante o seu crecemento nas décadas de 1970 e 1980.

Se ben o Nomenclátor de Galicia só recolle o núcleo da vila de Rábade, a parroquia abrangue tamén os lugares do Campo, A Ponte, Regabaixo, Tras do Regueiro e Vilardeseo.[11]

Historia editar

Rábade figura nos itinerarios medievais, concretamente nos traxectos que unían Vilalba e Rábade, por un lado, e Rábade e Parga por outro, na vía romana entre Betanzos e Lugo. Na idade media está datada a ponte antiga de Rábade, concretamente nos séculos XIII-XIV, e sobre esta ponte estableceuse a portaxe ou pago por dereito de paso.

Trala División territorial de España en 1833 Rábade integrouse primeiro no concello de Outeiro de Rei en 1835, e posteriormente no de Begonte, logo da reforma de 1840. En 1925 Rábade converteuse en concello independente ó segregarse de Begonte.

En 1875 inaugurouse o tramo LugoA Coruña da liña Palencia-A Coruña, con estación en Rábade, aínda en servizo actualmente. A vila está tamén atravesada pola estrada N-VI, e en paralelo a ela pasa a autovía A-6.

Festas editar

Galería de imaxes editar

Artigo principal: Galería de imaxes de Rábade.

Lugares de Rábade editar

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Rábade vexa: Lugares de Rábade.

Parroquias editar

Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Rábade

Rábade (San Vicenzo)

Notas editar

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Instituto Nacional de Estadística, ed. (27 de decembro de 2019). "Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero". Consultado o 2 de xuño de 2020. (en castelán).
  3. 3,0 3,1 Instituto Galego de Estatística. (2023) "Rábade".Información municipal. Sociedade e poboación. Xunta de Galicia.
  4. Nomenclátor de Galicia. Busca directa. Xunta de Galicia
  5. Goberno de España, Ministerio del Interior (ed.). "Elecciones 2023" (en castelán). Consultado o 21 de xuño de 2023. 
  6. "El PSdeG gobernará sobre 1,2 millones de gallegos, el PP a 667.000, y el BNG a 360.000". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 21 de xuño de 2023. 
  7. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Arquivado dende o orixinal o 5 de decembro de 2019. Consultado o 14 de outubro de 2014. Fonte: IGE. Datos dispoñibles nas Táboas Dinámicas de Google 
  8. Martínez Lema, Paulo (2018). Toponimia de Begonte e Rábade. A Coruña: Real Academia Galega. p. 72-73. ISBN 978-84-947823-2-9. 
  9. Costas González, Xosé-Henrique (2016). Os xentilicios de Galicia e dos outros territorios de lingua galega (PDF). Vigo: Universidade de Vigo. p. 56. ISBN 978-84-8158-706-7. 
  10. Só por diante de Mondariz-Balneario, con 2,3 km².
  11. Martínez Lema, Paulo (2018). Toponimia de Begonte e Rábade. A Coruña: Real Academia Galega. ISBN 978-84-947823-2-9. 

Véxase tamén editar

Bibliografía editar

  • Núñez Castro, Cristina (2003). De Rapati a Rábade. O municipio de Rábade e a evolución histórica do seu territorio. Concello de Rábade.