Abrir o menú principal

Chandrexa de Queixa

concello da comarca de Terra de Trives, na provincia de Ourense

Coordenadas: 42°15′36.5″N 7°22′46.5″O / 42.260139, -7.379583

Chandrexa de Queixa
Escudo de Chandrexa de Queixa
Chandrexa de Queixa, Celeiros, Casa do Concello.JPG
Casa do concello
Situacion Chandrexa de Queixa.PNG
Situación
Xentilicio[1]chandrexao (non oficial)
Xeografía
ProvinciaProvincia de Ourense
ComarcaComarca da Terra de Trives
Poboación466 hab. (2018)
Área171,8 km²
Densidade2,71 hab./km²
Entidades de poboación18 parroquias
Capital do concelloCeleiros
Política (2019[2])
AlcaldeFrancisco Rodríguez Rodríguez (PPdeG[3])
Concelleiros
PPdeG: 5
PSdeG-PSOE: 1
Outros: Mareas locais 1
Eleccións municipais en Chandrexa de Queixa
Uso do galego[4] (2011)
Galegofalantes89,09%
Na rede
www.chandrexadequeixa.es
correo@concellodequeixa.org

Chandrexa de Queixa é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca da Terra de Trives e que forma parte da Ribeira Sacra. Segundo o padrón municipal, no ano 2018 tiña 466 habitantes (854 en 2003).

DemografíaEditar

Evolución da poboación de Chandrexa de Queixa   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
2.949 2.935 2.578 1.226 830 639 619 586 560 545 528 506 494 466
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)
Censo total 466 (2018)
Menores de 15 anos 14 (3 %)
Entre 15 e 64 anos 247 (53 %)
Maiores de 65 anos 205 (44 %)
Estranxeiros 6 (1.21 %)
 

XeografíaEditar

 
Mapa parroquial.

O concello ten unha extensión de 172,75 km². Limita ao norte cos concellos de Castro Caldelas e San Xoán de Río (mediante a serra do Burgo), ao sur con Laza e Vilariño de Conso (serra de Queixa), ao leste coa Pobra de Trives e Manzaneda, e ao oeste con Montederramo (serra de San Mamede).

Sitúase no Macizo Central Ourensán, e está atravesado polos ríos Requeixo, Deorelle, e Queixa, afluentes do río Navea. Os 35 núcleos de poboación están situados entre os 1000 e os 1200 metros de altitude. O concello está a 6 km da estación de esquí de Cabeza de Manzaneda.

Ten un clima de media montaña, con invernos moi fríos e veráns calorosos. As precipitacións non pasan de 1100 mm por ano, cunha moderada seca durante o verán. O chan é granítico cara ao leste e de lousa cara ao oeste. Sobre o subsolo hai unha capa de terra fértil, na que se asenta unha densa vexetación.

HistoriaEditar

As primeiras pegadas humanas atopadas no concello son agras de mámoas e da romanización, dado que a vía Nova do itinerario de Antonino bordeaba os terreos do concello.

O priorado de Vilar aparece mencionado nunha bula do papa Alexandre III de 1163 como parte dos territorios do mosteiro de Montederramo. Na biblioteca do mosteiro consérvase documentación sobre cesións e doazóns do mosteiro e dos señores nobres, estando esta zona baixo o influxo do condado de Lemos e o condado de Ribadavia. En 1580 Filipe II retirou o priorado ao mosteiro, pero impuxo aos veciños un imposto de 393 fanegas de pan a entregar ao mosteiro.

O concello de Chandrexa de Queixa foi creado mediante o Real Decreto do 23 de xullo de 1835, sendo variable a capital en función da residencia do alcalde, pero a vila máis importante era Chandrexa.

En 1945 comezou a construción do encoro de Chandrexa de Queixa no río Navea, o que propiciou o crecemento da vila de Celeiros. En 1960 acordouse mediante referendo establecer neste lugar a capitalidade do municipio.

ToponimiaEditar

O topónimo composto débese na súa primeira parte a "chan da igrexa", e na segunda a "Queixada, depresión en forma de caixa", que dá nome á parroquia chá de Queixa[5].

PatrimonioEditar

Entre a arquitectura relixiosa, ademais das igrexas parroquiais, destaca a capela e o cruceiro de Parafita.

Entre a arquitectura popular destacan os fornos de leña, como o das Forcadas, ou o Casal de Drados. En Celeiros destaca o Museo Etnográfico.

Galería de imaxesEditar

997 msnm
Encoro de Chandrexa de Queixa 
Encoro 
Museo etnográfico 
Casteligo ao pé do cume do Lombo das Chousas. 
A Ponte da previsa. 

ParroquiasEditar

Lugares de Chandrexa de QueixaEditar

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Chandrexa de Queixa vexa: Lugares de Chandrexa de Queixa.

NotasEditar

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Ministerio do Interior, Goberno de España (ed.). "eleccións 2019". Consultado o 9 de xuño 2019. 
  3. Federación Galega de Municipios e Provincias (ed.). "Chandrexa de Queixa". www.fegamp.gal. Consultado o 15 de setembro de 2019. 
  4. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Consultado o 14 de outubro de 2014. 
  5. Cabeza Quiles, F.: Os nomes de lugar. Ed. Xerais, Vigo 1992.

Véxase taménEditar