Guerra Junqueiro

Abílio Manuel Guerra Junqueiro, nado en Ligares (Freixo de Espada á Cinta) o 15 de setembro de 1850 e finado en Lisboa o 7 de xullo de 1923, foi alto funcionario administrativo, político, deputado, xornalista, escritor e poeta portugués.[1] Foi o poeta máis popular da súa época e o máis típico representante da chamada "Escola Nova". Poeta panfletario, a súa poesía axudou a crear o ambiente revolucionario que conduciu á implantación da República.[2]

Guerra Junqueiro
Guerra junqueiro (1) cropped.jpg
Nacemento17 de setembro de 1850
 Freixo de Espada à Cinta
Falecemento7 de xullo de 1923
 Lisboa
SoterradoIgreja de Santa Engrácia
NacionalidadePortugal
Alma máterUniversidade de Coimbra
Ocupaciónpoeta, xornalista, escritor, político, avogado e diplomático
PremiosGrã-Cruz da Ordem Militar de Sant'Iago da Espada
Guerra Junqueiro signature.svg
editar datos en Wikidata ]
Estatua na Casa-Museo Guerra Junqueiro, no Porto.

TraxectoriaEditar

Fillo do negociante e labrego rico José António Junqueiro e de súa muller Ana Guerra. A nai faleceu cando Guerra Junqueiro contaba só 3 anos de idade.[1] Estudou os preparatorios en Braganza, matriculándose en 1866 nos estudos de Teoloxía da Universidade de Coímbra. Comprendendo que non tiña vocación para a vida relixiosa, dous anos despois trasladouse para a carreira de Dereito. Terminou a carreira en 1873.

Entrando no funcionalismo público da época, foi secretario-xeral do Gobernador Civil dos distritos de Angra do Heroísmo e de Viana do Castelo. En 1878 foi elixido deputado polo círculo electoral de Macedo de Cabaleiros. Foi entre 1911 e 1914 o embaixador de Portugal na Suíza (o título era "ministro de Portugal na Suíza").

O 12 de febreiro de 1920 foi agraciado co grao de Grã-Cruz da Orde Militar de Sant'Iago da Espada.[3]

Obra literariaEditar

Guerra Junqueiro iniciou a súa carreira literaria en Coímbra no xornal literario A Folla[4], dirixido polo poeta João Penha, do cal máis tarde foi redactor. Aquí crea relacións de amizade con algúns dos mellores escritores e poetas do seu tempo, grupo xeralmente coñecido por Xeración dos 70.[2]

Guerra Junqueiro desde moi novo comezou a manifestar notábel talento poético, e xa en 1868 o seu nome era incluído entre os máis prometedores da nova xeración de poetas portugueses. O mesmo ano, no opúsculo titulado "O Aristarco portugués", apreciándose o libro "Vozes sem eco", publicado en Coímbra en 1867 por Guerra Junqueiro, xa se prognostica un grande futuro ao seu autor.

PublicaciónsEditar

  • Viagem À Roda Da Parvónia
  • A Morte De D. João (1874)
  • Contos para a Infância (1875) (eBook)
  • A Musa Em Férias (1879)
  • A velhice do padre eterno (1885) (eBook)
  • Finis Patriae (1890)
  • Os Simples (1892) (eBook)
  • Oração Ao Pão (1903)
  • Oração À Luz (1904)
  • Gritos da Alma (1912)
  • Pátria (1915) (eBook)
  • Poesias Dispersas (1920)
  • Duas Paginas Dos Quatorze Annos (eBook)
  • O Melro (eBook)

No Porto, na mesma data, aparecía outra obra, "Baptismo de amor", acompañada dun preámbulo escrito por Camilo Castelo Branco; en Coímbra publicara Guerra Junqueiro a "Lira dos catorze anos", volume de poesías; e en 1867 o poemeto "Mysticae nuptiae"; no Porto a casa Chardron editáralle en 1870 a "Vitoria da Francia", que despois reeditou en Coímbra en 1873.[1]

En 1873, sendo proclamada a República en España, escribiu aínda ese ano o vehemente poemeto "Á España libre".

En 1874 apareceu o poema "A morte de D. João", edición feita pola casa Moré, do Porto, obra que alcanzou gran éxito. Camilo Castelo Branco consagroulle un artigo nas Noites de insónio, e Oliveira Martins, na revista Artes e Letras.

Indo residir para Lisboa foi colaborador en prosa e en verso, de xornais políticos e artísticos, como A Lanterna Máxica[5] e O António Maria[6] (1879-1885;1891-1898), coa colaboración de deseños de Rafael Bordalo Piñeiro[1].[7] En 1875 escribiu o "Crime", poemeto a propósito do asasinato do alferes Palma de Brito; a poesía Aos Veteranos da Liberdade; e o volume de Contos para a infáncia. No "Diário de Noticias" tamén publicou o poemeto Fiel e o conto Na Feira da Ladroa. En 1878 publicou en Lisboa o poemeto Traxedia infantil. Colaborou en diversas publicacións periódicas, nomeadamente: Atlantida[8] (1915-1920), Branco e Negro (1896-1898), Brasil Portugal (1899-1914), A Crónica , Ilustración (1884-1892), A Illustração Portugueza (1884-1890), Ilustración Universal (1884-1885), A Prensa (1885-1891), Xornal do domingo (1881-1888), A Lectura (1894-1896), Luz e Vida (1905), A Muller (1879), O Occidente (1878-1915), Renascença (1878-1879?[9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24][25][26][27][28][29][30]), O Pantheon (1880-1881), A Republica Portugueza (1910-1911), Ribaltas e Gambiarras (1881), Serões (1901-1911), Azulejos (1907-1909), na Revista de turismo iniciada en 1916 e no periódico O Azeitonense (1919-1920).[31][32][33][34][35][36][37]

Unha gran parte das composicións poéticas de Guerra Junqueiro está reunida no volume que ten por título A musa em férias, publicado en 1879. Este ano tamén saíu o poemeto O Melro, que despois foi incluído na Velhice do Padre Eterno, edición de 1885. Publicou Idílios e Sátiras, e traduciu e coleccionou un volume de contos de Hans Christian Andersen e outros.[2]

Tras unha estadía en París, aparentemente para tratamento da doenza digestiva contraída durante a súa estadía nos Azores, publicou en 1885 no Porto A velhice do Padre Eterno, obra que provocou acerbas réplicas por parte da opinión clerical, representada na prensa, entre outros, polo cónego José Joaquim de Sena Freitas. Polémico en relación á relixión, outros escritos de cariz anticlerical da súa autoría foron encontrados en publicacións periódicas como A Lucta e A Luz (1919-1921).[38][39][40][41][42][43][44]

Cando se deu o conflito coa Inglaterra sobre o "mapa cor-de-rosa", que culminou co ultimato británico de 11 de xaneiro de 1890, Guerra Junqueiro interesouse profundamente por esta crise nacional, e escribiu o opúsculo Finis Patriae, e a Canção do Ódio, para a cal Miguel Ângelo Pereira escribiu a música. Posteriormente publicou o poema Pátria. Estas composicións tiveron unha inmensa repercusión, contribuíndo poderosamente para o descrédito das institucións monárquicas.[2]

CronoloxíaEditar

  • 1850: Nace no lugar de Ligares, Freixo de Espada á Cinta;
  • 1864: «Duas páginas dos catorze anos»;
  • 1866: Comeza na Universidade de Coímbra;
  • 1867: «Vozes Sen Eco»;
  • 1868: «Baptismo de Amor». Matricúlase na Facultade de Dereito da Universidade de Coímbra;
  • 1873: «Espanha Livre». Colaboración de Guerra Junqueiro en «A Folha» de João Penha. É bacharel en Dereito;
  • 1874: «A Morte de D. João»;
  • 1875: Primeiro número de «A Lanterna Mágica» en que colabora;
  • 1878: É nomeado Secretario Xeral do Goberno Civil en Angra do Heroísmo;
  • 1879: «A Musa em Férias» e «O Melro». Adhírese ao Partido Progresista. É trasladado de Angra do Heroísmo para Viana do Castelo e electo para a Cámara dos Deputados;
  • 1880: Casa o 10 de febreiro con Filomena Augusta da Silva Neves. O 11 de novembro nace a filla Maria Isabel;
  • 1881: Nace a filla Júlia. Diagnosticada con demencia vén a ser internada no Porto;
  • 1885: «A Velhice do Padre Eterno». Creación do movemento «Vida Nova» do cal Guerra Junqueiro é simpatizante;
  • 1887: Segunda viaxe de Guerra Junqueiro a París;
  • 1888: Constitúese o grupo «Vencidos da Vida». «A Legítima»;
  • 1889: Falece a súa esposa, Filomena Augusta Neves, feito que lamentará até a fin dos seus días.
  • 1890: «Finis Patriae». Guerra Junqueiro é electo deputado polo círculo de Quelimane;
  • 1895: Vende a maior parte das coleccións artísticas que acumulara;
  • 1896: «A Pátria». Parte para París;
  • 1902: «Oração ao Pão»;
  • 1903: Reside en Vila do Conde;
  • 1904: «Oração à Luz»;
  • 1905: Visita a Academia Politécnica do Porto e instálase nesta cidade;
  • 1908: É candito Partido Republicano polo Porto;
  • 1910: É nomeado Enviado Extraordinario e Ministro Plenipotenciário da República Portuguesa xunto da Confederación Suíza, en Berna;
  • 1911: Homenaxe a Guerra Junqueiro no Porto;
  • 1914: Exonérase das funcións de Ministro Plenipotenciario;
  • 1920: «Prosas Dispersas»;
  • 1923: Morre o 7 de xullo en Lisboa.
  • 1966: O seu corpo é solemnemente trasladado para o Panteão Nacional da Igrexa de Santa Engrácia, en Lisboa, nunha cerimonia ocorrida para homenaxear tamén outras ilustres figuras portuguesas entre os días 1 e 5 de decembro. Antes diso, encontrábase no Mosteiro dos Jerónimos.

NotasEditar

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Abílio Manuel Guerra Junqueiro" (en portugués). 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 "Abílio Manuel Guerra Junqueiro" (en portugués). Arquivado dende o orixinal o 18 de outubro de 2012. Consultado o 08 de febreiro de 2020. 
  3. "Cidadãos Nacionais Agraciados com Ordens Portuguesas". Resultado da busca de "Guerra Junqueiro". 
  4. ""Amores" in A Folha, nº 2 , 1868 página 16" (PDF). 
  5. Álvaro de Matos (6 de Junho de 2014). "Ficha histórica: A Lanterna Mágica (1875)." (PDF). 
  6. Rita Correia (27 de Outubro de 2006). "Ficha histórica: O António Maria (1879-1885;1891-1898)." (PDF). 
  7. ""Benção da locomotiva" in Lanterna Mágica , nº 2, 22 de maio 1875, página 10". 
  8. Rita Correia (19 de Fevereiro de 2008). "Ficha histórica: Atlantida: mensário artístico, literário e social para Portugal e Brasil" (PDF). 
  9. Rita Correia (1 de Fevereiro de 2012). "Ficha histórica: Branco e Negro : semanario illustrado (1896-1898)" (PDF). 
  10. ""No Chiado" in Brasil-Portugal, nº 290, 16 de fevereiro de 1911, página 31-32". 
  11. ""[Quem dá ais...]" in Brasil-Portugal, nº 329, 1 de outubro de 1912, página 651". 
  12. ""A Dôr" in Brasil-Portugal, nº 324, 16 de julho de 1912, página 562". 
  13. ""Manhã" in A Crónica , nº 36, março 1901, página 3" (PDF). 
  14. ""Na praia" in Ilustração , nº 10, 20 de setembro 1884, página 147" (PDF). 
  15. ""Adoração" in Ilustração , nº 19, 5 de outubro 1885, página 295" (PDF). 
  16. Rita Correia. "Ficha histórica: Ilustração Portuguesa (1884-1890)" (PDF). 
  17. ""A vala comum" in Ilustração Portuguesa, nº 8, 7 de setembro 1885, página 3". 
  18. ""A minha mãe" in Ilustração Portuguesa, nº 2, 27 de junho de 1885, página 6". 
  19. ""Flor da noite" in Ilustração Universal, 23 de fevereiro 1884, página 23" (PDF). 
  20. Helena Bruto da Costa (11 de janeiro de 2006). "Ficha histórica:A imprensa : revista scientifica, litteraria e artistica (1885-1891)" (PDF). 
  21. ""A.L." in A Imprensa, nº 34-35 , 1888, página 79". 
  22. ""[Acre aroma...]" in A Imprensa, nº 47 , 1888, página 184". 
  23. Catálogo BLX. "A Leitura : magazine literário(1894-1896) – registo bibliográfico.". 
  24. Rita Correia (5 de maio de 2015). "Ficha histórica:Luz e Vida: revista mensal de sociologia, arte e crítica (1905)" (PDF). 
  25. Helena Roldão (6 de Março de 2013). "Ficha histórica: A Mulher (1879)." (PDF). 
  26. ""Confissões" in A Mulher nº 1 , abril 1879 página 31". 
  27. Rita Correia (16 de Março de 2012). "Ficha histórica:O occidente : revista illustrada de Portugal e do estrangeiro (1878-1915)" (PDF). 
  28. ""Visita à floresta" in O Ocidente, nº 2 , 15 de janeiro 1878, página 10-11". 
  29. Helena Roldão (3 de outubro de 2013). "Ficha histórica: A renascença : orgão dos trabalhos da geração moderna" (PDF). 
  30. ""A um artista" in A Renascença, nº 103 , maio-julho 1878 página 103". 
  31. Helena Roldão (25 de Maio de 2013). "Ficha histórica: O pantheon: revista de sciencias e lettras (1880-1881)" (PDF). 
  32. Pedro Mesquita (21 de Junho de 2012). "Ficha histórica: A República Portuguesa: diario republicano radical da manhan (1910-1911)" (PDF). 
  33. Pedro Mesquita (26 de março de 2013). "Ficha histórica: Ribaltas e gambiarras (1881)" (PDF). 
  34. Rita Correia (3 de Novembro de 2016). "Ficha histórica: Azulejos : semanario illustrado de sciencias, lettras e artes (1907-1909)" (PDF). 
  35. ""Madrigal" in Azulejos, nº 23, 24 de fevereiro de 1908, página 6". 
  36. Jorge Mangorrinha (16 de janeiro de 2012). "Ficha histórica:Revista de Turismo: publicação quinzenal de turismo, propaganda, viagens, navegação, arte e literatura (1916-1924)" (PDF). 
  37. Jorge Mangorrinha (1 de abril de 2016). "Ficha histórica:O Azeitonense: orgão independente defensor dos interesses de Azeitão (1919-1920)" (PDF). 
  38. ""A semana santa" in A Lucta, 16 de abril de 1908, página 1" (PDF). 
  39. ""[Ó Jesuítas...]" in A Luz, 20 de julho de 1920, página 2" (PDF). 
  40. ""O Genesis" in A Luz, 20 de dezembro de 1920, página 3" (PDF). 
  41. ""Dinheiro de São Pedro" in A Luz, 6 de janeiro de 1921, página 3" (PDF). 
  42. ""Parasitas" in A Luz, 20 de janeiro de 1920, página 3" (PDF). 
  43. ""Baptismo" in A Luz, 20 de dezembro de 1919, página 3" (PDF). 
  44. ""Mentiras divinas" in A Luz, 20 de agosto de 1919, página 2" (PDF). 

Véxase taménEditar

Ligazóns externasEditar