Abrir o menú principal

Lucio Urtubia

Albanel e anarquista español

Lucio Urtubia Jiménez, nado en Cascante (Navarra) o 18 de febreiro de 1931, é un albanel e militante anarquista. Considerado como o último dos "bandidos bos", foi definido como un "Robin Hood", como un Quixote; aínda que en palabras de Albert Boadella "Lucio es un Quijote que no luchó contra molinos de viento, sino contra gigantes de verdad".[1]

Lucio Urtubia
Lucio Urtubia 2010 A.jpg
Nacemento18 de febreiro de 1931
 Cascante
NacionalidadeEspaña
OcupaciónAlbanel
editar datos en Wikidata ]

TraxectoriaEditar

Lucio Urtubia naceu en Cascante nunha familia moi pobre de 5 irmáns, dentro da Navarra carlista. O seu pai entrou no cárcere por carlista e saíu convertido en comunista. Con 19 anos, Lucio oíu da súa boca por vez primeira vez a palabra que marcaría a súa vida: "Si pudiera volver a empezar, sería anarquista".[2]

Recrutado para o servizo militar, axiña descubriu a facilidade para realizar contrabando na fronteira hispano-francesa. Máis tarde, con outros compañeiros do servizo, desvalixou un almacén da compañía onde prestaba o servizo militar. Ó ser descuberto, desertou e fuxiu a Francia en 1954, xa que os delitos cometidos podían levar aparellada a pena de morte.

En París comezou a traballar de albanel, oficio que o acompañou toda a súa vida. Comezou a relacionarse coas Mocidades Libertarias da Fédération Anarchiste, radicada en París, en principio para aprender o idioma, pero máis tarde plenamente convencido polas relacións que alí iniciou, que incluían entre outros a André Breton e a Albert Camus.[3]

Ó pouco tempo de vivir en París pedíuselle que escondese a un membro do maquis antifranquista na súa casa. O refuxiado resultou ser o mítico Quico Sabaté, co que compartiu casa durante varios anos,[4] ata a morte deste:

Para Lucio, Quico era o seu deus, o seu mestre do anarquismo
Bernard Thomas

Sabaté facilitoulle enderezos de familias e libertarios exiliados en Tolosa, Perpiñán, París e de membros que seguían en activo da antiga CNT española en Barcelona, Zaragoza, Madrid e Pamplona. Lucio, ante a detención e encarceramento de Quico, empezou a emulalo realizando incursións en territorio español; posteriormente emprendeu unha serie de roubos e atracos por Europa, para conseguir fondos para a causa revolucionaria, acompañado pola súa inseparable metralladora Thompson, herdada de Sabaté á morte deste.[3] Máis tarde abandonaría estas actividades "por miedo a hacerle daño a los empleados de los bancos".

FalsificadorEditar

Xa anteriormente comezara a súa actividade de falsificador, de maneira que non había guerrilleiro ou exiliado político que non tivese documentos falsos saídos da man de Lucio. Uniuse con outros compañeiros libertarios nos anos 60 para falsificar moeda, coa que financiaban a numerosos grupos por todo el mundo, á vez que procuraban desestabilizar as economías capitalistas. Subseguintemente con estas actividades, en plena invasión da Baía de Cochinos, propuxo á embaixadora de Cuba en Francia, Rosa Simeón, destruír con explosivos intereses estadounidenses en Francia, ó que esta se negou. Porén, resultou tentada coa proposta que lle fixo de falsificación masiva de dólares americanos, dos que lle levaba unha mostra. Foi entón cando a embaixadora mediou para presentarlle ó Che Guevara en 1962, ó que lle presentou o seu plan de falsificación a gran escala de dólares, sendo rexeitado por el mesmo, naquel momento Ministro de Interior da Revolución Cubana.[3] Saíu Lucio desencantado da reunión, o Che dixéralle que os EE.UU. seguirían sendo ricos malia todo, decatándose de que o revolucionario arxentino empezaba a estar cansado do rumbo que tomaba a política na illa.

O seu golpe mestre e que lle cambiou a vida foi a falsificación de cheques do First National City Bank of America, actual CitiBank (daquela o maior banco do mundo),[5] dos que realizou 8.000 follas de 25 cheques de 100 dólares cada un,[3] co que estivo a piques de facer quebrar o banco,[6] que sufriu unha importante caída na súa cotización en bolsa. Este diñeiro foi empregado, como sempre, na axuda de movementos guerrilleiros en Latinoamérica (Tupamaros, Montoneros etc.), á vez que conseguía axeonllar ó banco. A prensa española encheu os seus titulares con frases como «o bandido bo» ou «o raposo vasco».​ Malia a espectacularidade da falsificación, só foi condenado a 6 meses de cárcere, mercede á axuda que lle prestaron case tódolos avogados progresistas de Francia, e a un acordo extraxudicial co First National City Bank, que foi forzado a retirar os cargos a cambio das planchas de gravación.

A súa vida foi unha continua aventura: cinco ordes internacionais de busca, incluída a CIA; preparou o secuestro do nazi Klaus Barbie en Bolivia, colaborou na fuga do líder dos Panteiras Negras, intercedeu no secuestro de Javier Rupérez,[6] mediou no caso de Albert Boadella (a quen lle falisificou o pasaporte para que puidera escapar da condena, en 1977, nun Consello de guerra por representar, en 1974, co grupo teatral Els Joglars a execución do anarquista Puig Antich,[6] simpatizou cos Grupos Autónomos de Combate-Movimiento Ibérico de Liberación e cos posteriores Grupos de Acción Revolucionaria Internacionalista (GARI), sobre todo cun dos seus membros franceses, Jean-Marc Rouillan...

Sempre defendeu o traballo: "somos albañiles, pintores, electricistas, no necesitamos el estado para nada"; "si el paro y la marginación crearan revolucionarios, los gobiernos habrían acabado ya con el paro y la marginación".

Cultura popularEditar

No ano 2007 estrenouse Lucio, un documental sobre a súa vida, dirixido polos cineastas vascos José María Goenaga e Aitor Arregi. En 2018 a editorial Txalaparta publicou a novela gráfica O tesouro de Lucio; con versións en catalán, eúscaro e castelán.[7]

NotasEditar

  1. Urtubia (2008), p. 17
  2. Urtubia (2008), p. 72 (cita textual na súa autobiografía).
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Duva, Jesús (08-11-2007). "El albañil que estafó al mayor banco del mundo". elpais.com (en castelán). Consultado o 02-05-2019. 
  4. Urtubia (2008), p. 74
  5. "'Salvados' entrevista al anarquista navarro Lucio Urtubia". diariodenavarra.es. 03-05-2015. Consultado o 13-03-2019. 
  6. 6,0 6,1 6,2 Batista (2015)
  7. Irurzun, Patxi (03-07-2018). "LUCIO URTUBIA, LA LEYENDA Y EL HOMBRE COMÚN, EN CÓMIC". naiz.eus. Consultado o 13-03-2019. 

Véxase taménEditar

BibliografíaEditar

  • Batista, Antoni (2015). Matar a Franco: Los atentados contra el dictador (Kindle) (en castelán). Barcelona: Debate. ASIN B00SZH0S3E. 
  • Thomas, Bernard (2001). Lucio Urtubia, el anarquista irreductible. Col. Memorama. Barcelona: Ediciones B. ISBN 978-84-666-0267-9. 
  • Urtubia, Lucio (2008). La revolución por el tejado. Autobiografía. Tafalla (Navarra): Ed. Txalaparta. ISBN 978-84-8136-532-0. 

Ligazóns externasEditar