Abrir o menú principal

Falta algunha imaxe que ilustre o artigo
 Este artigo non contén imaxes. Pode axudar cargando imaxes, na Galipedia ou na Wikimedia Commons, relacionadas co contido do artigo, ou incluíndo unha xa existente.
 Debe ter en conta as políticas de uso de imaxes e o respecto polos dereitos de autoría.

A Causa, Causa á limeña ou Causa limeña é un prato frío aborixe da gastronomía de Perú. Hoxe demándana tanto turistas coma peruanos, pola súa historia e sabor. As cidades nas que é máis famosa son Lima e Trujillo.

HistoriaEditar

A historia do prato e do nome aínda se discute hoxe. Unha das hipóteses remóntase á época precolombina. Dise que a palabra vén do quechua Kausay, que significa 'vida', 'dador de vida' ou 'sustento necesario', entre outras acepcións. Os incas preparábano amasando pataca amarela e ají, unha especie de chile picante autóctono.

Por outra banda, están as hipóteses da orixe colonial. Durante o Virreinato español (séculos XVI-XIX) agregóuselle limón pola influencia asiática na cociña peruana. Segundo algúns historiadores, o seu nome provén da loita pola independencia. José de San Martín, militar e político revolucionario, encargoulle un convite a un cociñeiro para recibir a Simón Bolívar, O Libertador. A comida que se serviu constaba dun prato preparado a base de pataca, ají, peixe e limón. San Martín, antes de comezar o banquete, brindou pregoando: <<¡Por la causa! El Perú desde este momento es libre e independiente por la voluntad general de los pueblos y por la justicia de su causa, que Dios defiende.>>[1]

Así o volveron facer o durante a Guerra do Pacífico, que enfrontou nun conflicto bélico a Perú e Bolivia contra Chile. O pobo botouse á rúa para vender este prato e así recadar diñeiro para o exército.

ActualidadeEditar

Hoxe é un prato moi demandado. Pódese atopar nas rúas, pregoado polas <<causeras>> (as mulleres que o preparan) ou na alta cociña. A elaboración na actualidade cambiou bastante. Adoita facerse con pataca amarela (en Perú hai máis de 3500 tipos de tubérculos). Este ingrediente e o ají son imprescindíbeis. Despois pode agregárselle polo, atún, troita ou marisco, maionesa, aguacate, olivas negras, apio, leituga para decorar...

ReferenciasEditar

1. Fetzer, Erika (2 de abril de 2004). Sabores del Perú: la cocina peruana desde los incas hasta nuestros días. Viena. p. 37. ISBN 9788483302491. Consultado o 29 de abril de 2019.
2. Tam Fox, Aída (1 de xaneiro de 2010). Vocabulario de la cocina limeña: historia y tradición. Casa del Libro Viejo. p. 91. ISBN 9786124533662. Consultado o 29 de abril de 2019.
3. Coloma Porcari, César (23 de febreiro de 2004). «Una buena causa». El Comercio (Lima). p. e-2. Consultado o 29 de abril de 2019.
4. «Causa a la limeña: conozca la historia de este platillo nacional». Panamericana Televisión. 25 de julio de 2013. Consultado o 11 de febrero de 2019.
5. Moreira, Marta (24 de marzo de 2017). «Todo sobre la causa limeña, el plato de la revolución nacional peruana que nos vuelve locos». valenciaplaza.com. Consultado o 29 de abril de 2019.
6.«Causa con sabor a Perú». La República. 27 de julio de 2017. Consultado o 29 de abril de 2019.
7. Palma, Ricardo (1 de xaneiro de 2005). Epistolario general. Universidad Ricardo Palma, Editorial Universitaria. ISBN 9789972885938. Consultado o 29 de abril de 2019.
8. Carrillo, Enrique (1905). Cartas de un turista. Lima: Imprenta La Industria. «justo es decir, sin embargo, que algunos de ellos tienen grato sabor y atractivo aspecto; y que una causa amarilla y jugosa rodeada de negras aceitunas y menudas tajadas de huevo duro y coronada por un hermoso ají rojo, es un manjar exquisito y que grita: comedme».

9. Hinostroza, Rodolfo (2006). Primicias de cocina Peruana. León (España): Everest. p. 148. ISBN 84-241-1480-9. Consultado o 29 de abril de 2019.

  1. "Declaración de Independencia del Perú" (en castelán). 2019-05-01.