Abrir o menú principal

Allo

especie de planta
Allo
Ilustración de William Woodville, en Medical botany, Vol. 3, Londres, 1793,
Ilustración de William Woodville, en Medical botany, Vol. 3, Londres, 1793,
Clasificación científica
Reino: Plantae
División: Magnoliophyta
Clase: Liliopsida
Orde: Asparagales
Familia: Amaryllidaceae
Subfamilia: Allioideae
Tribo: Allieae
Xénero: Allium
Especie: A. sativum
Nome binomial
Allium sativum
L., Sp. Pl., 1: 296, 1753 [1]

O allo é unha hortaliza que posúe un bulbo moi empregado na cociña. É de sabor forte, especialmente en cru e lixeiramente picante. A variedade máis común é a Allium sativum.

Allo, cru
Valor nutricional por 100 g
Enerxía623 kJ (149 kcal)
33.06 g
Azucres1 g
Fibra alimentaria2.1 g
0.5 g
6.36 g
VitaminasCantidade
%DV
Tiamina (B1)
17%
0.2 mg
Riboflavina (B2)
9%
0.11 mg
Niacina (B3)
5%
0.7 mg
Ácido pantoteico (B5)
12%
0.596 mg
Vitamina B6
95%
1.2350 mg
Ácido fólico (B9)
1%
3 μg
Vitamina C
38%
31.2 mg
MineraisCantidade
%DV
Calcio
18%
181 mg
Ferro
13%
1.7 mg
Magnesio
7%
25 mg
Manganeso
80%
1.672 mg
Fósforo
22%
153 mg
Potasio
9%
401 mg
Sodio
1%
17 mg
Cinc
12%
1.16 mg
Outros constituíntesCantidade
Auga59 g
selenio14.2 μg

As porcentaxes son aproximadas empregando a recomendación de US para os adultos.
Fonte: Base de datos USDA Nutrient

A localidade española da provincia de Cuenca, Las Pedroñeras, é coñecida como a capital mundial do allo ao celebrar a Feira internacional do allo (FIDA)[1]

CaracterísticasEditar

É unha planta perenne da familia da cebola. As follas son planas e delgadas, de até 30 cm de lonxitude. As raíces atinxen facilmente profundidades de 50 cm ou máis. O bulbo, de pel branca, forma unha cabeza dividida en partes comunmente chamados dentes. Cada cabeza pode conter de 6 a 12 dentes, envoltos nunha delgada película de cor branca ou rosácea. Cada un dos dentes pode dar orixe a unha nova planta de allo, xa que posúen na súa base unha xema terminal que é capaz de xermolar incluso sen necesidade de plantarse previamente. Este gromo comeza a aparecer despois dos tres meses de ser colleitado, dependendo da variedade e condicións de conservación. As flores son brancas, e nalgunhas especies o talo tamén produce pequenos bulbos ou fillos.

Unha característica particular do bulbo é o forte olor que bota ao ser cortado. Isto débese a dúas substancias altamente volátiles, denominadas aliina e disulfuro de alilo.

VariedadesEditar

Segundo o tipo de talo:

  • Allo de colo duro: o talo posúe floración e bota fillos.
  • Allo de colo mol: debido a que non produce fillos, teñen mellor rendemento, xa que só utilizan a enerxía para a produción do bulbo. Tamén resisten períodos de almacenamento máis prolongados en comparación co allo de colo duro.

Segundo a coloración:

  • Allo branco: aptos para o consumo en seco.
  • Allo rosado: xeralmente son de cedo.

Orixe e historiaEditar

Aínda que posúe unha orixe incerta, considérase oriundo de Asia, desde onde se estendeu a toda Europa, e desde alí cara América, por medio dos conquistadores españois.

En Exipto consumíano os escravos que traballaban na construción das pirámides, xa que se lle atribuían propiedades fortificantes e revigorizantes.

Durante os tempos da Grecia e Roma antigas, era consumido principalmente por soldados, navegantes e campesiños.

Na Idade Media xa se empregaba con fins terapéuticos, xeralmente para combater enfermidades bacterianas.

Durante a Primeira Guerra Mundial empregouse como antiséptico externo para desinfectar feridas cando non se dispuña dos antisépticos habituais.

Na actualidade cultívase e consómese en todo o mundo, e tamén se usa como compoñente de moitas receitas farmacéuticas.

CultivoEditar

 
Restra de allos

Os requirimentos ambientais para o seu cultivo son:

  • solos con boa drenaxe, preferentemente francos ou algo arxilosos, ricos en materia orgánica e con humidade. Adáptanse con facilidade en solos cultivados previamente con cereais.
  • rega permanente até o período anterior á colleita.
  • fertilización superior a outras hortalizas.
  • terra sen herbas, principalmente durante o primeiro período de xermolación.
  • temperaturas inferiores aos 17 °C.

A plantación realízase no inverno ou principios da primavera, cando o dente xa abrollou e o novo talo atinxe un 50% da lonxitude do dente. É importante seleccionar os dentes destinados a plantarse, debendo escollerse os máis sans e representativos da variedade para conservar as súas cualidades.

A sementeira pode realizarse manualmente ou con maquinaria, depositando o dente no chan a unha profundidade entre os 3 e 6 cm (unha ou dúas veces o tamaño do dente). Debe poñerse coa punta cara arriba, para evitar deformacións na nova planta. Outro aspecto a ter en conta para obter unha produción considerábel é o distanciamento axeitado entre filas e entre unha planta e outra. Aínda que non é un cultivo que requira de grandes superficies, a separación é importante para o bo desenvolvemento dos bulbos.

O allo cultivado en climas fríos adquire un gusto máis picante.

O momento axeitado para a recolección está determinado polo uso posterior que se lle dará aos bulbos. Se o obxectivo é obter sementes para unha sementeira posterior, deben recollerse cando as follas comezan a murchar. En cambio, se van destinarse para consumir, hai que esperar a que as follas sequen completamente. O ciclo completo, desde a xerminación até a recolección dos novos bulbos tarda aproximadamente oito meses.

Unha vez finalizada a colleita, os bulbos deben depositarse nun lugar morno, soleado e con boa ventilación durante dous ou tres semanas, para que sequen ou curen.

Os cultivos de allo deben rotarse despois de tres anos como máximo, para evitar o esgotamento do solo.

Uso gastronómicoEditar

Os gromos tenros das follas acostuman estar incluídos nalgúns pratos. Estes gromos poden prepararse como se fosen espárragos, aínda que o consumo do bulbo é moito máis habitual. Xeralmente aprovéitanse secos ou semisecos.

Uso medicinal[2]Editar

Na actualidade, o allo ten unha ampla utilización farmacolóxica:

De acordo aos efectos medicinais buscados, varía a forma en que deben ser inxeridos, xa que o allo posúe diferentes propiedades se é consumido en cru ou cocido. Cando o allo cru se corta ou esmaga, prodúcese a combinación da aliina coa alinasa, o que produce unha substancia denominada alicina. Esta ten varios efectos benéficos, mais se o allo se cociña, este composto destrúese. No proceso de cocción libéranse compostos diferentes, como a adenosina e o alloeno, que posúen cualidades anticoagulantes e reducen o nivel de colesterol.

O allo na cultura popularEditar

  • O que non comeu allos, non cheira a eles.
  • Onde allos ha, cebolas se collen.
  • Onde allos ha, viño haberá.

NotasEditar

Véxase taménEditar

Ligazóns externasEditar