Abrir o menú principal

Oídio do carballo

Oídio do carballo
Oídio do carballo nas follas dun carballo bravo (Quercus robur)
Oídio do carballo nas follas dun carballo bravo (Quercus robur)
Clasificación científica
Reino: Fungi
Filo: Ascomycota
Clase: Leotiomycetes
Subclase: Leotiomycetidae
Orde: Erysiphales
Familia: Erysiphaceae
Xénero: Erysiphe
Especie: Erysiphe alphitoides
Griffon & Maublanc 1912
Sinonimia

Microsphaera alphitoides

O oídio do carballo é un tipo de oídio cuxo axente causante é a especie de fungo Microsphaera alphitoides ou Erysiphe alphitoides (Oidium quercinum na fase anamorfa) que adoita afectar ás follas do carballo común. É unha patoloxía moi común nos carballos galegos.

Achado e taxonomíaEditar

Hoxe en día o oídio do carballo é unha das fitopatoloxías (doenzas das plantas) máis comúns das fragas europeas, mais crese que non sempre estivo presente nestas forestas. Os primeiros informes desta enfermidade aparecen en París e outras rexións de Francia, España, Luxemburgo e os Países Baixos en 1907. Contra o 1908 a doenza xa se espallara pola meirande parte do territorio europeo, tornándose nun importante andazo. Polo 1909 chegou a Rusia e Turquía, seguindo polo Brasil no 1912, pouco antes de se tornar unha peste mundial. O brote tan de súpeto da doenza intrigou aos micólogos, que non estaban seguros da orixe da peste. O seu anamorfo distinguiuse axiña de Phyllactinia guttata que nun principio se pensara que era a causa do oídio dos carballos en Europa a baixa intensidade. Porén amosou semellanzas con Oïdium quercinum, Calocladia penicillata e Microsphaera penicillata que anteriormente foran informadas como a causa do oídio en carballos europeos. A aparición repentina e a alta incidencia da doenza fixo improbábel que estivese causada por algún destes patóxenos, polo que algúns autores propuxeron a hipótese de que estaba causada pola introdución de novas especies alleas a Europa. O oídio xa se estendera por América do Norte polo que se pensou que a nova enfermidade importouse dos carballos americanos até Europa. Porén a ausencia da doenza nos carballos rubios americanos que medraban en Francia desbotou a hipótese. Catro anos logo do brote inicial atopouse un teleomorfo no sueste de Francia que Arnaud e Fox identificaron coma a especie americana, Microsphaera quercina (hoxe coñecida coma Microsphaera alni). Un estudo morfolóxico detallado realizado por Griffon e mais por Maublanc en 1912 suxestionou que a especie era diferente de todas as anteriormente descritas e propuxo o nome de Microsphaera alphitoides, referíndose ao aspecto fariñento que amosa na abondosa esporulación abrancazada. A identificación ficou confusa até os anos 40 do século XX. A orixe da doenza era daquela descoñecida, aínda que en 1927 Raymond suxestionara que a patoloxía podería ter sido causada por un fungo identificado en 1877 en Portugal que probabelmente se importara das colonias lusas. En 1980, Boesewinkel demostrou que a mesma especie era a responsábel do oídio tanto no Quercus robur (carballo común) coma na mangueira en Nova Zelandia, apoiando a hipótese de que o fungo cambiara o hóspede.[1] Recentemente, a bioloxía molecular forneceu novas ferramentas para a identificación de especies e a comprensión da súa relación. Un estudo do ADN de 33 mostras de oídio do carballo en Europa amosou que E. alphitoides contén idénticas secuencias que Oïdium mangiferae, a maior patoloxía da mangueira en varias rexións tropicais e Oïdium heveae, un importante patóxeno na economía da seringueira (Hevea brasiliensis). Estes resultados reafirman as pescudas de Boesewinkel e suxestionan que E. alphitoides e O. mangiferae poidan ser coespecíficas. A orixe da especie aínda é incerta, porén Mougou et. al (2008) cren que E. alphitoides probabelmente se orixinou nos trópicos e espallouse polas carballeiras logo de entrar en Europa.[1]

PatoloxíaEditar

Só as follas novas a se desenvolver son susceptíbeis á colonización de E. alphitoides. A necrose só é inducida cando a a infección é moi ceda cando as follas están a medrar. Xa que o axente patóxeno se desenvolve a finais da primavera, cando xa agromou a primeira quenda de follas no carballo, a segunda e terza quenda de follas (as de xullo e agosto) son as que se ven máis afectadas. Este hábito tamén fai que a severidade sexa menor en árbores vellas.[2]

Efectos no hóspedeEditar

A doenza pode ser moi severa no carballo común (Quercus robur) e no carballo albariño (Quercus petraea) en Europa (tamén en Galiza en ambas as dúas especies), particularmente nas árbores novas. Nas árbores maduras a peste é menos daniña, mais en combinación con outros factores como a defoliación por insectos, pode contribuír á que as árbores se tornen máis febles. Un estudo dos efectos do E. alphitoides en Quercus robur amosou que a condutancia estomática se reducía un 15–30%, non afectando a masa da folla á taxa da área, reducíndose o contido de azote na folla e incrementando a respiración escura. A fixación de carbono tamén se reduciu nas follas infectadas entre un 40 e un 50% nas follas totalmente infectadas e naquelas que foron moi afectadas con anterioridade. Aínda que afecte á taxa fotosintética das follas, o efecto non é moi severo, e isto é o que explica que as consecuencias para as árbores son en xeral moderadas malia estaren moi infectadas.[2] Como a infección fai que as plantas sexan menos tolerantes á sombra, pode provocar a morte das plántulas que medra á sombra.[3]

Especies susceptíbeisEditar

LoitaEditar

En viveiro ou sobre a planta nova fortemente afectada efectuar o tratamento, na primavera e polo outono, con produtos a base de xofre.

NotasEditar

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 A. Mougou; C. Dutech; M.-L. Desprez-Loustau (2008). "New insights into the identity and origin of the causal agent of oak powdery mildew in Europe". Forest Pathology 38 (4): 275–287. doi:10.1111/j.1439-0329.2008.00544.x. 
  2. 2,0 2,1 Mostafa Hajji; Erwin Dreyer; Benoit Marçais (2009). "Impact of Erysiphe alphitoides on transpiration and photosynthesis in Quercus robur leaves". European Journal of Plant Pathology 125 (1): 63–72. doi:10.1007/s10658-009-9458-7. 
  3. Rackham, Oliver (2003). Ancient Woodland. Castlepoint Press. p. 297. ISBN 1-897604-27-0. 
  4. Susumu Takamatsua; Uwe Braunb; Saranya Limkaisanga; Sawwanee Kom-una; Yukio Satoc; James H. Cunningtond (2007). "Phylogeny and taxonomy of the oak powdery mildew Erysiphe alphitoides sensu lato". Mycological Research 111 (7): 809–826. doi:10.1016/j.mycres.2007.05.013. 

Véxase taménEditar

Outros artigosEditar