Marajó

Marajó é unha illa costeira situada na desembocadura do Amazonas, na zona setentrional da costa atlántica de Brasil. A súa superficie é de 40.100 km², que chega a 49.602 km² incluíndo as illas veciñas coas que conforma un arquipélago, cunha poboación que non supera os 250.000 habitantes.

Marajó
Ilha do Marajó
Mouths of amazon geocover 1990.png
Mouths of amazon geocover 1990.png
Situación
PaísFlag of Brazil.svg Brasil
MarRío Amazonas
Coordenadas0°59′S 49°35′O / -0.983, -49.583
Xeografía
XeoloxíaIlla fluvial
Superficie40.100 km²
Longura máxima297 km
Largura máxima204 km
Punto máis alto40 m.
Demografía
CapitalBreves (pob. 99.223)
Poboación250.000 hab

É a maior illa do mundo rodeada tanto por auga doce como por auga mariña. É, tamén, a maior illa costeira do Brasil.

XeografíaEditar

A costa nordeste de Marajó enfróntase ao Océano Atlántico. O caudal do Amazonas entre xaneiro e xullo é tan grande que o mar na desembocadura e de auga doce a certa distancia da costa. A cidade de Belém atópase ao sur a través da bifurcación sur (tamén chamada o río Pará) da boca do río. A illa séntase case directamente no ecuador.

Xunto coas illas veciñas máis pequenas, separadas de Marajó polos ríos, forma o Arquipélago Marajó, cunha superficie de 49.602 km². O arquipélago está contido na Área de Protección Ambiental do Arquipélago Marajó, unha unidade de conservación de uso sostible establecida en 1989 para protexer o medio ambiente da rexión do delta.[1]

Grandes partes das illas inúndanse durante a tempada de choivas debido aos maiores niveis de auga do río Amazonas ao longo da costa e fortes choivas no interior. Marajó é case completamente plana. Durante a tempada de choivas, gran parte da illa inúndase como un gran lago.

Hai 20 grandes ríos na illa. Debido aos cambios nos niveis de auga e as inundacións estacionais regulares, moitos asentamentos están construídos sobre pilotes (Palafitas).

A illa é coñecida polo fenómeno da pororoca, un fenómeno de macareu no río que crea grandes ondas que alcanzan 4 m. de altura. É un destino turístico, especialmente entre os entusiastas do surf.

HistoriaEditar

 
Urna de enterro Marajoara, Museo de Historia Natural americana

A illa era o sitio dunha sociedade pre-colombiana avanzada, a cultura Marajoara, que existíu de aproximadamente do 400 aC ao 1600 dC. A illa foi un centro de exploración arqueolóxica e estudos desde o século XIX. Os eruditos desde principios dos anos 80 dividiron o período precolombiano na fase Ananatuba (c. 1100–c. 200 BC), a fase Mangueiras (c. 1000 BC–c. 100 AD), a fase Formiga (c. 100-400 AD), a fase Marajoará (c. 400-1200 AD), e a fase Aruã (1200-1500 AD).

Desde os anos noventa, houbo un debate sobre as orixes e a sofisticación da sociedade precolombiana de Marajó. Baseado no traballo de campo nos anos 40 e os anos 50, o arqueólogo Betty Meggers discutiu inicialmente que a cultura Marajoara fundárase por emigrantes dos Andes e que a sociedade declinou constantemente ata o seu derrubamento final ao redor do 1400 dC, debido á pobre fertilidade do chan de Marajó e a outros factores ambientais. As hipóteses de Megger asociáronse posteriormente co determinismo ambiental. Con todo, as súas afirmacións foron desde entón rexeitadas pola arqueóloga Anna Curtenius Roosevelt, quen volveu a escavar Marajó nos anos 80. Segundo Roosevelt, a cultura Marajoara desenvolveuse de forma independente dentro da Amazonía, e contou cunha agricultura intensiva de subsistencia e con obras públicas de gran envergadura.[2]

Roosevelt estimou que Marajó tivo unha poboación de posiblemente máis de 100.000 habitantes no seu apoxeo.[3] A poboación vivía en fogares con pisos de terra apisonada, organizábanse en matrilinealidades e dividían as tarefas por sexo, idade e nivel de habilidade.

A chegada dos europeos no século XVI foi catastrófica para a poboación indíxena da illa; O 90% faleceu debido á alta mortalidade causada polas enfermidades contaxiosas de Eurasia. Carecían de inmunidade contra estas enfermidades, que eran endémicas en cidades europeas e asiáticas.

Con todo, na pandemia mundial de 1918-1919 da pandemia de Gripe de 1918, Marajó foi a única área poboada importante que non tivo ningún caso documentado da enfermidade.

NotasEditar

  1. Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador.
  2. Mann, Charles C. (2006-10-10). 1491 (Second Edition): New Revelations of the Americas Before Columbus (en inglés). Knopf Doubleday Publishing Group. pp. 328–340. ISBN 9780307278180. 
  3. Mann, Charles C. (2006-01-01). 1491: New Revelations of the Americas Before Columbus (en inglés). Vintage Books. p. 335. ISBN 9781400032051. 

Véxase taménEditar

Ligazóns externasEditar