Iereván[1][2] ou Ereván[3] (en armenio: Երևան , pronunciado [ˌjerəˈvɑːn]; ruso: Ереван) é a capital de Armenia. Localizada nas ribeiras do río Hrazdan a 1.200 m de altitude, ten 1 088 300 habitantes (2004).

Modelo:Xeografía políticaIereván
Երևան (hy) Editar o valor em Wikidata
Imaxe

Nomeado en referencia aCastelo de Erebuni Editar o valor em Wikidata
Localización
Editar o valor em Wikidata Mapa
 40°10′53″N 44°30′52″L / 40.1814, 44.5144Coordenadas: 40°10′53″N 44°30′52″L / 40.1814, 44.5144
EstadoArmenia Editar o valor em Wikidata
Capital de
Contén a división administrativa
Poboación
Poboación1.052.754 (2022) Editar o valor em Wikidata (4.637,68 hab./km²)
Lingua oficiallingua armenia Editar o valor em Wikidata
Xeografía
Parte de
Superficie227 km² Editar o valor em Wikidata
Bañado porHrazdan River (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Altitude1.000 m Editar o valor em Wikidata
Datos históricos
FundadorArgishti I (pt) Traducir Editar o valor em Wikidata
Creación782 a. C. Editar o valor em Wikidata
Evento clave
26 de setembro de 1603Siege of Yerevan (en) Traducir
11 de setembro de 1616Siege of Yerevan (en) Traducir
xullo de 1804Siege of Erivan (en) Traducir
1808Siege of Erivan (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Organización política
• Xefe do gobernoTigran Avinyan (en) Traducir (2023–) Editar o valor em Wikidata
Órgano lexislativomairie d'Erevan (pt) Traducir , (Escano: 65) Editar o valor em Wikidata
Membro de
Identificador descritivo
Código postal0001–0099 Editar o valor em Wikidata
Fuso horario
Prefixo telefónico10 Editar o valor em Wikidata
ISO 3166-2AM-ER Editar o valor em Wikidata
Outro
Irmandado con

Páxina webyerevan.am Editar o valor em Wikidata
BNE: XX457248

Historia

editar
Véxase tamén: Historia de Armenia.

Historia antiga

editar

Iereván é unha cidade antiga que aparece xa nunha estela do rei de Urartu Argishti I, que lembra a fundación de Erebuni (Էրեբունի) no ano 782 a.C.; na actualidade aínda se conservan as ruínas da fortaleza. Desde entón ten sido un lugar de importancia estratéxica e unha encrucillada de camiños nas rutes de caravanas que ligaban Europa e a India. Foi denominada Iereván (ou Ereván) desde, polo menos, o século VII a.C., cando era capital de Armenia so dominio dos persas.

A cidade seguiu, en xeral, o destino de Armenia, sendo disputada por romanos e persas ou partos, até que pasou a dominio musulmán e de sucesivas dinastías rexionais. Máis tarde foi obxecto de disputa entre Persia e o Imperio Otomán. Foi sede seu dun Khanato independente á morte de Nadir Shah (Khanato de Iereván). Conquistada por Rúsia en 1827, os persas cedérona formalmente en 1828.

Historia contemporánea

editar

No ano 1918, ao rematar a primeira guerra mundial, foi declarada capital da nova República independente de Armenia, e entre 1920 e 1990 foino da República Socialista Soviética de Armenia, dentro da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas. En 1991, xa co país de novo independente, mantivo o rango de capitalidade e o seu urbanismo foi remodelado para tentar eliminar as características soviéticas.

  1. Goretti Sanmartín Rei et al. Servizo de Normalización Língüística, Universidade da Coruña, ed. Criterios para o uso da lingua (PDF). p. 116. ISBN 84-9749-199-8. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de setembro de 2013. Consultado o 05 de decembro de 2014. 
  2. Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura. Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo, ed. Lingua galega: dúbidas lingüísticas (PDF). p. 127. ISBN 84-8158-266-2. 
  3. Anaya, ed. (1996). Atlas de Galicia e de España. ISBN 9788420765945. 

Véxase tamén

editar

Ligazóns externas

editar

 
 Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.