Diferenzas entre revisións de «Linguas galoitálicas»

m
Arranxos varios, replaced: |thumb| → |miniatura|, <br /> → <br/>
m (Atobar moveu a páxina "Linguas galo-itálicas" a "Linguas galoitálicas": Nome correcto)
m (Arranxos varios, replaced: |thumb| → |miniatura|, <br /> → <br/>)
[[Ficheiro:Galloitalic.png|thumbminiatura|250px|Linguas galo-itálicas.]]
 
As '''linguas galoitálicas'''<ref>{{DRAG|Galoitálico}}</ref> comprenden as falas románicas do norte de [[Italia]], máis exactamente as falas situadas ao norte da [[liña Massa-Senigallia]] que forman un [[continuo dialectal]] transicional entre as [[linguas galorrománicas]] e as [[linguas italianas centro-meridionais|italorrománicas]], excepto as [[linguas reto-románicas]] de Italia ([[Lingua friulana|friulano]], [[Lingua ladina|ladino]]) que son parte doutro grupo romance. <ref> Loporcaro (2013), p. 70 </ref>
 
== Clasificación ==
[[Ficheiro:Italy_round_anterior_vowels.png|dereita|miniatura|292x292px|Áreas de ocorrencia de /y/ procedente de <small>Ū</small> latina.]]
As linguas ou variedades que constitúen o grupo galo-itálico son: <ref> Tamburelli, M., & Brasca, L. (2018). Revisiting the classification of Gallo-Italic: a dialectometric approach. Digital Scholarship in the Humanities, 33, 442-455. </ref>
 
* '''[[Lingua piemontesa|Piemontés]]''' (Italia)
* '''[[Lingua istriota|Istrioto]]''' (Croacia)
 
Algúns autores consideran que o véneto e o istrioto constitúen grupos a parte dos demais xa que non comparten algunhas das [[Isoglosa|isoglosasisoglosa]]s máis notorias das linguas galo-itálicas como a existencia de vogais anteriores redondeadas [y] ou [œ], presentes en [[Lingua lígur (románica)|ligur]], [[Lingua piemontesa|piemontés]] e [[Lingua lombarda|lombardo]] pero si comparten as outras [[isoglosa]]s.
 
== Características comúns ==
En moitos aspectos fonéticos as linguas galo-itálicas comparten os mesmos desenvolvementos coas [[linguas reto-románicas]], o [[Lingua francesa|francés]], o [[Lingua occitana|occitano]] e o [[Lingua catalá|catalán]] en puntos nos que estes difiren notablemente do [[Lingua italiana|italiano estándar]]. Con todo, iso tampouco significa que as linguas galo-itálicas estean máis cerca en todos os aspectos das [[linguas galorrománicas]], [[Linguas reto-románicas|reto-románicas]] ou [[Linguas occitano-románicas|occitano-románicas]] que do italiano estándar e as [[Linguas italianas centro-meridionais|linguas italorrománicas]]. Algúns autores argumentaron que as linguas galo-itálicas e reto-románicas forman un hipotético grupo cisalpino pero non hai suficiente isoglosas que sustenten devandito argumento. A clasificación románica territorial e [[Ethnologue]] as clasifica como un subgrupo das linguas galorrománicas (sen incluír ao véneto e o istrioto); con todo outros autores as consideraban parte das linguas italorrománicas. <ref> Michael Loporcaro, "Phonological Processes", in Maiden et al., 2011, The Cambridge History of the Romance Languages: Volume 1, Structures </ref>
 
=== Fonoloxía ===
A [[Liña Massa-Senigallia|liña A Spezia-Rímini]] na súa parte occidental ([[La Spezia]]) agrupa un conxunto de polo menos sete isoglosas importantes que distinguen ás linguas galo-itálicas e ao italiano do Norte do [[toscano]]. Na súa parte oriental as isoglosas sepáranse un pouco, sendo a isoglosa máis setentrional a que pasa máis preto de [[Rimini|Rímini.]]
 
O seguinte cadro presenta algunhas das características típicas que diferenzan as variedades románicas ao norte e ao sur de devandita liña:
|-
![[Lingua lígur (románica)|Lígur]]
| yn || nøtʃe || lajt / <br />lœt(e) || fajt || kan || tʃavæ || omu || lu || furmiga || rua
|-
! [[Lingua piemontesa|Piemontés]]
393.002

edicións