Arizona

estado dos Estados Unidos de América

Arizona[1][2] é un estado dos Estados Unidos de América unido á Unión en 1912, só por diante de Hawai e Alasca, sendo o derradeiro dos estados contiguos estadounidenses en adxuntarse. Sitúase na rexión do suroeste e limita ó S con México, cunha fronteira de 626 km cos estados de Sonora e Baixa California. É un dos chamados "Estados das Catro Esquinas", limitando con Novo México, Utah, Nevada e California, tocando Colorado.[3]

Modelo:Xeografía políticaArizona
State of Arizona (en) Editar o valor em Wikidata
Imaxe

HimnoThe Arizona March Song (en) Traducir (1919) Editar o valor em Wikidata

Lema«Ditat Deus» Editar o valor em Wikidata
Símbolo oficialCorruíra-dos-cactos (pt) Traducir (aves) Editar o valor em Wikidata
AlcumeThe Grand Canyon State e Talaith y Grand Canyon Editar o valor em Wikidata
Localización
Editar o valor em Wikidata Mapa
 34°17′12″N 111°39′25″O / 34.2867, -111.6569Coordenadas: 34°17′12″N 111°39′25″O / 34.2867, -111.6569
EstadoEstados Unidos de América Editar o valor em Wikidata
CapitalPhoenix Editar o valor em Wikidata
Contén a división administrativa
Poboación
Poboación7.151.502 (2020) Editar o valor em Wikidata (24,22 hab./km²)
Número de fogares2.643.430 (2020) Editar o valor em Wikidata
Lingua oficiallingua inglesa Editar o valor em Wikidata
Xeografía
Parte de
Superficie295.234 km² Editar o valor em Wikidata
Auga0,35 % Editar o valor em Wikidata
Bañado porRío Colorado Editar o valor em Wikidata
Altitude1.250 m Editar o valor em Wikidata
Punto máis altoPico Humphreys (pt) Traducir (3.851 m) Editar o valor em Wikidata
Punto máis baixoRío Colorado Editar o valor em Wikidata
Comparte fronteira con
Datos históricos
Precedido por
Creación14 de febreiro de 1912 Editar o valor em Wikidata
Organización política
Órgano executivoGovernment of Arizona (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
• Governador (pt) Traducir Editar o valor em WikidataKatie Hobbs (2023–) Editar o valor em Wikidata
Órgano lexislativoCortes do Estado de Arizona , Editar o valor em Wikidata
Máxima autoridade xudicialArizona Supreme Court (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Identificador descritivo
Fuso horario
ISO 3166-2US-AZ Editar o valor em Wikidata
Identificador GNIS1779777 Editar o valor em Wikidata
Outro
Irmandado con

Sitio webaz.gov Editar o valor em Wikidata
Gran Canón do Colorado en Arizona.

A súa capital é Phoenix. Outro centro urbano importante é Tucson. Ten case 300.000 km² e máis de cinco millóns de habitantes (2000), estando a maioría do territorio escasamente habitado. O estado consta fundamentalmente de planicies a grande altura (de 1.500 a 2.700 metros), rotas por canóns como o Gran Canón ou o Canón de Chelly. O seu río máis importante é o río Colorado.

O alcume de Arizona é The Grand Canyon State, polo senlleiro Gran Canón. Outro alcume de Arizona é The Copper State (O Estado do Cobre), pois ten grandes depósitos de cobre, sendo tradicionalmente e incluso actualmente a minaría de cobre unha importante fonte de ingresos de Arizona.

Miles de anos antes da chegada dos primeiros europeos, nativos americanos vivían na rexión onde actualmente se acha Arizona. Aínda existe unha poboación importante estimándose que uns 280.000 nativos viven en Arizona,[4] repartidos por reservas indias do estado.

Nun principio, Arizona fora colonizada por España, e pasara a control mexicano en 1821, cando México se independizou de España. En 1848, coa fin da intervención estadounidense en México, a maior parte de Arizona (ao norte do río Gila) pasou a mans estadounidenses. O presidente Santa Anna de México vendeu parte do sur do Estado na Vena da Mesilla en 1853. O 14 de febreiro de 1912, Arizona adquiriu o estatuto de estado.[5]

Xeografía editar

Arizona está dividido en 15 condados: Apache, Cochise, Coconino, Gila, Graham, Greenlee, La Paz, Maricopa, Mohave, Navajo, Pima, Pinal, Santa Cruz, Yavapai e Yuma.

Notas editar

  1. Goretti Sanmartín Rei et al. Servizo de Normalización Lingüística, Universidade da Coruña, ed. Criterios para o uso da lingua (PDF). p. 124. ISBN 84-9749-199-8. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de setembro de 2013. Consultado o 14 de abril de 2014. 
  2. Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura. Lingua galega: dúbidas lingüísticas (PDF). Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo. p. 105. ISBN 84-8158-266-2. 
  3. Linda Kane. "CBP: Securing America's Borders. Arizona Border Control Initiative – Phase II Arquivado 09 de outubro de 2009 en Wayback Machine.. Consultado o 12 de novembro de 2009
  4. State Population Estimates by Race Alone and Hispanic or Latino Origin Arquivado 15 de outubro de 2006 en Wayback Machine.. U.S. Census Bureau. Consultado o 12 de novembro de 2009
  5. Celebrating Arizona's Centennial: 1912-2012 Arquivado 29 de novembro de 2006 en Wayback Machine.. Consultado o 12 de novembro de 2009