Xenofonte de Atenas

historiador, militar e filósofo grego

Xenofonte ou en grego Ξενοφῶν, nado no 430 a. C. e finado no 354 a. C., foi un historiador, militar e filósofo grego, coñecido polos seus escritos sobre a cultura e historia de Grecia.

Infotaula de personaXenofonte de Atenas

Editar o valor em Wikidata
Nome orixinal(el) Ξενοφών Editar o valor em Wikidata
Biografía
Nacementoc. 430 a. C. Editar o valor em Wikidata
Erchia, Antiga Atenas (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Mortec. 354 a. C. Editar o valor em Wikidata (75/76 anos)
Corinto, Grecia Editar o valor em Wikidata
Estratego
Editar o valor em Wikidata
Datos persoais
País de nacionalidadeAntiga Atenas Editar o valor em Wikidata
Actividade
Campo de traballoFilosofía Editar o valor em Wikidata
Ocupaciónhistoriador , militar , filósofo , Mercenario , escritor Editar o valor em Wikidata
ProfesoresSócrates, Pródico de Ceos e Isócrates de Atenas Editar o valor em Wikidata
LinguaGrego antigo Editar o valor em Wikidata
Familia
FillosGrilo (filho de Xenofonte) (pt) Traducir Editar o valor em Wikidata

BNE: XX1152182

Traxectoria

editar

Nace en Atenas no demo de Erquia, na segunda metade do século -V, no seo dunha familia acomodada. A súa infancia e mocidade transcorreron durante a Guerra do Peloponeso (431-404) na que participou formando parte das forzas ecuestres. Foi discípulo de Sócrates, e escribiu diálogos inspirados na súa persoa. Durante o goberno dos Trinta Tiranos, Xenofonte uniuse a unha expedición de mercenarios gregos a Persia coñecida como a Expedición dos Dez Mil, contratados polo príncipe persa Ciro o Xove (con quen trabou amizade), que se enfrontaba co seu irmán máis vello Artaxerxes II, o rei de Persia. Á morte de Ciro na batalla de Cunaxa, a expedición quedou abandonada á súa sorte, polo que se tivo que abrir paso a través de 1.500 quilómetros de territorio hostil ata chegar ao mar en Trapezonte, onde se puido escoitar o famoso berro «θάλαττα! θάλαττα! / thalatta! thalatta!» (« O mar! O mar!») lanzado polos gregos ao enxergaren o Ponto Euxino á saída das montañas. O relato de Xenofonte sobre esta expedición leva por nome Anábasis, e é a súa obra máis coñecida.

Tras regresar a Grecia, Xenofonte entra ao servizo do rei espartano Axesilao II, que comandaba un corpo expedicionario grego para protexer as cidades gregas de Asia Menor dos persas (-396). Con todo, a alianza grega pronto se rompeu e no -394 tivo lugar a batalla de Coronea, na que Esparta se enfrontou a unha coalición de cidades gregas da que formaba parte Atenas. Xenofonte tomou parte na batalla, ao servizo de Axesilao, polo que foi desterrado da súa patria. En calquera caso, os espartanos distinguírono primeiro coa proxenía (honores concedidos a un hóspede estranxeiro) e máis tarde cunha leira en territorio eleo, en Escilunte, preto de Olimpia, na que comezou a escribir parte da súa prolífica obra. Aquí uníuselle a súa esposa, Filesia, e os seus fillos, os cales foran educados en Esparta.

No -371 tivo lugar a batalla de Leuctra, trala cal os eleos recuperaron os territorios que lles foron arrebatados previamente por Esparta, e Xenofonte tivo que trasladarse a Corinto. Ao tempo, o poder emerxente de Tebas orixinou unha nova alianza espartano-ateniense contra Tebas, polo que lle foi levantada a prohibición de volver á súa patria. Con todo, non hai evidencia de que Xenofonte retornase a Atenas.

Nas súas obras maniféstase hostil cara á democracia ateniense e oriéntase cara a formas máis autoritarias, como as que coñeceu en Esparta e en Persia.

  1. Versión en galego Arquivado 16 de abril de 2021 en Wayback Machine. na páxina web de Rinoceronte Editora.

Véxase tamén

editar

Bibliografía

editar
  • J.K. Anderson, Xenophon, London Classical Press, Londres, 2001 ;
  • H.R. Breitenbach, q.v., Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, 9A2, 1967, col. 1569–2052 ;
  • E. Delebecque, Essai sur la vie de Xénophon, Belles Lettres, París, 1957 ;
  • J. Luccioni, Les idées politiques et sociales de Xénophon, publications de la Sorbonne, París, 1957.
E-books en liña coas obras de Xenofonte (Proxecto Gutenberg (en inglés)

Outros artigos

editar