Gaita asturiana

A gaita asturiana é un instrumento de vento gaita tradicional de Asturias de lingüeta dobre.

Gaita asturiana
Asturian pipe.jpg
Información
Clasificaciónvento madeira
Tesitura
Tesitura gaita asturiana.png
Para unha gaita en DO
Instrumentos relacionados
Músicos notables
Fabricantes notables
  • Alberto Fernández
  • Miguel Alonso
  • El Pravianu
  • ARHPA
  • Carlos Moreno
  • Mori
  • Chus Solís
  • Diogenes
  • Constantino Espada

Partes da gaita de foles asturianaEditar

A ‘‘gaita de foles asturiana’’ ten catro partes principais, cuxo número e disposición pode variar:

1. O Soprete, o elemento máis sinxelo da gaita, é un tubo polo cal o intérprete introduce o aire, e que posúe unha válvula unidirecional para evitar o retorno del ao exercer presión sobre o fol.

2. O Punteiro é un tubo melódico aproximadamente cónico que funciona nunha lingüeta dobre chamada payuela.

3. O Roncón é un tubo bordón afinado dúas oitavas por debaixo da tónica do punteiro. Consiste en tres partes, que son montados:

O premio de 3,1
3,2 Os terciario
3,3 vaso

4. O fol é a bolsa onde se garda o aire. Orixinalmente fabricábase con pel de cordeiro, pero agora tenden a empregarse materiais sintéticos (Canmore, Goretex) para promover a transpiración e reducir os efectos nocivos da humidade na madeira do instrumento.

Diferenzas con gaitas doutros lugaresEditar

  • A gaita asturiana é maior que a gaita de foles galega para a mesma tonalidade, é dicir, os tubos son de maiores dimensións. A lingüeta do punteiro (payuela) é menor que a palleta da gaita galega. Respecto á galega, como a frecuencia de saída é maior, xunto coa distribución diferente dos buratos ingresaran do punteiro, a extensión sobe máis facilmente até a 4ª da segunda oitava tan só con aumentar a presión de aire apertando con máis vigor o fol co brazo (requintar).
  • Algunhas persoas á gaita asturiana danlle o nome de gaita Astur-Cántabra, pero é o mesmo instrumento (en construción). O repertorio e técnicas de desempeño en ambas comunidades é diferente, aínda que haxa moitas cancións común

Historia e evoluciónEditar

Tradicionalmente, só tiña dous tubos de son chamado: o punteiro e Roncón. O tradicional axuste a raíz do punteiro é 4, a tonalidade C medio no piano gaita tradicional asturiana están sintonizado un ton intermedio entre sostido, chamado "do brillante", pero houbo exemplos en D e natural, utilizado para seguir cantantes acorde. Era común, tamén os nenos ven os punteiro enriba do re-sintonizado. O Roncón está sintonizado no ton do punteiro, pero dúas oitavas de abaixo (no caso tradicional, facer 2). Non obstante, hoxe tamén é frecuente ve-los cun tenor Roncón chamado Ronqueta acompañaron no oitavo semestre, conforme a ronqueta de Galicia.

Véxase taménEditar

Ligazóns externasEditar