Diferenzas entre revisións de «Chaira»

ampliación
(1ª ed con info das wikis en castelán e portugués)
 
(ampliación)
{{en uso}}
[[Ficheiro:Autódromo Eusebio Marcilla.jpg|miniatura|250px|A [[rexón pampeana]], na [[Arxentina]], é unha das chairas máis extensas e fértiles do planeta.]]
[[Ficheiro:SkånskÁrbore slättafrontando treboada.jpg|miniatura|250px|ChairaÁrbore illada na provincia meridional de [[Escania]],Comarca enda [[SueciaTerra Chá|Terra Chá]].]]
 
En [[xeografía]], unnaunha '''chaira''' é unha grande extensión de terra plana ou con lixeiras ondulacións. As chairas pódense encontrar en terras baixas, xeralmente por debaixo dos 200 m ou menos [[Altitude|sobre o nivel do mar]] ou no fondo de [[val]]es. Tamén se encontran en [[meseta]]s, en altitudes superiores aos 500 m e a elevacións aínda superiores, en [[meseta|planaltos]].<br>
 
== Localización ==
As chairas pódense encontrar en terras baixas, xeralmente por debaixo dos 200 m ou menos [[Altitude|sobre o nivel do mar]] ou no fondo de [[val]]es. Tamén se encontran en [[meseta]]s, en altitudes superiores aos 500 m e a elevacións aínda superiores, en [[meseta|altiplanos]].
 
Nun val, as chairas poden estar delimitadas por dous lados ou, noutros casos, estar rodeadas, total ou parcialmente, por un anel de outeiros, montañas ou acantilados. Nas rexións onde hai máis de unha chaira, estas adoitan estaren conectadas por un paso ou unha brecha. A súa formación puido deberse a [[lava]], [[agua|cursos de auga]] ou [[xeo]] que foron fluíndo desde montañas, ou por [[erosión]] dò [[vento]].
 
== Importancia económica ==
 
En moitas zonas, as chairas son economicamente importantes para o ser humano. Os [[sedimento]]s depositados no [[solo]] convértenas en lugares fértiles para o desenvolvemento dos [[agricultura|cultivos]] e os [[pasto]]s e a súa planicie facilita a mecanización das [[colleita]]s.
 
== Tipos ==
Según su formación, las llanuras se denominan:
* '''Llanuras estructurales''', superficies horizontales relativamente poco perturbadas. Zonas estructuralmente deprimidas que forman algunas de las tierras bajas más extensas de la superficie terrestre.
* '''Llanuras erosionales''', han sido niveladas por varios agentes de erosión, como el agua, ríos, viento y glaciares que desgastaron su rugosa superficie y las alisaron, son resultado del desgaste de las [[roca]]s sobre la superficie terrestre. El término ''superficie de planeación'' es más preciso porque muchas de las superficies podrían denominarse superficies de erosión.
 
Segundo a súa formación, as chairas denomínanse:
Llanuras de grandes dimensiones son [[La Pampa|región pampeana]], la [[llanura europea oriental]] o la [[llanura de Dōgo]] en [[Japón]].
[[Ficheiro:Hortobagy-ziehbrunnen.jpg|miniatura|250px|Paisaxe da [[chaira Panónica]] en [[Hungría]].]]
* '''Llanuras deposicionales''', formadas por la deposición de materiales dejados por agentes como el viento, ríos, olas y glaciares. Su fertilidad y relevancia económica depende principalmente del tipo de sedimentos depositados.<br>
[[Ficheiro:Alluvial plain-2.JPG|miniatura|250px|[[Chaira aluvial]] formada polo [[río Mendoza]], [[provincia de Mendoza]]. [[Arxentina]].]]
Este tipo de llanuras se agrupan en:
[[Ficheiro:Oceanic ecosystemes.svg|miniatura|250px|Diagrama dos [[ecosistema|ecosistemas oceánicos]]. A zona '''C''' corresponde á [[chaira abisal]].]]
* '''[[Llanura aluvial]]''', formada por un [[cauce]] y que puede ser inundada ante una eventual crecida de las aguas de éste, lo que da lugar a una
* '''LlanurasChairas estructuralesestruturais''', superficies horizontaleshorizontais relativamente pocopouco perturbadas. Zonas estructuralmenteestruturalmente deprimidas que forman algunasalgunhas dedas lasterras tierrasbaixas bajas másmáis extensas de lada superficie terrestre.
*:'''[[Terreno inundable|llanura inundable]]''',
* '''LlanurasChairas erosionaleserosionais''', hanque sidoforon niveladas por varios agentesaxentes de [[erosión]], como ela aguaauga, os ríos, vientoo yvento ou os glaciares, que desgastaron sua súa rugosa superficie ye lasas alisaron,. Son sono resultado deldo desgaste de lasdas [[rocarocha]]s sobre laa superficie terrestre. ElO términotermo ''superficie de planeación'' esé másmáis preciso, porque muchas demoitas lasdas superficies podríanpoderían denominarse superficies de erosión.
*:'''[[llanura costera]]''' y
*: '''[[Llanura de marea]]'''
* '''[[Llanura de lava]]''', formada por capas de lava fluyente.
Los sedimentos que conforman las llanuras son de distinto origen y composición. Los que fueron transportados por los ríos y depositados en la superficie se denominan ''[[limo]]s''; son granos muy pequeños, como las arcillas y los sedimentos eólicos, o sea, movidos por el viento, se denominan ''[[loess]]''.
* '''Llanuras glaciales''', formadas por el movimiento de los [[glaciar]]es, debido a la fuerza de gravedad:
*:'''[[Sandur]]''', planicie formada por sedimentos fluviales finos provenientes de la fusión de glaciares en la porción superior de las cuencas asociadas.
*:'''[[Till|Llanura glaciar de till]]''', formada por pilas de sedimentos heterogéneos de origen glaciar.
* '''[[Llanura abisal]]''', zona llana o de pendiente muy suave del fondo de la cuenca oceánica profunda.
 
Chairas de grandes dimensións son a [[rexión pampeana]], a [[chaira europea oriental]] ou a [[chaira de Dōgo]] en [[Xapón]]. En [[Galicia]] a chaira máis grande é a que confoirma a [[Comarca da Terra Chá|Terra Chá]] [[Lugo|luguesa]].
== Llanuras en América ==
* '''LlanurasChairas deposicionalesdeposicionais''', formadas por lapola [[sedimento|deposición]] de materialesmateriais dejadosdeixados por agentesaxentes como elo viento[[vento]], ríosos [[río]]s, olasas y[[onda glaciares(mar)|ondas]] e os [[glaciar]]es. SuA súa fertilidadfertilidade ye relevancia económica depende principalmente deldo tipo de sedimentos depositados.<br>
Las llanuras ocupan, principalmente, las áreas centrales del continente americano. Se formaron por acumulación de sedimentos traídos por el viento, los ríos y el mar, que depositaron en zonas bajas aprovechadas, por ejemplo, para la práctica de la agricultura. En América se destacan las grandes llanuras templadas de la [[Región pampeana]] en el sur de Sudamérica y los [[Grandes Llanos]] del centro de Norteamérica y las prácticamente [[sabanas]] tropicales de los [[Orinoquía]] y la [[Región de los Llanos]] (ambas son la zona occidental y oriental, respectivamente, de los Llanos del Orinoco en el norte de América del Sur).
Este tipo de llanuraschairas se agrupanagrúpanse en:
* '''[[LlanuraChaira aluvial]]''', formada por un [[caucecurso de auga]] ye que puedepode ser inundada ante unaunha eventual crecida de las aguas dedas ésteaugas, loo que da lugar a unaunha
*:'''[[TerrenoTerreo inundable|llanuraChaira inundableinundábel]]''', a unha
*:'''[[Chaira costeira]]''' ou a unha
*: '''[[llanuraChaira costerade marea]]''' y
* '''[[LlanuraChaira de lava]]''', formada por capas de lava fluyentefluente.
LosOs sedimentos que conforman lasas llanuraschairas son de distintodistinta origenorixe ye composición. LosOs que fueronforon transportados por lospolos ríos ye depositados en lana superficie se denominandenomínanse ''[[limo]]s''; sonestán granosformados muypor grans moi pequeñospequenos, como lasos arcillasde [[arxila]]s, ye losos sedimentos eólicos, oé seadicir, movidos porpolo el viento[[vento]], se denominandenomínanse ''[[loess]]''.
* '''LlanurasChairas glacialesglaciais''', formadas porpolo elmovemento movimiento de losdos [[glaciar]]es, debido aá laforza fuerzada de gravedad[[gravidade]]:
*:'''[[Sandur]]''', planicie formada por sedimentos fluvialesfluviais finos provenientesque deproveñen lada fusión de glaciares en lana porción superior de lasdas cuencasconcas asociadas.
*:'''[[Till|LlanuraChaira glaciar de till]]''', formada por pilaspías de sedimentos heterogéneosheteroxéneos de origenorixe glaciar.
* '''[[LlanuraChaira abisal]]''', zona llanachá oou de pendientependente muymoi suave deldo fondo deda la cuenca[[Océano|conca oceánica]] profunda.
 
== Véxase tamén ==
{{Commonscat|Plains|Llanuras}}
=== Outros artigoa ===
* [[Pradería]]
* [[PraderaHumidal]]
* [[Gleba (xeoografía)|Gleba]]
* [[Sabana inundada]]
* [[Sedimento]]
 
== Véase también ==
* [[Pradera]]
* [[Humedal]]
* [[Gleba]]
* [[Sabana inundada]]
 
== Enlaces externos ==
{{Commonscat|Plains|Llanuras}}
{{Wikcionario}}
 
[[Categoría:Chairas| ]]
 
[[es:Llanura]]
[[pt:Planície]]
30.458

edicións