Victoriano Taibo

escritor galego (1885-1966)

Victoriano Taibo García, nado en Santiago de Compostela o 22 de abril de 1885 e finado en Vigo o 13 de marzo de 1966, foi un mestre, poeta e narrador galego. De ideas galeguistas e de esquerdas, foi membro fundador das Irmandades da Fala[2] e integrante da Real Academia Galega.[3]

Victoriano Taibo
Victoriano Taibo, 1919.jpg
Retrato en Vida Gallega
Nome completoVictoriano Taibo García
Nacemento22 de abril de 1885
 Santiago de Compostela
Falecemento13 de marzo de 1966
 Vigo
NacionalidadeEspaña
Relixióncatólica
Ocupaciónescritor
CónxuxeCarmen Rebollar Martínez [1]
FillosFrancisco Vicente (Fuco) 1930
e Gloria 1931
XénerosPoesía, narrativa, ensaio
InfluenciasRamón Cabanillas
Gonzalo López Abente
EstudosMaxisterio
Profesiónmestre nacional
OrganizaciónIrmandades da Fala
Real Academia Galega
Premiosfillo adoptivo
Na rede
Dialnet: 2122768
Lembranza da tecedeira, Victoriano Taibo, firma 15-9-1947.jpg
editar datos en Wikidata ]

TraxectoriaEditar

Fillo de Francisco Taibo Filgueira e Josefa García Lameiro, Victoriano foi o máis novo de cinco irmáns. Estudou Maxisterio en Compostela, onde foi redactor de Miña Terra. Alí contactou co movemento galeguista a través da Irmandade da Fala local. Nese tempo tivo sobre el unha grande influencia Luís Porteiro Garea. Asinou o manifesto da Asambleia nazonalista de Lugo de 1918.

Como mestre de escola foi destinado a, entre outros, Ortigueira, Oza (A Coruña), Sigrás, Cerdido, As Fiestras (Xinzo de Limia), Morgadáns (onde estaría máis de dezaseis anos) e Lavadores.

Colaborou en numerosas publicacións, entre elas, O Gaiteiro de Lugo, A Nosa Terra, Céltiga, O Tio Marcos d'a Portela, Nós, Ilustración Gallega, Rexurdimento, Vida Gallega, Labor Gallega, A Fouce, Airiños, Alborada, La Noche, Lar, El Pueblo Gallego, Faro de Vigo, Ronsel, ABC e Sonata Gallega.[4]

Mantivo relación epistolar con Manuel Antonio.[5] Foi membro do Seminario de Estudos Galegos desde 1926 e socio correspondente do Instituto Histórico do Minho desde 1930.[6]

Participou activamente na campaña a prol do Estatuto de autonomía de Galicia de 1936. Son coñecidas algunhas das súas actuacións en mitins na compañía de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Valentín Paz-Andrade e Antón Alonso Ríos.[7] Tralo Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi trasladado forzosamente en 1938 a Villalar de los Comuneros, Valladolid, por causa das súas ideas políticas.[7] En 1942 retornou a Morgadáns.

A proposta de Eladio Rodríguez González, Ramón Otero Pedrayo, Francisco Vales Villamarín, Ángel del Castillo e Florentino López Cuevillas, ingresou na Real Academia Galega en febreiro de 1946. O 15 de outubro de 1948 leu o discurso panexírico Rosalía de Castro, precursora da fala, respondido por Otero Pedrayo.[8] En 1950 instalouse en Vigo, onde viviu ata o seu pasamento. Xubilouse como mestre en 1954.

A poesía de Taibo segue as direccións dos primeiros libros de Cabanillas, de quen foi discípulo literario: costumismo, lirismo intimista e poesía de loita.[9][10][11][12][13]

Vida persoalEditar

 

O galego que non fala
na lingua da súa terra,
nin sabe o que ten de seu
nin é merecente dela.

Casou o 12 de setembro de 1929, na Ponte de Mera (Ortigueira), con Carmen Rebollar Martínez, irmá de Alfredo Rebollar Martínez. Tiveron dous fillos, Francisco Vicente Fuco (1930) e Gloria (1931).

RecoñecementoEditar

Déuselle o seu nome ao Premio de poesía Victoriano Taibo.

En 2018 o Concello de Gondomar nomeouno Fillo Adoptivo.[2]

ObraEditar

PoesíaEditar

  • Abrente, versos galegos (1922, El Eco de Santiago).[14]
  • Da vella roseira, cántigas orixinás (Santiago de Compostela, 1925), adicado a Cabanillas.
  • Abicedo. Cabrinfollas (2008), Follas Novas. Edición de Armando Requeixo.
  • Lembranza da Tecedeira, 2013, ed. facsimilar comentada (1947). IEM.[15]

NarrativaEditar

EnsaioEditar

  • Rosalía de Castro, precursora da fala, 1972 (1948), RAG.[19]

TeatroEditar

Galería de imaxesEditar

Victoriano, relativamente novo. 
Dedicatoria manuscrita a Ramón Peña, director de Céltiga, nun exemplar de Abrente. Couzadoiro, 1925. 
Instituto Histórico do Minho, 1930. 
Victoriano e Carmen co seu neno Fuco, na Ponte de Mera
Nomeamento como membro da RAG. 1946. 

NotasEditar

  1. Mouriño, M.: Álbum das Irmandades da Fala
  2. 2,0 2,1 "Victoriano Taibo es de Gondomar". Faro de Vigo (en castelán). 9/2/2019. 
  3. "Victoriano Taibo García". Real Academia Galega. 
  4. Mouriño, M.: "As outras publicacións"
  5. 5,0 5,1 Vilavedra (1995) Diccionario da Literatura Galega I.
  6. Elección como socio correspondente do IHM.
  7. 7,0 7,1 7,2 Alonso, José Luís: "Datos para unha biografía" Revista de Estudos Miñoráns, 2008.
  8. Taibo García, V. (1972). Rosalía de Castro, precursora da fala. Real Academia Galega. 
  9. Diccionario enciclopédico galego universal 56. La Voz de Galicia. 2003-2004. p. 119. ISBN 84-7680-429-6. 
  10. Dicionario biográfico de Galicia 3. Ir Indo. 2010-2011. p. 262. 
  11. Diciopedia do século 21 3. Edicións do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1995. 
  12. Enciclopedia Galega Universal 15. Ir Indo Edicións. 1999-2002. p. 471. ISBN 84-7680-288-9. 
  13. Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8. 
  14. Imaxe da portada, de Cebreiro, da 1ª ed. de Abrente.
  15. Imaxe da portada de Lembranza da Tecedeira
  16. Da agra aberta. Prólogo da primeira edición.
  17. "Contos pequenos verá la luz tras más de sesenta años inédita" Faro de Vigo, 23/10/2016.
  18. O IEM presenta hoxe os "Contos pequenos"… Faro de Vigo, 31/10/2016.
  19. "Rosalía de Castro, precursora da fala" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 09 de outubro de 2016. Consultado o 07 de outubro de 2016. 

Véxase taménEditar

BibliografíaEditar

Outros artigosEditar

Ligazóns externasEditar