Pedrafita do Cebreiro

concello da comarca dos Ancares, na provincia de Lugo

Pedrafita do Cebreiro (do latín petra ficta, 'pedra chantada' e cebro, 'asno montés')[8] é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca dos Ancares. Segundo o padrón municipal (INE 2018) conta con 1.032 habitantes (563 homes e 469 mulleres). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «cebreirego».

Pedrafita do Cebreiro
Escudo de Pedrafita do Cebreiro
Casa do concello
Situación
Xentilicio[1]cebreirego
Xeografía
ProvinciaProvincia de Lugo
ComarcaComarca dos Ancares
Poboación909 hab. (2023)[2][3]
Área104,9 km²[3]
Densidade8,67 hab./km²
Entidades de poboación12 parroquias[4]
Política (2023 [5])
AlcaldeJosé Luis Raposo Magdalena (PSdeG-PSOE[6])
Concelleiros

PSdeG-PSOE: 7
Eleccións municipais en Pedrafita do Cebreiro
Uso do galego[7] (2011)
Galegofalantes86,24%
Na rede
www.pedrafitadocebreiro.es
editar datos en Wikidata ]

Xeografía editar

Atópase na zona montañosa do leste da provincia de Lugo, no límite coa provincia de León, en plena serra dos Ancares. Cunha altitude de 1.098 metros na capital municipal, é o concello máis alto da provincia e tamén de toda Galicia. Os principais picos son O Faro (1.615 m), Muralla (1.480 m), Area (1.402 m) e Carballeda (1.392 m). No concello nacen os ríos Navia e Lor.

Limita ao norte con Cervantes e As Nogais, ao oeste con Triacastela e Samos, ao sur con Folgoso do Courel e ao leste cos concellos leoneses de Barxas e A Veiga de Valcarce.

Demografía editar

Censo total 1.032 (2018)
Menores de 15 anos 38 (3.68 %)
Entre 15 e 64 anos 557 (53.97 %)
Maiores de 65 anos 437 (42.34 %)
Evolución da poboación de Pedrafita do Cebreiro   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
4.402 4.687 4.223 2.520 1.486 1.263 1.228 1.199 1.175 1.155 1.119 1.088 1070 1032 1001 969 943 {{{18}}}
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Cultura editar

Toponimia editar

Pedrafita do Cebreiro procede do latín petra ficta, 'pedra cravada, miliario ou monumento megalítico, consistente nunha gran pedra colocada verticalmente' e cebrarium, 'lugar onde hai moitos asnos bravos', tamén chamados onagros e 'cebros' < (e)quos feros + -arium (sufixo abundancial).[9].

Patrimonio editar

Patrimonio arquitectónico editar

O Cebreiro na literatura popular editar

Refraneiro
  • Corren as nubes pra o Cebreiro, colle a capa e o sombreiro [10].
Cantigueiro
  • Ó pasar a Cruz de Ferro/ a Gudiña ben a sei/ i agora voume chegando/ aos aires de Monterrei [11].
  • Os ollos que me a min queren/ nesta terra non están;/ pasaron a Cruz de Ferro/ e por Castilla andarán [12].
  • Pasei pola Olivada,/ dei volta polo Cebreiro;/ as mociñas de Padroso/ todas andan ao carneiro [13].

Galería de imaxes editar

Parroquias editar

Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Pedrafita do Cebreiro

O Cebreiro (Santa María) | Fonfría (San Xoán) | Hospital (San Xoán) | Liñares (Santo Estevo) | Lousada (San Vicente) | Louzarela (San Xoán) | Pacios (San Lourenzo) | Padornelo (San Xoán) | Pedrafita do Cebreiro (Santo Antón) | Riocereixa (Santa María Madanela) | Veiga de Forcas (Santa María) | Zanfoga (San Martiño)

Lugares editar

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Pedrafita do Cebreiro vexa: Lugares de Pedrafita do Cebreiro.

Notas editar

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Instituto Nacional de Estadística, ed. (27 de decembro de 2019). "Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero". Consultado o 2 de xuño de 2020. (en castelán).
  3. 3,0 3,1 Instituto Galego de Estatística. (2023) "Pedrafita do Cebreiro".Información municipal. Sociedade e poboación. Xunta de Galicia.
  4. Nomenclátor de Galicia. Busca directa. Xunta de Galicia
  5. Goberno de España, Ministerio del Interior (ed.). "Elecciones 2023" (en castelán). Consultado o 21 de xuño de 2023. 
  6. "El PSdeG gobernará sobre 1,2 millones de gallegos, el PP a 667.000, y el BNG a 360.000". La Voz de Galicia (en castelán). Consultado o 21 de xuño de 2023. 
  7. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Arquivado dende o orixinal o 5 de decembro de 2019. Consultado o 14 de outubro de 2014. Fonte: IGE. Datos dispoñibles nas Táboas Dinámicas de Google 
  8. Real Academia Galega (Antón Santamarina) (25/11/2021). O Seminario de Onomástica responde: Pedrafita do Cebreiro (Youtube). 
  9. Cabeza Quiles, F: Toponimia de Galicia. Vigo. Editorial Galaxia. 2008, 703 páxs. ISBN 978-84-9865-892-1. Páxs. 326, 428, 492.
  10. Saudade. Verba Galega nas Américas 1942-1953. Ed. facsímile do Centro Ramón Piñeiro 2008, nº 3, maio 1943, 24-25.
  11. Xaquín Lorenzo Fernández: Cantigueiro popular da Limia Baixa 1973, 122. A cantiga recolle o sentir dun segador galego ó seu regreso de Castela, no momento de entrar en Galicia. Xaquín Lorenzo explica que non se trata da Cruz de Ferro situada en Foncebadón, entre Astorga e Ponferrada, senón da Cruz de Portela de Padornelo, en Pedrafita do Cebreiro, que é de pedra, a uns 37 km da Gudiña. Os labregos que ían á sega a Castela deixaban unha pedra ó pé desta cruz e, á volta, deixaban a fouce como exvoto na ermida da Nosa Señora das Angustias, que está ó seu carón.
  12. Xaquín Lorenzo Fernández: Cantigueiro popular da Limia Baixa 1973, 126.
  13. Xaquín Lorenzo Fernández: Cantigueiro popular da Limia Baixa 1973, 129. No orixinal: paséi. Xaquín Lorenzo non inclúe o lugar da Olivada no seu índice toponímico, e tampouco aparece no Nomenclátor; Padroso é lugar da parroquia de Rioseco, no concello de Calvos de Randín.

Véxase tamén editar

Bibliografía editar

Outros artigos editar


 
 Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.