Mia Couto

escritor mozambicano

António Emílio Leite Couto, coñecido como Mia Couto, nado en Beira o 5 de xullo de 1955, é un escritor e xornalista mozambicano.

Mia Couto
Mia Couto cropped.jpg
Nacemento5 de xullo de 1955 e 1955
 Beira
NacionalidadeMozambique
Alma máterUniversidade Eduardo Mondlane
Ocupaciónescritor, biólogo, xornalista, novelista, poeta e escritor de literatura infantil
PremiosPremio Camões, Neustadt International Prize for Literature, Orde do Mérito Cultural e Comendador da Ordem Militar de Sant'Iago da Espada
editar datos en Wikidata ]

TraxectoriaEditar

Fillo de portugueses[1] que emigraran para Mozambique en mediados do século XX, Mia naceu e foi escolarizado na Beira. Con catorce anos de idade, publicou algúns poemas no xornal Notícias da Beira e tres anos despois, en 1971, mudouse para a cidade capital de Lourenço Marques (que agora se chama Maputo). Iniciou os estudos universitarios en medicina mais abandonou esta área no principio do terceiro ano, pasando a exercer a profesión de xornalista despois do 25 de abril de 1974. Traballou na Tribuna até a destrución das súas instalacións en setembro de 1975 por colonos unionistas contrarios á independencia. Foi nomeado director da Axencia de Información de Mozambique (AIM) e formou unións de correspondentes entre as provincias mozambicanas durante o tempo da guerra de liberación. A seguir traballou como director da revista Tempo até 1981 e continuou a carreira no xornal Notícias até 1985. En 1983, publicou o seu primeiro libro de poesía, Raiz de Orvalho, que inclúe poemas contra a propaganda marxista militante[2]. Dous anos despois, dimitiu do cargo de director para continuar os estudos universitarios de bioloxía.

Alén de considerado un dos escritores máis importantes de Mozambique e é o escritor mozambicano máis traducido. En moitas das súas obras, Mia Couto tenta recrear a lingua portuguesa cunha influencia mozambicana, utilizando o léxico de varias rexións do país e producindo un novo modelo de narrativa africana. Terra Sonâmbula, o seu primeiro romance, publicado en 1992, gañou o Premio Nacional de Ficción da Asociación dos Escritores Mozambicanos en 1995 e foi considerado un dos doce mellores libros africanos do século XX por un xurado creado pola Feira do Libro do Zimbabue. En 2007 foi entrevistado pola revista Isto É[3]. Foi fundador dunha empresa de estudos ambientais da cal é colaborador.

ObraEditar

Mia Couto teen unha obra literaria extensa e diversificada, incluíndo poesía, contos, novelas e crónicas, e é considerado como un dos escritores máis importantes de Moçambique. Moitos dos libros de Mia Couto son publicados en máis de 22 países e traducidos en alemán, francés, español, catalán, inglés e italiano.

Estilisticamente, a súa escrita está influenciada polo realismo máxico, um movimeno popular nas literaturas latino-americanas modernas. Con todo, por ser a súa literatura africana, o termo "máxico" non se aplica, sendo clasificada como Realismo Animista. O seu uso de linguaxe fai lembrar o escritor brasileiro João Guimarães Rosa, mais tamén está influenciado polo escritor Jorge Amado. É coñecido por crear proverbios, ás veces coñecidas como "improverbios", nas súas obras de ficción, assí como enigmas, lendas, e metáforas, dando uma dimensión poética grande.

Mia Couto escribe para adultos e para cativos.

PoesíaEditar

  • Raiz de Orvalho (1983). Este livro revela o mesmo comportamento literario de estreita relación coa tradición e memoria cultural africanas que evidencian a orientación rexionalista, presente en toda a súa creación literaria. A poesía “Sotaque da terra” aborda sentimentos impostos por condicións históricas directamente ligados á realidade do pobo africano: a lingua, a terra e a tradición.[4]
  • Raiz de Orvalho e outros poemas (1999). Editorial Caminho, 3ª edición en em 2001.
  • Tradutor de Chuvas (2011). Editorial Caminho.

ContosEditar

Mia Couto estreouse nos contos e nuunha nova maneira de falar - ou "falinventar" - portugués, que continúa a ser o seu "ex-libris".

  • Vozes Anoitecidas (1986). Associação dos Escritores Moçambicanos. 1ª ed. Caminho, en 1987; 8ª ed. em 2006. Grande Prémio da Ficção Narrativa em 1990, ex aequo.
  • Cada Homem é uma Raça (1990). Ed. Caminho. 9ª ed., 2005.
  • Estórias Abensonhadas (1994). Ed. Caminho; 7ª ed. en 2003.
  • Contos do Nascer da Terra (1997). Ed. Caminho,; 5ª ed. en 2002.
  • Na Berma de Nenhuma Estrada (2001). Ed. Caminho; 3ª ed. en 2003.
  • O Fio das Missangas (1ª ed. da Caminho em 2004; 4ª ed. en 2004)

CrónicasEditar

Publicou em libros algunhas das súas crónicas, moitas columnas nos semanarios publicados em Maputo, capital de Moçambique.

  • Cronicando (1988). Ed. Caminho. Prémio Nacional de Jornalismo Areosa Pena, en 1989.
  • O País do Queixa Andar (2003).
  • Pensatempos. Textos de Opinião (2005). Ed. Caminho
  • E se Obama fosse Africano? e Outras Interinvenções (2009). Ed. Caminho

NovelasEditar

  • Terra Sonâmbula (1992). Ed. Caminho. Prémio Nacional de Ficção da Associação dos Escritores Moçambicanos en 1995. Considerada na Feira Internacional do Zimbabwe un dos doce mellores libros africanos do século XX.
  • A Varanda do Frangipani (1996. Ed. Caminho.
  • Mar Me Quer (1998). Parque EXPO/NJIRA, como contribución para o pavilllón de Mozambique na Exposição Mundial EXPO '98 em Lisboa. Ed. Caminho en 2000.
  • Vinte e Zinco (1999). Ed. Caminho.
  • O Último Voo do Flamingo (2000). Ed. Caminho. Prémio Mário António de Ficção en 2001.
  • O Gato e o Escuro (2001). Ed. Caminho. Ilustracións de Danuta Wojciechowska.
  • Um Rio Chamado Tempo, uma Casa Chamada Terra (2002. Ed. Caminho. Rodada en filme polo portugués José Carlos Oliveira.
  • A Chuva Pasmada (2004). Ilustracións de Danuta Wojciechowska. Ed. da Njira.
  • O Outro Pé da Sereia (2006). Ed. Caminho.
  • O beijo da palavrinha (2006). Ilustracións de Malangatana. 1ª ed. da Língua Geral, Editora Caminho.
  • Venenos de Deus, Remédios do Diabo (2008).
  • Jesusalém [no Brasil, o livro tem como título Antes de nascer o mundo] (2009).
  • Pensageiro frequente (2010).
  • A Confissão da Leoa (2012).
  • Mulheres de cinzas (2015). (primeiro volume da triloxía As Areias do Imperador)
  • A Espada e a Azagaia (2016). (segundo volume da triloxía As Areias do Imperador")
  • O Bebedor de Horizontes (2017). (terceiro volume da triloxía As Areias do Imperador)

PremiosEditar

  • 1995 - Prémio Nacional de Ficção da Associação dos Escritores Moçambicanos
  • 1999 - Prémio Vergílio Ferreira, polo conxunto da sua obra
  • 2001 - Prémio Mário António, por "O último voo do flamingo"
  • 2007 - Prémio União Latina de Literaturas Românicas
  • 2007 - Prêmio Passo Fundo Zaffari e Bourbon de Literatura, na Jornada Nacional de Literatura
  • 2012 - Prémio Eduardo Lourenço 2012
  • 2013 - Prémio Camões 2013
  • 2014 - Neustadt International Prize for Literature

NotasEditar

  1. Cf. Biografía Arquivado 27 de xuño de 2007 en Wayback Machine. no site do Teatro D. Maria.
  2. Chabal, Patrick. ‘’Vozes Moçambicanas’’. Vega: Lisboa, 1994. (274-291)
  3. Furtado, Jonas (2007-09-26). "Entrevista a Mia Couto". Revista Isto É (Editora Três). Arquivado dende o orixinal o 31 de outubro de 2007. Consultado o 2009-12-01. 
  4. "Mia Couto" (PDF). repositorium.sdum.uminho.pt. 

Véxase taménEditar

Ligazóns externasEditar