Luis Roldán

político español

Luís Roldán Ibáñez, nado en Zaragoza, o 22 de agosto[1] de 1943 e finado Ib. o 24 de marzo de 2022,[2][3] foi un político español pertencente ao Partido Socialista Obreiro Español. Tras exercer diversos cargos políticos, foi especialmente coñecido pola súa época á fronte da Dirección Xeral da Garda Civil, sendo o primeiro civil nomeado no cargo.[4]

Luis Roldán
Toma de posesion del director general de la Guardia Civil. Pool Moncloa. 5 de noviembre de 1986 (cropped).jpeg
Nacemento22 de agosto de 1943
Lugar de nacementoZaragoza
Falecemento24 de marzo de 2022
Lugar de falecementoZaragoza
NacionalidadeEspaña
Alma máterUniversidad Nacional de Educación a Distancia
Ocupaciónpolítico
PremiosGran Cruz del Mérito Militar con distintivo blanco
editar datos en Wikidata ]

Desde esta dirección xeral valeuse para o seu enriquecemento ilícito. Ao iniciarse as dilixencias xudiciais polas súas actividades delituosas, Luís Roldán fuxiu de España en 1994. Entregouse en 1995 no aeroporto de Bangkok. Entre 1996 e 1998 foi xulgado ante un tribunal de Madrid. Foi condenado a 28 anos de prisión por malversación, suborno, fraude fiscal e estafa, que o Tribunal Supremo incrementou a 31 anos.[4] Estivo desde febreiro de 1995 no cárcere feminino de Brieva (Ávila) e a Audiencia Provincial de Madrid desde o 2005 permitiulle saír do cárcere para traballar,[5][6] nun réxime intermedio entre o segundo e o terceiro grao.[7]

BiografíaEditar

Carreira políticaEditar

Afiliouse ao Partido Socialista Obreiro Español en 1976. Licenciouse en Ciencias Políticas e Sociología pola Universidade Nacional de Educación a Distancia, tras o seu ingreso en prisión. Con anterioridade, presentábase falsamente como enxeñeiro industrial e economista, carreiras que nunca acreditou.

Entre o 29 de decembro de 1982 e o 31 de outubro de 1986 foi delegado do Goberno en Navarra.

Despois, foi nomeado director xeral da Garda Civil, sendo o primeiro civil que ocupaba o cargo deste corpo policial que mantén disciplina militar. Neste período realizáronse cambios na institución, acelerando o seu proceso de modernización. Realizou un gran programa de obras para mellorar as casas cuartel que moitas estaban en moi mal estado. Baixo o seu mandato produciuse o acceso da muller ao corpo.[8] Creou en 1991 o Servizo Marítimo da Garda Civil e potenciou os servizos de información antiterroristas que obterán grandes éxitos no seu labor de infiltración dentro de grupos, entre outras detencións, conseguiron a localización e detención por parte da Policía francesa da dirección de ETA na localidade de Bidarte o 29 de marzo de 1992.

Acusacións de corrupciónEditar

En 1993 o xornal Diario 16 publicou as primeiras sospeitas de aumento desmedido do patrimonio de Luís Roldán, que levaron finalmente á súa destitución o 3 de decembro dese mesmo ano. Os trámites xudiciais fóronse incrementando, e o 29 de abril de 1994, Roldán fuxiu de España. Dado que o Ministerio de Interior se fixera responsable da súa vixilancia, o seu responsable Antoni Asunción presentou a súa dimisión inmediata. Comentouse durante un tempo que puido estar escondido no municipio zamorano de Mombuey, de onde a súa muller é natural.[9]

Detención e xuízoEditar

Foi detido por policías españois o 27 de febreiro de 1995, no aeroporto de Bangkok (Tailandia), nunha entrega pouco clara e na que supostamente participou o axente do CESID Francisco Paesa.[10] Antes de entregarse pactou desde Laos, con documentación laosiana falsificada, coñecida posteriormente como «os papeis de Laos», que só podería ser xulgado por dous delitos: suborno e malversación.[11]

Foi xulgado pola Audiencia Nacional e condenado o 26 de febreiro de 1998 a 28 anos de cárcere, por malversación de fondos públicos, suborno, fraude fiscal e estafa. Entre o que quedou demostrado estaba que levou 435 millóns de pesetas[a] dos fondos reservados e 1800 millóns en comisións, [b] boa parte delas relacionadas co seu programa de modernización das casas cuartel. Por iso impúxoselle unha multa de 1600 millóns de pesetas[c] 3] e unha indemnización ao Estado de 578,9 millóns.[d] Con el foron condenados a súa exesposa Blanca Rodríguez-Porto por encubrimento e delito contra a Facenda pública e o seu home de palla Jorge Esparza Martín. O 21 de decembro de 1999, o Tribunal Supremo de España confirmou os delitos e incrementou a condena a 31 anos de cárcere.

Ademais dos seus delitos monetarios realizou acusacións de varios altos cargos en delitos referentes ao GAL na guerra sucia do estado contra ETA.

Condena e vida posteriorEditar

Estivo desde febreiro de 1995 no cárcere feminino de Brieva (Ávila) e a Audiencia Provincial de Madrid desde o 2005 permitiulle saír do cárcere para traballar.[5] O 14 de novembro de 2008, Roldán reapareceu en televisión: concedeulle unha entrevista en directo a María Teresa Campos na canle Tele 5, onde non achegou datos relevantes.

Os xuíces lograron recadar no procedemento civil 1 646 845 euros co embargo de contas correntes e a poxa dalgunhas das súas propiedades intervidas en España. O groso da súa fortuna, equivalente a 10 millóns de euros do ano 1993, atópase en paradoiro descoñecido.

O 19 de marzo de 2010 saíu de prisión despois de 15 anos de condena.[12]

Morreu o 24 de marzo de 2022 na súa cidade natal, Zaragoza, aos 78 anos de idade.[3]

Na cultura popularEditar

  • En 2015 o escritor Fernando Sánchez Dragó publicou unha biografía novelada sobre el, coa colaboración deste.[13]
  • A película El hombre de las mil caras do director Alberto Rodríguez conta a súa relación co axente Francisco Paesa e a súa fuxida de España e posterior extradición de Laos, tras estar envolto nun caso de extorsión.
  • As súas andanzas e el mesmo foron parodiados no álbum Corrupción a mogollón da serie de cómics española "Mortadelo e Filemón", creada polo debuxante Francisco Ibáñez. En devandito álbum, Roldán aparece caricaturizado como "Rulfián", sendo a súa detención a misión que lle encargan aos axentes Mortadelo e Filemón.
  • A novela Roldán, ni vivo ni muerto de Manuel Vázquez Montalbán mostra o detective Pepe Carvalho investigando o político.[14]
  • O caso Roldán aparece reflectido na serie española de televisión Cuéntame cómo pasó, emitida por Televisión Española desde 2001. Na tempada que conta os feitos sucedidos en 1993, o personaxe de Toni Alcántara, interpretado polo actor Pablo Rivero, vese involucrado no caso polo seu traballo no departamento de prensa do gabinete de Felipe González.

NotasEditar

  1. "Cinco días de negociación". El País (en castelán). 1 de marzo de 1995. ISSN 1134-6582. Consultado o 4 de maio de 2022. 
  2. RODRÍGUEZ, J. A. (24 de marzo de 2022). "Muere Luis Roldán, el director de la Guardia Civil que se enriqueció con los fondos reservados" (en castelán). Consultado o 24 de marzo de 2022. 
  3. 3,0 3,1 "Muere Luis Roldán a los 78 años" (en castelán). 24 de marzo de 2022. Consultado o 24 de marzo de 2022. 
  4. 4,0 4,1 "Luis Roldán. El primer civil al frente de la Benemérita". El Mundo. 18 de outubro de 2004. 
  5. 5,0 5,1 "El juez deja a Roldán salir de la cárcel para ir a trabajar". Diario de Córdoba. 
  6. Hernández, J.A. (20 de abril de 2005). "La Audiencia de Madrid permite a Roldán salir de la cárcel para trabajar". El País. 
  7. Colpisa (14 de novembro de 2008). "María Teresa Campos entrevista a Luis Roldán". Diario de Navarra. 
  8. "Las mujeres podrán ingresar en la Guardia Civil en 1988". 23 de agosto de 1987. Consultado o 25 de xullo de 2021. 
  9. Jansa, Mercedes (25 de abril de 2014). "La huida circense de Luis Roldán". Consultado o 25 de xullo de 2021. 
  10. "Francisco Paesa, el hombre que entregó a Roldán, sigue vivo seis años después de su presunta muerte". El Mundo. 15 de novembro de 2004. 
  11. "Roldán, Condenado / Cronología (artículo no disponible)". El Mundo. 27 de febreiro de 1998. 
  12. Lago, Concha (28 de febreiro de 2010). "Luis Roldán sale de prisión". Diario de Noticias de Navarra. Arquivado dende o orixinal o 7 de marzo de 2012. 
  13. Sánchez Dragó novela las memorias de Roldán, el prófugo más famoso de la historia reciente de España Arquivado 02 de abril de 2015 en Wayback Machine. en extraconfivencial.com
  14. Angel Díaz Arenas (1997). Quién es quién en la obra narrativa de Manuel Vázquez Montalbán (Volumne 40 de Problemata literaria ed.). Edition Reichenberger. p. 38. ISBN 978-3-930700-53-0. 
  1. 2 620 412,78 euros.
  2. 10 818 217,88 euros.
  3. 9 616 193,67 euros.
  4. 3 479 259,07 euros.

Véxase taménEditar

Ligazóns externasEditar

Predecesor:
José Antonio Sáenz de Santa María
Director xeral da Garda Civil
1986-1993
Sucesor:
Fernando Cardenal de Alemany