John von Neumann, ou polo seu nome orixinal húngaro Margittai Neumann János Lajos, nado en Budapest o 28 de decembro de 1903 e finado en Washington, D.C. o 8 de febreiro de 1957,[1] foi un científico, físico e matemático húngaro.[2] Está considerado un dos máis importantes científicos do século XX.[3]

Infotaula de personaJohn von Neumann

Editar o valor em Wikidata
Nome orixinal(hu) margittai Neumann János Lajos Editar o valor em Wikidata
Biografía
Nacemento(hu) Neumann János Lajos Editar o valor em Wikidata
28 de decembro de 1903 Editar o valor em Wikidata
Budapest (Imperio Austrohúngaro) Editar o valor em Wikidata
Morte8 de febreiro de 1957 Editar o valor em Wikidata (53 anos)
Walter Reed Army Medical Center, Estados Unidos de América (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Causa da mortecancro de cerebro Editar o valor em Wikidata
Lugar de sepulturaCemitério de Princeton (pt) Traducir, Sec.3 Block.10 Num.024 40°21′19″N 74°39′32″O / 40.355275, -74.658803 Editar o valor em Wikidata
Presidente American Mathematical Society (pt) Traducir
1951 – 1952
← Joseph Leonard Walsh (pt) TraducirGordon Thomas Whyburn (pt) Traducir → Editar o valor em Wikidata
Datos persoais
País de nacionalidadeEstados Unidos de América (1937–)
Hungría Editar o valor em Wikidata
RelixiónXudaísmo, cristianismo e catolicismo Editar o valor em Wikidata
EducaciónUniversidade de Gotinga (1926–1927)
Universidade Eötvös Loránd - matemáticas (1926–1926)
ETH Zürich - Enxeñaría química (1923–1925)
Universidade de Frederico-Guilherme (pt) Traducir - Enxeñaría química (1921–1923)
Fasori Gimnázium (en) Traducir (1911–1921) Editar o valor em Wikidata
Tese académicaThe Axiomatization of Set Theory (en) Traducir Editar o valor em Wikidata (1926 Editar o valor em Wikidata)
Director de teseLipót Fejér Editar o valor em Wikidata
Actividade
Campo de traballoAnálise funcional, teoria dos operadores (pt) Traducir, matemáticas, física, Teoría dos xogos, autómato celular (pt) Traducir, teoría de conxuntos, física cuántica, bomba atómica e ciência da computação (pt) Traducir Editar o valor em Wikidata
Ocupaciónmatemático , economista , profesor universitario , físico , informático teórico , científico Editar o valor em Wikidata
EmpregadorComisión da Enerxía Atómica dos Estados Unidos, comisario (1955–1957)
Armed Forces Special Weapons Project (en) Traducir (1950–1955)
Laboratorio Nacional de Los Álamos, consultor (1943–1955)
Naval Ordnance Laboratory (en) Traducir, board member (en) Traducir (1941–1955)
Ballistic Research Laboratory (pt) Traducir (1940–1941)
Institute for Advanced Study (1933–1957)
Universidade de Princeton, catedrático (1930–1933)
Universidade de Hamburgo (1929–1930)
Universidade de Frederico-Guilherme (pt) Traducir (1926–1929) Editar o valor em Wikidata
Membro de
ProfesoresLászló Rátz (pt) Traducir e Gábor Szegő Editar o valor em Wikidata
LinguaLingua húngara, lingua francesa, lingua alemá, lingua latina, Grego antigo e lingua inglesa Editar o valor em Wikidata
Participou en
1939Proxecto Manhattan Editar o valor em Wikidata
Obra
DoutorandoDonald Bruce Gillies (pt) Traducir, Maurice Pryce (pt) Traducir, Israel Halperin (pt) Traducir, Friederich Ignaz Mautner (pt) Traducir e John Patterson Mayberry (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Familia
CónxuxeKlara Dan von Neumann (1938–1957)
Mariette Kövesi (1930–1936)
FillosMarina von Neumann Whitman (pt) Traducir
 () Mariette Kövesi (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
PaisMax von Neumann (en) Traducir Editar o valor em Wikidata  e Margaret Neumann (en) Traducir Editar o valor em Wikidata
Premios

IMDB: nm9604592 BNE: XX1047593 WikiTree: Von_Neumann-3 Find a Grave: 7333144 Editar o valor em Wikidata

Traxectoria

editar

Xa desde ben pequeno mostrou xenio e boa memoria, realizando complicadas operacións matemáticas ou podendo incluso memorizar páxinas completas da guía telefónica. Sen ir moito a clase, obtivo brillantes cualificacións en matemáticas na Universidade de Budapest. De 1921 a 1923 estudou química en Berlín e, despois, graduouse en enxeñaría química en Zürich. Doutorouse en Matemáticas aos vinte e tres anos e con vinte e cinco xa era considerado un xenio para a comunidade de matemáticos. En 1933 xunto a Alexander, Veblen, Einstein, Morse e Weyl converteuse nun dos grandes seis primeiros profesores de matemáticas do Instituto para o Estudo Adiantado de Princeton (USA) onde estivo o resto da súa vida. Durante a segunda guerra mundial foi conselleiro das Forzas Armadas dos Estados Unidos, formou parte do Proxecto Manhattan e contribuíu á fabricación da bomba de hidróxeno.

Xunto a Oskar Morgenstern, en 1944 publicou Theory of Games and Economic Behavior, que revolucionou a área da economía, introducindo novos métodos matemáticos para a análise de problemas económicos, en concreto aplicou a teoría de xogos de suma cero. Foi un dos iniciadores das ciencias da computación, e precursor do primeiro computador, para os que definiu o bit -contracción de "binary digit"- como unidade de memoria, o seu último libro dedicouno a este campo The Compute and the Brain do 1958.

Obras principais

editar
  • Mathematical Foundations of Quantum Mechanics, 1932.
  • Theory of Games and Economic Behavior, 1944.
  • The Compute and the Brain, 1958.
  1. "John von Neumann | Biography, Accomplishments, Inventions, & Facts | Britannica". www.britannica.com (en inglés). Consultado o 2022-08-18. 
  2. Díaz, Jesús Ildefonso Díaz (2003-08-30). "John von Neumann: precursor del Cálculo Científico y de la Meteorología". Arbor (en castelán) 175 (692): 1455–1484. ISSN 1988-303X. doi:10.3989/arbor.2003.i692.711. 
  3. John., Impagliazzo, (2014). Legacy of John von Neumann. American Mathematical Society. ISBN 978-0-8218-9346-3. OCLC 1039551964.