Diferenzas entre revisións de «Inquisición española»

sen resumo de edición
Non obstante, a finis do [[século XIV]] houbo en algúns lugares de España unha ola de [[antisemitismo]], alentado pola predicación de [[Ferrant Martínez]], arquidiácono de [[Écija]]. Foron especialmente cruentos os [[progromo]]s de xuño de [[1391]]: en Sevilla foron asasinados centos de xudeos, e destruíuse completamente a ''aljama''<ref name=n1>Kamen, Henry: ''La Inquisición Española''; p. 17.</ref>, e en outras cidades, como [[Córdoba]], Valencia o Barcelona as vítimas foron igualmente moi elevadas<ref name=n2>Kamen ofrece cifras aproximadas para as vítimas de Valencia (250) e Barcelona (400). Non ofrece datos concretos sobre Córdoba (Kamen, ''op. cit.'', p. 17)</ref>.
 
Unha das consecuencias destes distrubios foi a conversión masiva de xudeos. Antes desta data, os conversos eran escasos e a penas tiñan relevancia social. Dende o [[século XV]] pode falarse de xudeos conversos, tamán chamados "novos cristiáns", coma un novo grupo social, visto con receo tanto por xudeos coma por cristiáns. Convertíndose, os xudeos non só fuxían das persecucións, senon que lograban acceder a numerosos oficios e postos que lles estaban sendo prohibidos por novas normas, que aplicaban severas restricións contra eles. Forn moitos os conversos que acadaron unha importante posición na España do XV. Conversos eran, entre outros, os médicos [[Andrés Laguna]] e [[Francisco López Villalobos]], médico da corte de Fernando o Católico; os escritores [[Juan del Enzina]], [[Juan de Mena]], [[Diego de Valera]] e [[Alfonso Palencia]] e os banqueiros [[Luis de Santángel]] e [[Gabriel Sánchez]], que financiaron a viaxe de [[Cristóbal Colón]]. Os conversos -non sen oposición- chegaron a escalar postos relevantes na xerarquía eclesiástica, converténdose as veces en severos detractores do xudaísmo<ref name=n3>Foron notables casos coma os do bispo Pablo de Santa María, autor de ''Scrutinium Scripturarum'', de Jerónimo de Santa Fe ''(Hebraeomastix)'' e de Pedro de la Caballería ''(Zelus Christi contra Judaeos)''. Os tres eran conversos. (Kamen, ''op. cit.'', p. 39).</ref>. Incluso algúns foron ennoblecidos, e no [[século XVI]] varios opúsculos pretendían demostrar que case tódolos nobles de España tiñan ascendencia xudea<ref name=n4>Destacan dous libelos do XVI: o ''Libro verde de Aragón'' e o ''Tizón de la nobleza de España'' (citados en Kamen, ''op. cit.'' p. 38).</ref>. A revolta de [[Pedro Sarmiento]] ([[Toledo]], [[1449]]) tivo como principal elemento mobilizador o receo dos cristiáns vellos cara os cristiáns novos, substanciado nos [[estatutos de limpeza de sangue]] que se extenderon por multitude de institucuóns, prohibíndolles o seu acceso.
==Orixes==
 
===Causas===
O aragonés Fernando non pensaba usar a relixión como medio de controlar o seu pobo, pero si desexaba as relixións xudía e musulmá fóra dos seus dominios, e a [[inquisición]] foi o medio que usou para atinxilo. Moitos historiadores cren que a Inquisición foi o método usado por Fernando para enfraquecer os seus opositores principais no seu reino. Posíbelmente había tamén unha motivación económica: moitos financistas xudeus forneceron o diñeiro que Fernando usou para casar coa raíña de Castela, e varios deses débitos serían extintos se o financiador fose condenado. O inquisitor instalado na Catedral de [[Zaragoza]] por Fernando foi asasinado por cristiáns novos.
Non hai unanimidade a cerca dos motivos polos que os Reis Católicos decidiron introducir en España a máquina inquisitorial. Os investigadores planteanse varias razóns:
 
*O establecemento da '''unidade relixiosa'''. Posto que o obxectivo dos Reis Católicos era a creación dunha maquinaria estatal eficiente, unha das súas prioridades era lograrm a unidade relixiosa. Ademáis, a Inquisición permitía á monarquía intervir activamente en asuntos relixiosos, sen a intermediación do Papa.
O papa non desexaba a inquisición instalada en España, pero Fernando insistiu. El persuadiu a Rodrigo Borgia, entón bispo de Valencia, a facer ''lobby'' en [[Roma]] no seu nome, xunto ao papa [[Sisto IV, Papa|Sisto IV]]. Borgia tivo éxito coa instalación da Inquisición en Castela. Máis tarde, Borgia tivo apoio español no seu papado ao suceder Sixto IV, co título de [[Alexandre VI, Papa|Alexandre VI]].
*'''Debilitar a oposición política local''' aos Reis Católicos. Certamente, moitos dos que na Coroa de Aragón se opuxeron a implantación da Inquisición fixérono invocando fueros propios.
 
*'''Acabar coa poderosa minoría xudeo conversa'''. No reino de Aragón foron procesadps membros de familias influintes, como Santa Fe, Santángel, Caballería e Sánchez. Esto contradícese, sen embrago, co feito de que o propio Fernando continuase contando na súa administración con numerosos conversos
Sixto IV era papa cando a Inquisición foi instalada en [[Sevilla]] no ano [[1478]]. El foi contra, debido aos abusos, pero foi forzado a concordar cando Fernando ameazou negar apoio militar á [[Santa Sé]]. Fernando obtivo así o que desexaba: controlar só a Inquisición española, pero coa beizón do [[papa]].
*'''Financiacon económica'''. Posto que unha das medidas que se tomaba cos procesados era a confiscación dos seus bens, non pode descartarse esa posibilidade.
 
==A Inquisición e a expulsión dos xudeus==
* Henry Charles Lea, ''A History of the Inquisition of Spain'' (4 volumes), (New York and London, 1906-1907)
 
<references/>
 
==Véxase tamén==
===Bibliografía===
*
===Outros artigos===
*
===Ligazóns externas===
*
==Orixes==
[[Categoría:Historia de España]]
[[Categoría:Idade Moderna]]
683

edicións