Diferenzas entre revisións de «Raza (clasificación dos seres humanos)»

m
(Recuperando 1 fontes e etiquetando 0 como mortas.) #IABot (v2.0.8.7)
{{outros homónimos|Raza (homónimos)}}
[[Ficheiro:Blake_after_John_Gabriel_Stedman_Narrative_of_a_Five_Years_copy_2_object_16.jpg|miniatura|424x424px|Europa sostida por África e América. [[William Blake]], 1796.]]
'''Raza''' refírese ás clasificacións dos [[Ser humano|seres humanos]] en [[Poboación|poboacións]] grandes e relativamente diferentes ou [[Grupo social|grupos]], moitas veces baseados en factores arbitrarios, tales como o aspecto e as características [[Fenotipo|fenotípicas]] herdadas ou a ascendencia xeográfica. Porén,A omesma termopersoa taménpodería podeser estar[[Regra influenciadodunha porgota|considerada trazoslegalmente talesdunha comoraza a [[cultura]],nun a [[etnia]]país e adoutra situacióndiferente socioeconómica.<ref>{{Citanun web|título=país distinto]].
 
Raça |ano=2010 |editor=[[Institut d'Estudis Catalans]]|url=http://dlc.iec.cat/results.asp?txtEntrada=ra%E7a&operEntrada=0|dataacceso=30 de xaneiro de 2011}}</ref> Como un termo biolóxico, [[raza]] denota as poboacións humanas, xeneticamente diverxentes que poden estar marcadas por trazos [[Fenotipo|fenotípicos]] comúns.<ref>{{Cita libro| apelido = Thompson | nome = William | autor2 = Joseph Hickey | ano = 2005 | título = Society in Focus | editor = Pearson | localización = Boston, MA| isbn = 0-205-41365-X | lingua = inglés}}</ref><ref>{{Cita libro|url=http://www.aaanet.org/stmts/racepp.htm |título=American Anthropological Association Statement on "Race" |editor=Aaanet.org |data=17 de maio de 1998 |dataacceso=30 de xaneiro de 2011|lingua=inglés}}</ref><ref>{{Cita libro|doi=10.1525/ae.2007.34.2.205 |título=Genomics, divination, 'racecraft' |ano=2007 |apelido=Palmié |nome=Stephan |páxinas=205–22 |lingua=inglés | dataacceso=30 de xaneiro de 2011}}</ref> Neste senso, a raza é moitas veces usada por antropólogos e expertos forenses na análise do esqueleto, na investigación biomédica e na medicina baseada na raza.<ref>{{Cita web|autor = Gill G|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/first/gill.html |título=Does Race Exist? A proponent's perspective |editor=Pbs.org |lingua= inglés|dataacceso=30 de xaneiro de 2011}}</ref><ref>{{Cita web|doi=10.1525/tran.2000.9.2.19|autor2=Diana Smay|autor=George Armelagos|título=Galileo wept: A critical assessment of the use of race in forensic anthropolopy|editor=Transforming Anthropology|ano=2000|páxinas=19–29|url=http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf|formato=PDF|lingua=inglés|dataacceso=30 de xaneiro de 2011|data-arquivo=18 de agosto de 2018|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180818073338/http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf|url-morta=yes}}</ref><ref>{{Cita web| doi = 10.1056/NEJMp048271 | apelido = Bloche | nome = Gregg M. | ano = 2004 | título = Race-Based Therapeutics | url = http://content.nejm.org/cgi/content/full/351/20/2035 | editor = New England Journal of Medicine 351 | lingua = inglés| páxinas = 2035–2037 | pmid = 15533852 | dataacceso=30 de xaneiro de 2011}}</ref> O estudo dos trazos comúns entre os pobos tamén se fai a través das liñas étnicas, coa participación da historia dos grupos endogámicos. Os grupos raciais poden corresponder cos patróns de [[estratificación social]], axudando os [[Ciencia social|científicos sociais]] a entender as diferenzas subxacentes entre os grupos raciais definidos de persoas. Ademais, a [[policía]] usou a raza para crear perfís de sospeitosos buscados de xeito expeditivo.
== Terminoloxía ==
O termo tamén pode estar influenciado por trazos tales como a [[cultura]], a [[etnia]] e a situación socioeconómica.<ref>{{Cita web|título=
Raça |ano=2010 |editor=[[Institut d'Estudis Catalans]]|url=http://dlc.iec.cat/results.asp?txtEntrada=ra%E7a&operEntrada=0|dataacceso=30 de xaneiro de 2011}}</ref> Como un termo biolóxico, [[raza]] denotadenotaría as poboacións humanas, xeneticamente diverxentes que poden estar marcadas por trazos [[Fenotipo|fenotípicos]] comúns.<ref>{{Cita libro| apelido = Thompson | nome = William | autor2 = Joseph Hickey | ano = 2005 | título = Society in Focus | editor = Pearson | localización = Boston, MA| isbn = 0-205-41365-X | lingua = inglés}}</ref><ref>{{Cita libro|url=http://www.aaanet.org/stmts/racepp.htm |título=American Anthropological Association Statement on "Race" |editor=Aaanet.org |data=17 de maio de 1998 |dataacceso=30 de xaneiro de 2011|lingua=inglés}}</ref><ref>{{Cita libro|doi=10.1525/ae.2007.34.2.205 |título=Genomics, divination, 'racecraft' |ano=2007 |apelido=Palmié |nome=Stephan |páxinas=205–22 |lingua=inglés | dataacceso=30 de xaneiro de 2011}}</ref> Neste senso, a raza[[racialización]] é moitasás veces usada por antropólogos e expertos forenses na análise do esqueleto, na investigación biomédica e na medicina baseada na raza.<ref>{{Cita web|autor = Gill G|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/first/gill.html |título=Does Race Exist? A proponent's perspective |editor=Pbs.org |lingua= inglés|dataacceso=30 de xaneiro de 2011}}</ref><ref>{{Cita web|doi=10.1525/tran.2000.9.2.19|autor2=Diana Smay|autor=George Armelagos|título=Galileo wept: A critical assessment of the use of race in forensic anthropolopy|editor=Transforming Anthropology|ano=2000|páxinas=19–29|url=http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf|formato=PDF|lingua=inglés|dataacceso=30 de xaneiro de 2011|data-arquivo=18 de agosto de 2018|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180818073338/http://www.anthropology.emory.edu/FACULTY/ANTGA/Web%20Site/PDFs/Galileo%20Wept-%20A%20Critical%20Assessment%20of%20the%20Use%20of%20Race%20in%20Forensic%20Anthropology.pdf|url-morta=yes}}</ref><ref>{{Cita web| doi = 10.1056/NEJMp048271 | apelido = Bloche | nome = Gregg M. | ano = 2004 | título = Race-Based Therapeutics | url = http://content.nejm.org/cgi/content/full/351/20/2035 | editor = New England Journal of Medicine 351 | lingua = inglés| páxinas = 2035–2037 | pmid = 15533852 | dataacceso=30 de xaneiro de 2011}}</ref> O estudo dos trazos comúns entre os pobos tamén se fai a través das liñas étnicas, coa participación da historia dos grupos endogámicos. Os grupos raciais poden corresponder cos patróns de [[estratificación social]], axudando os [[Ciencia social|científicos sociais]] a entender as diferenzas subxacentes entre os grupos raciais definidos de persoas. Ademais, a [[policía]] usou a raza para crear perfís de sospeitosos buscados de xeito expeditivo.
 
O estudo dos trazos comúns entre os pobos tamén se fai a través das liñas étnicas, coa participación da historia dos grupos endogámicos. Os grupos raciais poden corresponder cos patróns de [[estratificación social]], axudando os [[Ciencia social|científicos sociais]] a entender as diferenzas subxacentes entre os grupos raciais definidos de persoas. Ademais, a [[policía]] usou a raza para crear perfís de sospeitosos buscados de xeito expeditivo.
 
== Raza única ==
Antropólogos e biólogos argumentan que a [[Homo sapiens|especie humana]] está composta por '''unha única raza''' dividida en diferentes etnias que, á súa vez, están divididos en [[Pobo|pobos]] (véxase por exemplo [[grupos étnicos de Europa]]). Estas teorías antropolóxicas apareceron na [[década de 1960]], en parte como reacción contra teorías científicas relacionadas co [[predeterminismo biolóxico]], o [[Segregación racial|segregacionismo]] e a discriminación racial hexemónica naquel momento en países occidentais. Os resultados das investigacións dos antropólogos [[Franz Boas]] e [[Claude Lévi-Strauss]] tamén tiveron influencia, destacando as tendencias [[Etnocentrismo|etnocéntricas]] de cada cultura. Na súa declaración ''A cuestión racial'', de [[1950]], a [[UNESCO]] recomendou substituír a noción de raza humana, considerada pouco científica e confusa, pola de etnia, baseada máis nas diferenzas culturais (lingua, relixión, costumes e outros).
 
Na [[antropoloxía]] moderna, hai un amplo consenso científico de que non hai razas humanas no sentido biolóxico.<ref>American Association of Physical Anthropologists (27 de marzo de [[2019]]); Declaración da AAPA sobre a raza e o racismo. Consultado o 19 de xuño de [[2020]] https://physanth.org/about/position-statements/aapa-statement-race-and-racism-</ref><ref>"A resposta á pregunta de se existen razas nos humanos é clara e inequívoca: non". Templeton, A. ([[2016]]). EVOLUCIÓN E NOCIÓNS DE RAZA HUMANA. En Losos J. & Lenski R. (Eds.), ''How Evolution Shapes Our Lives: Essays on Biology and Society'' (pp. 346-361). Princeton; Oxford: Princeton University Press. {{doi|10.2307/j.ctv7h0s6j.26}}.</ref>
{{quote|''A raza non existe, nin biolóxica nin científicamente. Os homes pola súa orixe común, pertencen ao mesmo repertorio xenético. As variacións que podemos ver non son o resultado de diferentes xenes. Se de "razas" se tratase, só hai unha "raza": a humana.''|José Marín Gonzáles<ref>Marín Gonzáles, José. [https://www.researchgate.net/publication/267367331_LAS_RAZAS_BIOGENETICACIONAL_NO_EXISTEN_BUT_RACISMO_YES_AS_IDEOLOXÍA ​​Bioxeneticamente as “razas” non existen, pero si o racismo, como ideoloxía.] ''Educational Dialogue Magazine, Curitiba, v. 4, n.9, p.107-113, maio/ago. 2003''</ref>}}
 
== Notas ==
 
== Véxase tamén ==
{{Commonscat}}
 
=== Outros artigos ===
* [[NacionalismoRacialización]]
* [[Raza branca]]
* [[Raza negra]]
* [[Racismo]]
* [[Regra dunha gota]]
* [[Untermensch]]
* [[Nacionalismo]]
 
{{Control de autoridades}}
15.813

edicións