Diferenzas entre revisións de «Sitta krueperi»

arranxiños
(Engade 1 libro para verificar (20211202sim)) #IABot (v2.0.8.2) (GreenC bot)
(arranxiños)
{{título en cursiva}}
{{Taxobox
| name = ''Sitta krueperi''
| image = SittaKrueperi.svg
| image_width =250px
| genus = [[Sitta]]
| species = '''S. krueperi'''
| binomial = '''Sitta krueperi'''
| binomial_authority = ([[August von Pelzeln|Pelzeln]], 1863)
| synonyms =
* ''Sitta krüperi'' <small>Pelzeln, 1863</small> ([[protónimo]])
| range_map =Sitta krueperi distribution.png
| range_map_caption = Distribución[[Área aproximadade do gabeadordistribución]] de Krüper'''''Sitta krueperi'''''<br> en [[Oriente Próximo]].
| range_map_width=250px
}}
 
== Descrición ==
[[Ficheiro:Sitta krueperi - A History of the Birds of Europe.jpg|miniatura|esquerda|240px|Ilustración de [[John Gerrard Keulemans]] representando un espécime macho á dereita xunto a un xuvenil á esquerda.]]
As partes superiores son azuis agrisadas, coa metade frontal do píleo de cor negra en ambos os sexos e as [[plumas de voo|rémixes]] primarias e secundarias son marróns agrisadas. A lista superciliar é branca, e destaca unha liña negra atravesando o ollo, algo menos definida na parte posterior do ollo. A gorxa é branca e o resto das partes inferiores son grises claras cunha gran mancha vermella no peito en forma de media lúa. As plumas coberteiras inferiores son branquechas e as [[pluma]]s son vermellas con puntas brancas.<ref name="Harrap138"/> O ollo está rodeado por un anel ocular branco e fino,<ref name="Harrap138"/> e o [[iris (anatomía)|iris]] é marrón escuro ou canela.<ref name="Harrap140"/> O peteiro é gris, coa base da mandíbula inferior e a do culme de cor gris azulada. As patas son grises amarronadas ou grises escuras.<ref name="Harrap140"/> Son aves de pequeno tamaño, que miden 12,5&nbsp;cm de lonxitude.<ref name="Harrap138"/> No macho e na femia a á pregada chega a medir, respectivamente, de 71 a 81&nbsp;[[milímetro|mm]] e de 68 a 74&nbsp;mm, e a cola de 33 a 40&nbsp;mm e de 33 a 38&nbsp;mm. A medida do peteiro é de 17,9 a 20,2&nbsp;mm de longo e a do tarso de 16,9 a 19,3&nbsp;mm. O macho adulto pesa de 10 a 14,3&nbsp;[[gramo|g]].<ref name="Harrap140"/> O estudo de 41 medidas diferentes de moitos espécimes de distintas localidades de Turquía mostrou pequenas variacións de tamaño ao longo da súa área de distribución.<ref name="Albayrak2011"/>
 
Son aves de pequeno tamaño, que miden 12,5&nbsp;cm de lonxitude.<ref name="Harrap138"/> No macho e na femia a á pregada chega a medir, respectivamente, de 71 a 81&nbsp;[[milímetro|mm]] e de 68 a 74&nbsp;mm, e a cola de 33 a 40&nbsp;mm e de 33 a 38&nbsp;mm. A medida do peteiro é de 17,9 a 20,2&nbsp;mm de longo e a do tarso de 16,9 a 19,3&nbsp;mm. O macho adulto pesa de 10 a 14,3&nbsp;[[gramo|g]].<ref name="Harrap140"/> O estudo de 41 medidas diferentes de moitos espécimes de distintas localidades de Turquía mostrou pequenas variacións de tamaño ao longo da súa área de distribución.<ref name="Albayrak2011"/>
O [[dimorfismo sexual]] non é moi evidente, sobre todo en verán, cando as [[pluma]]s están desgastadas, pero o [[píleo (aves)|píleo]] da femia é menos negro e claramente menos definido na parte traseira mentres que no macho é negro brillante e claramente definido.<ref name="Harrap138"/> As partes inferiores da femia son máis pálida e difusas, mentres que son grises e azuladas nos machos.<ref name="Harrap138"/><ref name="GuideOrnitho"/> Os individuos novos distínguense con facilidade, xa que teñen unha plumaxe moito máis opaca e non teñen o píleo negro, na maior parte da mesma é máis escura que o resto das partes superiores. A súa mancha vermella no peito é moi pronunciada, igual que a lista superciliar e a liña ocular. Diferéncianse da femia adulta pola súa plumaxe nova cando as plumas desta están desgastadas e polo píleo escuro.<ref name="Harrap138"/> Os adultos no seu primeiro ano poden ter algo de marrón persistente nas puntas das plumas coberteiras. Os adultos realizan unha [[muda (bioloxía)|muda]] completa despois da crianza (a mediados de maio e principios de setembro), e en ocasións unha muda parcial antes da época de reprodución (marzo), que afecta especialmente ao peito. Tamén hai unha muda parcial posxuvenil que implica as coberteiras medianas.<ref name="Harrap140"/>
 
O [[dimorfismo sexual]] non é moi evidente, sobre todo en verán, cando as [[pluma]]s están desgastadas, pero o [[píleo (aves)|píleo]] da femia é menos negro e claramente menos definido na parte traseira mentres que no macho é negro brillante e claramente definido.<ref name="Harrap138"/> As partes inferiores da femia son máis pálida e difusas, mentres que son grises e azuladas nos machos.<ref name="Harrap138"/><ref name="GuideOrnitho"/> Os individuos novos distínguense con facilidade, xa que teñen unha plumaxe moito máis opaca e non teñen o píleo negro, na maior parte da mesma é máis escura que o resto das partes superiores. A súa mancha vermella no peito é moi pronunciada, igual que a lista superciliar e a liña ocular. Diferéncianse da femia adulta pola súa plumaxe nova cando as plumas desta están desgastadas e polo píleo escuro.<ref name="Harrap138"/> Os adultos no seu primeiro ano poden ter algo de marrón persistente nas puntas das plumas coberteiras. Os adultos realizan unha [[muda (bioloxía)|muda]] completa despois da crianza (a mediados de maio e principios de setembro), e en ocasións unha muda parcial antes da época de reprodución (marzo), que afecta especialmente ao peito. Tamén hai unha muda parcial posxuvenil que implica as coberteiras medianas.<ref name="Harrap140"/>
 
Os adultos no seu primeiro ano poden ter algo de marrón persistente nas puntas das plumas coberteiras. Os adultos realizan unha [[muda (bioloxía)|muda]] completa despois da crianza (a mediados de maio e principios de setembro), e en ocasións unha muda parcial antes da época de reprodución (marzo), que afecta especialmente ao peito. Tamén hai unha muda parcial posxuvenil que implica as coberteiras medianas.<ref name="Harrap140"/>
 
''S. krueperi'' forma parte do grupo de especies «''canadensis''» e é moi próximo a ''[[Sitta ledanti|S. ledanti]]'', coa parte dianteira do píleo escura e a marcada lista superciliar branca, pero o ''S. ledanti'' ten as partes inferiores de cor crema ou ''beige'' e non ten unha gran mancha marrón avermellada.<ref name="GuideOrnitho"/> Isto último é característico de ''S. krueperi'', igual que a marcada diferenza entre xoves e adultos.<ref name="Harrap140"/>
 
== ComportamientoComportamento e ecoloxía ==
 
=== Vocalizacións ===
 
=== Reprodución ===
[[Ficheiro:090503_Krupers_nuthatch_east_of_Gulf_of_Kalloni.jpg|miniatura|esquerda300px|Un espécime macho fotografado na póla dun piñeiro na illa de [[Lesbos]] ([[Grecia]]).]]
A época de reprodución vai desde mediados de marzo a mediados de maio en Turquía, as datas exactas dependen dos lugares e a altitude. No sur de [[Anatolia]], as postas de ovos empezan a finais de marzo;<ref name="Albayrak2005"/> no [[Cáucaso]], comezan en abril e rematan en maio.<ref name="Harrap139"/>
 
A época de reprodución vai desde mediados de marzo a mediados de maio en Turquía, as datas exactas dependen dos lugares e a altitude. No sur de [[Anatolia]], as postas de ovos empezan a finais de marzo;<ref name="Albayrak2005"/> no [[Cáucaso]], comezan en abril e rematan en maio.<ref name="Harrap139"/> Só producen unha rolada de pitos ao ano. Adoitan colocar o niño no burato dunha conífera lonxe do chan. Un estudo de catro tempadas de cría no sur de Turquía demostrou que os niños se construían de media a case 12 metros de altura, cun intervalo entre os 2,1 e 24 metros, e adoitaban estar orientados ao leste.<ref name="Albayrak2005"/> Este gabeador xeralmente utiliza cavidades xa existentes e simplemente as limpa, traballo que fai sobre todo a femia, pero pode escavar o seu propio burato nos troncos e pólas mortas. Observouse a posta de ovos na parte superior dun toco ou sobre unha morea de ramiñas onde se esgalla unha póla grande, mais estes sitios de nidificación pouco usuais só adoitan utilizalos en caso de escasa dispoñibilidade de buratos.<ref name="Harrap139"/>
 
Este gabeador xeralmente utiliza cavidades xa existentes e simplemente as limpa, traballo que fai sobre todo a femia, pero pode escavar o seu propio burato nos troncos e pólas mortas. Observouse a posta de ovos na parte superior dun toco ou sobre unha morea de ramiñas onde se esgalla unha póla grande, mais estes sitios de nidificación pouco usuais só adoitan utilizalos en caso de escasa dispoñibilidade de buratos.<ref name="Harrap139"/>
[[Ficheiro:090503_Krupers_nuthatch_east_of_Gulf_of_Kalloni.jpg|miniatura|esquerda|Un espécime macho fotografado na póla dun piñeiro na illa de [[Lesbos]] ([[Grecia]]).]]
 
A diferenza doutros gabeadores, o gabeador de Krüper non cobre a entrada do seu burato con lama ou resina. O niño da parte inferior está cheo de cachos de codia, madeira podre e escamas das piñas, ou cuberto de musgo, pelo, la e plumas. A femia fai a maior parte do traballo, e pon de catro a seis ovos, normalmente cinco ou seis, que miden 17&nbsp;×&nbsp;13&nbsp;mm e son de cor branca cremosa con pequenas manchas vermellas ou moradas, a maioría concentrados no extremo máis grande. A incubación dura de 12 a 17 días e realízaa a femia soa, alimentada polo macho.<ref name="Albayrak2005"/><ref name="Harrap139"/> Tamén cobre as crías dándolles calor, pero ambos os proxenitores están implicados na alimentación.<ref name="Harrap139"/> Os xoves aliméntanse principalmente de escaravellos, larvas de insectos e vermes. Como media, chegan a voar catro crías, o que ten lugar aos 15 a 19 días.<ref name="Albayrak2005"/>
 
Os xuvnís aliméntanse principalmente de escaravellos, larvas de insectos e vermes. Como media, chegan a voar catro crías, o que ten lugar aos 15 a 19 días.<ref name="Albayrak2005"/>
 
=== Alimentación ===
 
== Distribución e hábitat ==
[[Ficheiro:Pinus brutia, Findikli 5.jpg|miniatura|Un bosque260px|Bosque de piñeiros ''Pinus brutia'' en Pozantı ([[Turquía)]].]]
 
A especie é case [[endemismo|endémica]] de [[Turquía]], onde é común no oeste de Anatolia, e vive tamén ao longo da costa mediterránea turca nos [[montes Tauro]], e polas costas do [[mar Negro]] polo norte do país ata o sur de [[Xeorxia]]. Unha poboación que se cre disxunta vive nas montañas caucásicas do extremo suroeste de [[Rusia]], a fronteira de Xeorxia en [[Adigueya]] e o [[distrito federal do Cáucaso Norte]], e polo sueste ata [[Teberda]]. Tamén vive na illa grega de Lesbos, e é errático na [[Grecia]] continental, onde foi vista por exemplo en [[Tsalónica]] en outubro de 1955.<ref name="Harrap139"/> En 2010, informouse dunha nova zona de nidificación no centro de Anatolia, na provincia de [[Yozgat]] e nas montañas Ak. O lugar é un bosque de piñeiros (''[[Pinus sylvestris]]''), e podería conter uns 560 individuos.<ref name="AlbayrakErdoğan2010"/>
 
Esta especie ten unha estreita relación co piñeiro ''[[Pinus brutia]]'' e a distribución das aves é case a mesma que a da árbore. Porén, a ave está ausente dos bosques deste piñeiro de [[Crimea]], noroeste de [[Siria]], o [[Líbano]], o norte de [[Irak]] e [[Acerbaixán]], pero pode que vivise no pasado ou incluso pase desapercibido nesas áreas. ''S. krueperi'' é unha [[ave sedentaria]], pero é obrigado a pequenas dispersiónss despois da tempada de cría. Houbo no pasado movementos estacionais altitudinais, dalgunhas destas aves, quizais de adultos no seu primeiro ano, que descenden das alturas no inverno para regresar ao [[bosques temperados de frondosas e mixtos|bosque mixto caducifolio]]. A ave aínda se observa comunmente no [[Instituto de Investigación de Silvicultura de Montaña e Dendrarium de Sochi|arboreto de Sochi]] (Rusia), que ten moitas coníferas.<ref name="Harrap139"/>
 
[[Ficheiro:Pinus brutia, Findikli 5.jpg|miniatura|Un bosque de piñeiros ''Pinus brutia'' en Pozantı (Turquía).]]
Vive en bosques temperados de coníferas, desde o nivel do mar ata uns 2&nbsp;000 metros, e localmente ata a liña e árbores a 2&nbsp;500 m. En Turquía vive principalmente entre os 1&nbsp;000 e 1&nbsp;600 m, e o poboa os bosques de piñeiros ''Pinus brutia'' e ''[[Pinus nigra]]'', píceas ''[[Picea orientalis]]'', abetos ''[[Abies nordmanniana]]'' e ''[[Abies cilicica]]'' e cedros do Líbano (''[[Cedrus libani]]'').<ref name="Harrap139"/> As densidades de espécimes por quilómetro cadrado son 12,7, 11,6, 8,5 e 7,8, respectivamente, nos bosques de ''Pinus nigra'', ''Abies cilicica'', ''Cedrus libani'' e ''Pinus brutia''.<ref name="AlbayrakBairleinErdoğan2010"/><ref name="UICN"/> A maior altitude, pode vivir en cimbros (''[[Juniperus]]'').<ref name="Harrap139"/><ref name="UICN"/> No [[Cáucaso]] prefire os bosques de píceas entre 1&nbsp;000 e 2&nbsp;000 m, pero tamén bosques de abetos ''Abies nordmanniana'' e piñeiros.<ref name="UICN"/>
 
{{wikispecies}}
=== Bibliografía ===
* {{cita publicación periódica |idioma=alemán e latín |nome1=[[August von Pelzeln|August]] |apelidos1=[[August von Pelzeln|von Pelzeln]] |título=Über zwei von Dr. Krüper zu Smyrna gesammelte Vogelarten |ano=1863 |revista=Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe |volume=48 |número=1 |páxinas=149-151 |url=https://archive.org/stream/sitzungsberichte48kais#page/n187/mode/2up}}
* {{cita libro|idioma=en|apelidos1=Harrap|nome1=Simon|outros=David Quinn (ilustrador)|título=Chickadees, Tits, Nuthatches and Treecreepers|ano=1996|editorial=Christopher Helm|isbn=0-7136-3964-4|páxinas=464}}
 
* [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=ES&avibaseid=E29D7FB9381BFD3D ''Sitta krueperi''] e a [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?sec=map&lang=ES&avibaseid=E29D7FB9381BFD3D súa distribución] en Avibase.
* {{ITIS|id=563022|taxón=Sitta krueperi ''Pelzeln, 1863'}}
* [http://www.catalogueoflife.org/col/details/species/id/16985065 ''Sitta krueperi'' Pelzeln, 1863] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171209044503/http://www.catalogueoflife.org/col/details/species/id/16985065 |date=09 de decembro de 2017 }} en [[Catalogue of Life]] {{en}}.
* [http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Sitta_krueperi.html Ficha] en [[ADW|Animal Diversity Web]] {{en}}.
* [[CITES]]: [http://cites.application.developpement-durable.gouv.fr/viewtaxon.do?id=3028 taxon ''Sitta krueperi''] {{fr}}.
* [http://www.ubio.org/browser/details.php?namebankID=5135 ''Sitta krueperi'' Pelzeln, 1863] en uBio {{en}}.
* [http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=97251 Ficha] en [[Fauna Europaea]] {{en}}.
* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?lin=s&p=has_linkout&id=50254 Ficha] deldo [[Centro Nacional para laa Información Biotecnológica]]Biotecnolóxica {{en}}.
* [http://www.xeno-canto.org/species/Sitta-krueperi ''Sitta krueperi'' Pelzeln, 1863] en xenoXeno-canto {{enes}}.
 
{{Control de autoridades}}
33.697

edicións