Diferenzas entre revisións de «Independentismo galego»

sen resumo de edición
=== Comezos do independentismo ===
[[Ficheiro:Insignia da Sociedade Nazonalista Pondal de 1929.jpg|miniatura|Insignia da [[Sociedade Nazonalista Pondal]], 1929.]]
No ano [[1843]], dez anos despois da [[División territorial de España en 1833|abolición]] do [[Reino de Galiza]] e dos demais antigos reinos da [[Monarquía Hispánica]] para crear un [[Estado]] [[centralizado]], celebrouse en [[Lugo]] unha Asemblea para estudar a reorganización de Galiza con respecto á oposición existente contra da rexencia de [[Baldomero Espartero]]. Nela, [[Antolín Faraldo]] propuxo debater a independencia de Galiza. A súa proposta non chegou a ser considerada por un só voto.<ref>{{Cita publicación periódica |nome=Honorio |apelidos={{Versaleta|Ferreiro Delgado}} |ano=1977 |título=Contexto histórico-político de Galicia en la primera mitad del siglo XIX |revista=[[Revista de Estudios Políticos]] |número=212 |páxinas=327-348, en 330 |localización=Madrid |editorial=[[Centro de Estudios Políticos y Constitucionales]] |lingua=es |issn=0048-7694 |url=https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/1427728.pdf}}</ref><ref name="Pérez Leira"/>
 
A primeira concreción política organizada foi o [[Comité Revoluzonareo Arredista Galego]] de [[Fuco Gómez]] fundado na [[Cuba]] dos anos 1920,<ref>{{Cita web|url=https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/fuco-gomez-escritor-prolifico-politico-comprometido-coa-galiza-case-desconecido/20201224153309112461.html|páxina-web=nos diario.gal|título=Fuco Gómez, o "escritor prolífico e político comprometido coa Galiza" que é case un descoñecido|data-acceso=26 de decembro de 2020|apelidos=D.|nome=S.|data-publicación=24 de decembro de 2020}}</ref> mais durante a [[II República Española]] non tivo apenas relevancia. Tamén na Arxentina houbo unha asociación independentista chamada [[Sociedade Nazonalista Pondal]], activa sobre todo nos anos 30.<ref name=":0">[[Uxío-Breogán Diéguez Cequiel|Diéguez Cequiel]] ([[2015]]), pp. 151-158</ref>
 
=== Primeira República Galega ===
{{Artigo principal|Primeira República Galega}}
O [[27 de xuño]] de [[1931]], un día antes das eleccións ás Cortes Constituíntes da [[II República Española]], [[Galiza]] declarou a súa independencia e foi proclamada a [[Primeira República Galega]].<ref>{{cita web |título=Se organiza una manifestación. Se proclama la República Gallega |url=http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1107035&presentacion=pagina&posicion=1 |obra=El Pueblo Gallego nº 2.254 |data=26 de xuño de 1931 |páxina=1 |lingua=castelán |data-acceso=16 de outubro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20141021155412/http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1107035&presentacion=pagina&posicion=1 |dataarquivo=21 de outubro de 2014 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{cita web |título=En Orense se declara la República Gallega |url=http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1065590&presentacion=pagina&posicion=3 |obra=El Regional nº 17.127 |data=25 de xuño de 1931 |páxina=3 |lingua=castelán }}</ref><ref>{{cita web |título=Última Hora: A Madrid llega la noticia de haberse proclamado la República Gallega en Orense |url=http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1167294&presentacion=pagina&posicion=12 |obra=La Zarpa nº 3.062 |data=25 de xuño de 1931 |páxina=12 |lingua=castelán }}</ref><ref>{{cita web |título=El bello gesto de Galicia |url=http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1047372&presentacion=pagina&posicion=1 |obra=El Emigrado nº 378 |data=7 de xullo de 1931 |páxina=1 |lingua=castelán }}</ref> Así a todo, o [[gobernador civil]] da [[provincia de Ourense]] e o Ministro da Gobernación [[Miguel Maura]] negaron oficialmente ante a prensa que se producise a devandita proclamación.<ref>{{cita web |título=No se proclamó la República Gallega en Orense |url=http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1122733&presentacion=pagina&posicion=2 |obra=El Progreso nº 11.205 |data=26 de xuño de 1931 |páxina=2 |lingua=castelán |data-acceso=16 de outubro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20141021155511/http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1122733&presentacion=pagina&posicion=2 |dataarquivo=21 de outubro de 2014 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{cita web |título=Del Gobierno Civil. No se proclamó la República Gallega |url=http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1107035&presentacion=pagina&posicion=10 |obra=El Pueblo Gallego nº 2.254 |data=26 de xuño de 1931 |páxina=10 |lingua=castelán |data-acceso=16 de outubro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20141021155504/http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1107035&presentacion=pagina&posicion=10 |dataarquivo=21 de outubro de 2014 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{cita web |título=Habla el señor Maura del ferrocarril Zamora Orense |url=http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1065591&presentacion=pagina&posicion=3 |obra=El Regional nº 17.128 |data=26 de xuño de 1931 |páxina=3 |lingua=castelán }}</ref><ref>{{cita web |título=El ferrocarril Zamora-Orense. Maura cree que el conflicto será resuelto pronto y favorablemente |url=http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1107035&presentacion=pagina&posicion=5 |obra=El Pueblo Gallego nº 2.254 |data=26 de xuño de 1931 |páxina=5 |lingua=castelán |data-acceso=16 de outubro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20141021155756/http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/catalogo_imagenes/grupo.cmd?path=1107035&presentacion=pagina&posicion=5 |dataarquivo=21 de outubro de 2014 |urlmorta=yes }}</ref> Ese 27 de xuño de 1931, [[Alonso Ríos]] é nomeado presidente da Xunta Revolucionaria da República Galega<ref>[http://2.bp.blogspot.com/_5rDs-v5mfqA/SkaPEwK6IQI/AAAAAAAAEAs/qZ244E5IVT4/s1600-h/rec_PuebloGallego.PCPG.png Xornal ''Pueblo Gallego (28-06-1931), p. 4''.]</ref> A república durou unhas horas e o contexto no que se enmarca esta declaración foi tenso, coa recente vitoria republicana e a fuxida do rei español [[Afonso XIII]]. Así, a declaración dun Estado Galego veu propiciada por un ambiente de malestar xerado polo [[caciquismo]] imperante e mais pola paralización das obras do [[ferrocarril]],<ref name="Pérez Leira">[{{Cita web |url=http://historiadegalicia.gal/2016/06/cando-galicia-foi-unha-republica-independente/ ''|título=Cando Galicia foi unha república independente''], artigo de [[|nome=Lois |apelidos=Pérez Leira]] publicado|ligazónautor=Lois oPérez Leira |data=27 de xuño de 2016 en|páxina-web=Historia Historiadegalicia.gal.de Galicia}}</ref> deixando sen traballo a 12.000 obreiros. Con todo e iso, en verdade soamente se debe entender esta declaración de independencia como unha proclama sen efectos reais.
 
=== O franquismo e os anos 70 ===
6.026

edicións