Diferenzas entre revisións de «Roldán»

sen resumo de edición
 
Esta personaxe estivo arrodeada dende hai séculos por unha aura mitolóxica. Por iso, pódense atopar entre [[Roncesvales]] e Mezkiritz os "pasos de Roldán", na costa fronte a Hendaia as "rochas de Roldán", a "[[Brecha de Roldán]]", abertura pétrea no [[Parque Nacional de Ordesa y Monte Perdido]], ou o denominado «Pierrondán», suposta pegada do pé de Roldán en [[Fuencalderas]] ([[Aragón]]).<ref name="Possat 2002">José Arbués Possat. ''Guía de excursiones por el Monte de Fuencalderas'', editado pola asociación de veciños «Liso» en colaboración coa Deputación Provincial de Zaragoza e o concello de Fuencalderas, 2002.</ref> Tamén no Parque Natural de la Sierra y Cañones de Guara, no pre-Pireneo oscense, está o [[salto de Roldán]], dúas penas que segundo a lenda Roldán tivo que saltar para escapar dos seus perseguidores no seu regreso a Francia, morrendo o cabalo na xesta e tendo que continuar a pé, ata chegar a Ordesa.
 
=== En Galiza ===
[[Ficheiro:Pisada de Roldan, Cambás, Aranga.jpg|miniatura|Pisada de Roldán en [[Cambás, Aranga|Cambás]].]]
En [[Galiza]], Roldán ten unha gran difusión popular e é recolleito no ''[[Dicionario dos seres míticos galegos]]''.
 
Na parroquia de [[Cambás, Aranga|Cambás]] ([[Aranga]]) existe un afloramento rochoso onda a ermida de San Vitorio que ten gravada unha gran pegada, a cal recibe o nome de Pisada de Roldán. Cóntase que a deixou ao baixar do cabalo naquel lugar sagrado. Outra versión di que pisou no penedo e achancou até [[Os Vilares, Guitiriz|Os Vilares]] ([[Guitiriz]]), onde habería outra pegada semellante.<ref>{{Cita publicación periódica |nome1=Xosé María |apelidos1={{versaleta|Veiga Ferreira}} |nome2=Juan |apelidos2={{versaleta|Sobrino Ceballos}} |ano=2001 |título=As mámoas de Galiñeiro: Da ermida da Ascensión (Monfero) á de San Vitorio (Cambás) |revista=[[A Xanela]]. Revista cultural das Mariñas |número=12 |páxinas=13-15, en 13 |localización=[[Betanzos]] |url=https://hemeroteca.betanzos.net/A%20Xanela/xanela%2012.pdf}}</ref>{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=69}} Precisamente nesta parroquia guitiricense, no lugar da [[A Reboira, Os Vilares, Guitiriz|Reboira]], existe tamén a Pena de Roldán. Segundo a tradición, Roldán fixo varios cortes na rocha, deixou as pegadas do cabalo no alto e a súa voz pódese ouvir cara á noitiña.<ref>{{Cita web |url=https://galiciapuebloapueblo.blogspot.com/2020/03/pena-roldan-guitiriz.html |título=Pena Roldán, Guitiriz |nome=Alberto |apelidos={{Versaleta|García Roldán}} |data=marzo de 2020 |páxina-web=Galicia Pueblo a Pueblo}}</ref>{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=72}} As pegadas do cabalo rexístranse tamén en [[Comarca de Valdeorras|Valdeorras]], no penedo dunha montaña. O lugar foi denominado o Salto de Roldán, pois dise que ficaron marcadas ao saltar até alí desde o cumio doutra montaña.{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=73}} Igualmente, as pegadas do cabalo de Roldán e mais o prodixioso salto aparecen varias veces no concello de [[Ribeira]]. Figuran nunha pena do [[castro do Monte da Cidá]], xustamente desde onde se menciona que dun pulo se plantou nas Pedras da Lagoa, na [[lagoa de Carregal]], onde volven aparecer. Desde alí atravesou doutro chimpo a baía de [[Corrubedo, Ribeira|Corrubedo]] para deixar de novo as súas marcas no conxunto rochoso chamado Outeiro de Santiago. No entanto, nos dous últimos casos a referencia é ao cabalo do [[Apóstolo Santiago]].<ref>{{Cita web |url=https://cabocorrubedo.com/2016/09/18/corrubedo-origen-misterio/ |título=Corrubedo: un misterio de 9 letras |data=18 de setembro de 2016 |páxina-web=Cabo Corrubedo |lingua=es}}</ref>{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=72}} Ás pegadas do cabalo de Santiago alúdese noutros casos como o do cumio da Moa, no [[monte Pindo]].{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=72}}
 
No [[O Barco de Valdeorras|Barco de Valdeorras]] hai unha lenda na cal Roldán deu co seu cabalo un enorme chimpo para saltar un caudaloso río e chegar ao castelo en que uns mouros tiñan capturadas tres princesas. Os mouros fuxiron mais converteron as princesas en tres grandes penedos de [[Cuarzo|seixo]] branco que aínda perduran.{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=71}} Unha variante desta lenda fálanos de que no lugar de Puxares ([[Vilanuíde, Quiroga|Vilanuíde]], [[Quiroga]]) había tres irmás costureiras moi fermosas das cales se namorou Roldán. Ao querer este levalas para Francia, dixéronlle que iso ocorrería cando o [[río Xares]] lles pasase por diante da casa, cousa que aconteceu ao día seguinte, polo que as irmás fuxiron cara a Valdeorras. Alcanzadas en [[Valencia do Sil]] pediron a axuda do demo: «Antes pedras de seixo ca escravas de Roldán!».{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=71}} Noutras versións, atribuídas ás veces ao Apóstolo Santiago, saltou co cabalo o [[río Sil]] por faceren burla del dúas lavandeiras, as cales ficaron tornadas nas dúas penas brancas que se poden ver nalquel lugar;{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=72}} ou transformou en pedra dúas mouras que perseguía por non se deteren.{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=71}}
 
A importancia da figura de Roldán é constatada polo feito de que no [[século XVI]] o cabido da [[Catedral de Santiago de Compostela|catedral compostelá]], alén de celebrar misas por Carlomagno, penduraba perante o altar mor, entre outros trofeos, o «corno ou [[olifante]] de Roldán».{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|p=71}} Alén disto, até mediados do [[século XX]] no lugar de [[Nerga, O Hío, Cangas|Nerga]] ([[Comarca do Morrazo|O Morrazo]]) disfrazáronse no [[entroido]] do personaxe de Roldán.{{Sfn|{{Versaleta|Alonso Romero}}|2019|pp=71-72}}
 
== Notas ==
== Véxase tamén ==
{{Commonscat}}
===Bibliografía===
* {{Cita publicación periódica |nome=Fernando |apelidos={{Versaleta|Alonso Romero}} |ligazón-autor=Fernando Alonso Romero |ano=2019 |título=La ''Pisada de Roldán'' en la Serra da Loba (Aranga, A Coruña) y la huella del ''Caballo de Santiago'' en el monte Pindo (Carnota, A Coruña) |revista=[[Anuario Brigantino]] |número=42 |páxinas=67-98 |editorial=[[Betanzos|Concello de Betanzos]] |issn=1130-7625 |url=http://anuariobrigantino.betanzos.net/AB2019PDF/067-098_alonso_pisada%20de%20roldan_caballo%20de%20santiago_pindo_anuario_brigantino_2019b.pdf |lingua=es |ref=harv}}
 
=== Outros artigos ===
*[[Cantar de xesta]]
5.630

edicións