Diferenzas entre revisións de «Asdrúbal o Belo»

sen resumo de edición
{{Biografía}}{{enuso}}
{{Outros homónimos|Asdrúbal}}
'''Asdrúbal''', (en [[Lingua púnica|púnico]]:<ref>Huss (1985), p. 566</ref> 𐤏𐤆𐤓‬‬𐤁‬𐤏𐤋‬, ''ʿAzrubaʿal)'' coñecido como '''Asdrúbal o Belo''', ou '''Asdrúbal o Vello''', nado sobre o -270 e finado no [[-221]], foi un político e xeneral [[Cartago|cartaxinés]], xenro de [[Amílcar Barca]] e, trala morte deste, gobernador de [[Iberia]]. En colaboración con [[Aníbal]], estendeu o imperio cartaxinés na península fundando [[Qart Hadash]], Cidade Nova, como a súa homóloga africana, a [[Carthago Nova]] romana, actual [[Cartaxena]].
 
Foi asasinado no [[-221]] e sucedeuno no mando [[Aníbal]].
 
=== Presenza en Iberia ===
Aínda que non se sabe cando regresou a Iberia, posiblemente durante o 231-230 a. C, estaba presente no 229 a.C. na morte de Amílcar durante o [[asedio de Heliké]].<ref>Diodoro, 25. 2. (''Amílcar, atrayendo haciaatraendo élcara a losel aos seus perseguidores, selanzouse lanzóao aoutro atravesarlado undun río, vadeándolocruzándoo sobreco suseu caballocabalo, que se encabritóergueu ye loo arrojólanzo alá aguaauga, dondeonde se ahogóafogou. PeroMais Aníbal ye Asdrúbal, susos hijosseus fillos, que leo acompañabanacompañaron, llegaronchegaron sanos ycon salvoseguridade a Acra-Leuke).''</ref><ref>Hernández (1995), p. 31</ref> Tras este suceso, reuniu as súas forzas en [[Akra Leuké]]<ref>Gebhardt 81864), p. 64</ref> e, como os fillos de Amílcar eran moi novos ([[Aníbal]], o máis vello, aínda non tiña dezanove anos), Cartago, outorgoulle o mando do exército e deulle o título de gobernador de Iberia. Asdrúbal prefiriu empregar a diplomacia antes que as armas para pacifica-las tribos iberas<ref>Tito Livio 21.2.7 ("''aumentó el dominio cartaginés promoviendo lazos de hospitalidad con los reyezuelos y atrayéndose a nuevos pueblos mediante la amistad de los nobles y no mediante la guerra y las armas").''</ref> e, como se acostumaba na época, esixiu a entrega de [[Refén|reféns]] por parte dos [[Iberos|pobos iberos]] que estaban sometidos como sistema para asegura-la paz e tamén fomentou os casamentos mixtos; mesmo el casou cunha princesa ibera.<ref name=":0" /> e animou a Aníbal a casa con [[Imilce]], outra princesa ibera.<ref>Brizzi (2000), p. 50</ref>
 
=== Tratado do Ebro ===
No 226 a. C., ante a continua expansión do poderío púnico en Iberia, dúas importantes cidades baixo a influencia grega, Ampurias[[Empúries]] (''Emporium'') e [[Sagunt|Sagunto]], acudiron a Roma. Esta tratou de delimitar a área de influencia púnica para limita-la súa expansión. O acordo, coñecido como o [[Tratado do Ebro]] ou [[Tratado do Ebro|Tratado de Asdrúbal]], acotaba a zona de influencia cartaxinesa no sur do río ''Iber'' (''Iberus'' para os romanos), hoxe [[Río Ebro|Ebro]]. Asdrúbal aceptou o acordo, quizais porque o dominio púnico aínda non estaba totalmente consolidado e non pretendía un conflictoconflito contra Roma. Por outra banda, Roma tampouco quería que os cartaxineses apoiasen aos [[galos]] do norte de Italia cos que estaban en guerra. O seu goberno en Iberia foi bastante independente de Cartago e o tratado asinouno no seu nome e non no de Cartago.
 
=== Fundación de Qart Hadasht ===
No 227 a. C., preto da antiga poboación ibérica de [[Mastia]], fundou a importante ciudadcidade e base naval de [[Qart Hadasht]], que os romanos chamarían posteriormente [[Carthago Nova]], a actual [[Cartaxena]]. CandoO aíndalugar nonera pasaranun seteexcelente anosporto dendenatural asituado mortepreto dedas Amílcar,minas Asdrúbalde o[[prata]] Belo,e foimáis asasinadopreto node 221Cartago a.que C.,<ref name=":0" />Gadir; a manssúa dunsituación escravopermitiu ouun dunmellor mercenariocontrol dodos reimovementos [[Celtas|celta]]dos Tagusromanos, que vengou, destede xeito, aque morteo previacentro do seupoder señor.cartaxinés Ona sucesorpenínsula defoi Asdrúbaltrasladado ode Belo,Gadir foia oCartago seu cuñadoNova, eonde filloconstruíu deun Amílcar, [[Aníbal|Aníbal Barca]]palacio.
 
=== Morte ===
Cando aínda non pasaran sete anos dende a morte de Amílcar, Asdrúbal o Belo, foi asasinado no 221 a. C.,<ref name=":0" /> a mans dun escravo ou dun mercenario do rei [[Celtas|celta]] Tagus, que vingou, deste xeito, a morte previa do seu señor. O sucesor de Asdrúbal o Belo, foi o seu cuñado, e fillo de Amílcar, [[Aníbal|Aníbal Barca]].
 
No 227 a. C., preto da antiga poboación ibérica de [[Mastia]], fundou a importante ciudad e base naval de [[Qart Hadasht]], que os romanos chamarían posteriormente [[Carthago Nova]], a actual [[Cartaxena]]. Cando aínda non pasaran sete anos dende a morte de Amílcar, Asdrúbal o Belo, foi asasinado no 221 a. C.,<ref name=":0" /> a mans dun escravo ou dun mercenario do rei [[Celtas|celta]] Tagus, que vengou, deste xeito, a morte previa do seu señor. O sucesor de Asdrúbal o Belo, foi o seu cuñado, e fillo de Amílcar, [[Aníbal|Aníbal Barca]].
== Notas ==
{{Listaref|30em}}
* Tito Livio: ''Historia de Roma'' Libro de Bolsillo Alianza Editorial 1595 1-2
 
==== Fontes secundariasactuais ====
 
* {{Cita libro|título=España: historia de una naciónAnnibale|apelidos=Hernández Sánchez-BarbaBrizzi|nome=MarioGiovanni|editorial=Editorial ComplutenseRAI-ERI|ano=19952000|ISBN=9788489365346978-8839711137|ref=|lugar=MadridRoma|lingua=esit}}
*{{Cita libro|título=España: historia de una nación|apelidos=Hernández Sánchez-Barba|nome=Mario|editorial=Editorial Complutense|ano=1995|ISBN=9788489365346|ref=|lugar=Madrid|lingua=es}}
* {{Cita libro|título=Historia general de España y de sus Indias desde los tiempos más remoto|apelidos=Gebhardt|nome=Víctor|editorial=Impr. Librería Española|ano=1864|ISBN=|ref=|lugar=Madrid|volume=I|lingua=es}}
*{{Cita libro|título=Geschichte der Karthager|apelidos=Huss|nome=Werner|editorial=C.H. Beck|ano=1985|ISBN=9783406306549|ref=|lugar=Múnic|lingua=de}}
15.625

edicións