Diferenzas entre revisións de «Universo»

m
Correcciones ortográficas con Replacer (herramienta en línea de revisión de errores)
m (Correcciones ortográficas con Replacer (herramienta en línea de revisión de errores))
m (Correcciones ortográficas con Replacer (herramienta en línea de revisión de errores))
Aínda que os coñecementos astronómicos dos [[Antigo Exipto|exipcios]], coetáneos dos babilonios, eran inferiores aos destes, a [[Antigo Exipto|civilización exipcia]] incorporou moitos dos seus logros. Os antigos exipcios melloraron o calendario e comprobaron que algúns fenómenos naturais (como, por exemplo, as enchentes do [[Nilo]]) non coincidían con este. Destacaron tamén pola súa precisión (as pirámides están perfectamente orientadas aos catro [[Punto cardinal|puntos cardinais]]) e polo seu culto aos [[astro]]s, especialmente ao Sol ([[Ra]]).
 
Os [[Grecia antiga|antigos gregos]] tamén contribuíron ao coñecemento do universo, recoñecendo a esfericidade da Terra, clasificando as [[estrela (astronomía)|estrelas]] pola súa magnitude etc. A partir do século VI a.C., dúas escolas de [[filosofía]] propuxeron concepcións diferentes do cosmos, aínda que con unhacunha importante coincidencia: ambas postulaban unha orde intelixíbel e racional que permite describir e predicir os acontecementos celestes mediante a observación e o cálculo. A [[escola pitagórica]] explicaba o universo segundo un modelo matemático baseado na harmonía dos números. Pola súa parte, a [[escola platónica]] consideraba os [[Obxecto astronómico|corpos celestes]] como entes obrigados a describir movementos circulares, o que permitía medir as súas [[Translación (movemento)|translacións]].
 
[[Aristóteles]] (Estaxira, 384 a.C. - Calcis, 322 a.C.), discípulo de [[Platón]], estableceu solidamente o ''[[Xeocentrismo|modelo xeocentrista]]'' ao definir a forma do cosmos como unha serie de esferas concéntricas xirando ao redor da Terra. Este sistema non explicaba diferentes feitos, como as distancias fixas de [[Venus]] e [[Mercurio (planeta)|Mercurio]] con respecto ao Sol, pero polo menos daba aos acontecementos celestes unha explicación racional nos que a intervención divina se daba só na orixe e na final, non no transcurso. Baseándose neste sistema, [[Hiparco]] elaborou, no século II a.C., un catálogo de 850 astros e amosou que a Terra non estaba no centro xeométrico do universo, senón que era excéntrica respecto del.
Neste mesmo sentido, tamén se suxeriu que quizais a [[materia escura]] sexa a causante da [[barioxénese]] ao interactuar de distinta forma coa materia que coa antimateria.<ref>[http://www.physorg.com/news88684585.html New Theory of the Universe Marries Two of its Biggest Mysteries] (31 de xaneiro de 2007) de Laura Mgrdichian sobre o traballo de Tom Banks, Sean Echols e Jeff L. Jones, ''Baryogenesis, dark matter and the pentagon.'' J. High Energy Phys. JHEP11 (2006) 046 (en inglés)</ref>
 
Antes da formación das primeiras estrelas, a composición química do universo consistía primariamente en [[hidróxeno]] (75 % da masa total), con unhacunha suma menor de [[helio-4]] (<sup>4</sup>He) (24 % da masa total) e o resto doutros elementos.<ref>{{cita web | autor=Edward L. Wright | data = 12 de setembro de 2004 | url = http://www.astro.ucla.edu/~wright/BBNS.html | título = Big Bang Nucleosynthesis | editor = UCLA | dataacceso = 3/05/2015 |lingua=inglés}}</ref> Unha pequena porción destes elementos estaba na forma do [[isótopo]] [[deuterio]] (²H), [[helio-3]] (³He) e [[litio]] (<sup>7</sup>Li).<ref>{{cita publicación periódica| autor = M. Harwit|autor2= M. Spaans | título = Chemical Composition of the Early Universe | revista = The Astrophysical Journal | ano = 2003 | volume = 589 | número = 1 | páxinas = 53-57 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2003ApJ...589...53H |lingua=inglés |dataacceso=3/05/2015}}</ref> A [[Medio interestelar|materia interestelar]] das galaxias foi enriquecida sen cesar por [[elemento químico|elementos]] máis pesados, xerados por procesos de [[fusión nuclear|fusión]] na estrelas, e diseminados como resultado das explosións de [[supernova]]s, os ventos estelares e a expulsión da cuberta exterior de estrelas maduras.<ref>{{cita publicación periódica| autor = C. Kobulnicky |autor2= E. D. Skillman | título = Chemical Composition of the Early Universe | revista = Bulletin of the American Astronomical Society | ano = 1997 | volume = 29 | páxinas = 1329 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1997AAS...191.7603K |lingua=inglés |dataacceso=3/05/2015}}</ref>
 
O ''Big Bang'' deixou detrás un fluxo de fondo de fotóns e [[neutrino]]s. A temperatura da radiación de fondo decreceu sen cesar coa expansión do universo e agora fundamentalmente consiste na enerxía de microondas equivalente a unha temperatura de 2'725 [[Kelvin|K]].<ref>{{cita web | autor = Gary Hinshaw | data = 15 de decembro de 2005 | url = http://map.gsfc.nasa.gov/m_uni/uni_101bbtest3.html | título = Tests of the Big Bang: The CMB | editor = NASA WMAP | dataacceso = 3/05/2015 |lingua=inglés}}</ref> A densidade do fondo de neutrinos actual é sobre 150 por centímetro cúbico.<ref>{{cita web | autor = Belle Dumé | data = 16 de xuño de 2005 | url = http://map.gsfc.nasa.gov/m_uni/uni_101bbtest3.html | título = Background neutrinos join the limelight | editor = Institute of Physics Publishing | dataacceso = 3/05/2015 |lingua=inglés}}</ref>
14.097

edicións