Diferenzas entre revisións de «Templo de Santalla de Bóveda»

sen resumo de edición
(Fago modificacións menores, esparexidas entre o texto, entre elas a do pé da última foto. Introduzo a hipótese do monumento funerario entre os usos do templo, que alargarei en canto teña máis datos.)
A desafortunada forma na que se realizaron as primeiras escavacións provocou o derrubamento de toda a parte superior da bóveda, da que hoxe só queda memoria polas fotografías realizadas daquela, as acuarelas de [[Elías de Segura]] de [[1927]] e algúns restos con pinturas xeométricas que se conservan nos museos [[Museo Provincial de Lugo|Provincial]] e [[Museo Diocesano e Catedralicio de Lugo|Catedralicio]] de Lugo.
 
Ó redorArredor dos anos cincuenta do pasado século, realizouse unha nova campaña de escavacións quedirixida puxopor en[[Manuel evidenciaChamoso aLamas]]. Estes traballos evidenciaron existencia da piscina central, que estaba reenchidaatacada conde entullosentullo e cuberta por un lousado de pedra.
 
Nos anos setenta volveron facerse obras de restauración e mantemento dos restos, que incluíron unha placa de cemento sobre a estrutura para evitar definitivamente os problemas de escorras da [[chuvia]] sobre o edificio.
Ademais a [[Vía XIX]] discorría polas inmediacións do templo. Aínda que o trazado exacto da vía nesta área está aínda en discusión, suponse paralela ao río e pasaría a uns dous quilómetros ao sur de Santalla. Nunhas escavacións de 2002 atopáronse restos dunha calzada romana case ao pé do templo. O profesor Montenegro Rúa inclínase por considerar que se trate dun ramal secundario desta vía, quizais o camiño que unía Lucus co [[campamento romano da Ciadella]], no concello de Sobrado dos Monxes<ref>{{Cita tese|título=Santa Eulalia de Bóveda: Estudio histórico-arqueológico y propuesta interpretativa del monumento y su entorno|url=https://repositorio.uam.es/handle/10486/675383|data=2016-01-21|nome=Enrique Jorge|apelidos=Rúa Montenegro|institución=[[Universidade Autónoma de Madrid]]|lingua=es|data-publicación=21 de xaneiro de 2016|páxina=428 e ss.}}</ref>.
 
== Estrutura do edificio ==
[[Ficheiro:Lugo, Santalla de Bóveda 02-19.JPG|miniatura|250px|Vista do interior do templo.]]
[[Ficheiro:Lugo, Santalla de Bóveda 02-06.JPG|miniatura|250px|Pinturas da bóveda (lado norte).]]
Sobre esta edificación foi levantada posteriormente unha segunda planta, actualmente desaparecida salvo un resto da parede e do comezo da bóveda superior. Esta ampliación superior explica que por veces se designe como ''cripta'' o templo orixinal.
 
== Pinturas e relevos ==
As pinturas da bóveda son un dos elementos máis característicos do templo e constitúen un conxunto mural único na península. Representan diversas aves encadradas nun fondo cuadriculado con motivos vexetais estilizados. Entre a aves representadas están [[faisán]]s, [[perdiz|perdices]], [[pomba]]s, [[galiña|galos]] e [[ganso]]s, nalgún caso comendo piñas ou acios de uvas.
 
[[Ficheiro:Lugo, Santalla de Bóveda 02-22.JPG|miniatura|250px|Relevo dunha ''danzante'' nun dos perpiaños]]
 
Desde as primeiras escavacións houbo diferentes teorías sobre a orixe e funcionalidade do templo. Estas teorías baseábanse sobre os diferentes elementos que se ían atopando, por veces cronoloxicamente discrepantes, e ningunha delas ten, polo de agora, o acordo dos arqueólogos e historiadores. Para os distintos autores foi templo pagán destinado ós deuses [[Mitra (mitoloxía)|Mitra]] ou [[Cibeles]], templo romano, tumba de [[Prisciliano]], santuario para a curación de tolleitos e enfermos, ou mesmo templo visigodo. Outro posible uso pode se-lo funerario, que se deduce do achado dunha estela funeraria reutilizada como chanzo da escaleira que accedía desde a planta superior. Posiblemente, a realidade reúna varios destes usos ó longo dos séculos ata o seu abandono definitivo que explica a perda da súa memoria.
 
=== Taurobolium mitraico ===
 
=== Monumento funerario ===
Helmut Schlunk, especialista en arte altomedieval peninsular, defendeu estaa teoría de que se tratase dun hipoxeo xa nun artigo de 1935. Sostiña esta atribución en exemplos de templos semellantes no Mediterráneo Oriental, así como nos relevos. En concreto, poñía en relación as representacións das mulleres danzantes con relevos semellantes en templos funerarios da Vía Latina de Roma<ref>{{Cita tese|título=Santa Eulalia de Bóveda: Estudio histórico-arqueológico y propuesta interpretativa del monumento y su entorno|url=https://repositorio.uam.es/handle/10486/675383|data=2016-01-21|nome=Enrique Jorge|apelidos=Rúa Montenegro|institución=[[Universidade Autónoma de Madrid]]|lingua=es|data-publicación=21 de xaneiro de 2016|páxina=459 e ss.-463}}</ref>.
 
Aínda que Schlunk abandonou esta interpretación cando o descubrimento da piscina, outros autores continuaron esa liña. Un deles foi [[Celestino Fernández de la Vega]], quen en 1970 publicou unha monografía en que desenvolvía a hipótese de que se tratase dun templo pagán reutilizado a finais do IV como tumba de [[Prisciliano]]<ref>{{Cita tese|título=Santa Eulalia de Bóveda: Estudio histórico-arqueológico y propuesta interpretativa del monumento y su entorno|url=https://repositorio.uam.es/handle/10486/675383|data=2016-01-21|nome=Enrique Jorge|apelidos=Rúa Montenegro|institución=[[Universidade Autónoma de Madrid]]|lingua=es|data-publicación=21 de xaneiro de 2016|páxina=465}}</ref>.
 
== Notas ==
91

edicións