Diferenzas entre revisións de «Amalasunta»

→‎Reinado: retiro marcador enuso
(engado de fr.wiki)
(→‎Reinado: retiro marcador enuso)
{{Biografía}}{{enuso}}
'''Amalasunta,''' tamén '''Amalasuntha''', '''Amalasuentha''', '''Amalaswintha''' ou '''Amalasuintha''' (en [[Lingua gótica|gótico]]: ''Amalaswinþa),'' nada en [[Rávena]] cara o 495<ref name=":0">Sirago (1999), p. 11</ref> e finada no [[lago Bolsena]] o30 de abril<ref>Sirago (1999), p. 101</ref> do 535, gobernou os [[ostrogodos]] como [[Rexencia|rexente]] durante a minoría do seu fillo entre o 526 e o 534 e, como raíña propiamente do 534 ao 535.<ref>{{Cita web|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195046526.001.0001/acref-9780195046526-e-0199|páxina-web=oxfordreference.com|título=Amalasuntha|data-acceso=30-12-2019|lingua=en}}</ref> Era a filla menor de [[Teodorico o Grande]] e de [[Andefleda]] ou Audefleda, unha princesa [[Francos|franca]] filla de [[Clodoveo I|Clodoveo]],<ref name=":0" /> e cría firmemente na defensa das virtudes e valores [[Roma antiga|romanos]]. É máis coñecida pola súa relación diplomática con [[Xustiniano I|Xustiniano]], quen invadiu Italia en resposta ao seu asasinato no na illa Martana do lago Bolsena cara o 535.<ref>Sarantis (2009)</ref>
 
Como rexente, tratou de reconciliar os ostrogodos coa poboación de orixe romana e cos romanos de Oriente; así, por exemplo, trala adhesión ao trono de seu fillo, enviou unha embaixada a Xustiniano, o emperador de Oriente, buscando a renovación dos poderes outorgados a Teodorico, e devolveu a Septimania ao seu sobriño Amalarico e tamén devolveu os bens confiscados polo seu pais aos fillos de [[Anicio Boecio|Boecio]] e e de [[Flavio Símaco]].<ref>Chastagnol (1976), p. 59</ref><ref>Procopio de Cesarea (2007), p. 57</ref> Escolleu persoas moderadas para os altos cargos, como ao godo Tuluin, a quen confiou o mando do exército.
 
Tamén procurou unha educación clásica romana para seu fillo o que provocou os primeiros descontentos entre os godos que comezaron a conspirar para matala. Consciente do perigo, Amalasunta ordenou executar a tres dos principais conspiradores mentres negociaba con [[Xustiniano I|Xustiniano]], pedíndolle asilo en caso de que tivera que fuxir de Italia co tesouro dos ostrogodos que, segundo Procopio, era de 2.880.000 [[Sólido (moeda)|sólidos]] de ouro. Os godos temían que Amalasunta volvera casar e apartara ao fillo da sucesión e poder gobernar ela soa en toda Italia e impor a súa fe [[Arianismo|ariana]].<ref>Esta tese é recollida por [[Gregorio de Tours]], hostil a Amalasunta por ser ariana, na súa obra ''Libros, Historias, 15''</ref>
 
Durante esta época, estableceu tamén embaixadas e apoiou a política de Xustiniano participando na guerra contra os [[vándalos]], na quetomouque tomou a fortaleza de [[Lilibeo]] (actual [[Marsala]]) en [[Sicilia]], que pertencera anteriormente aos godos dende o ano 491. Esta fortaleza foi parte do dote de [[Amalafrida]], a irmá do seu pai Teodorico e nai, á súa vez de Teodato, cando casou co vándalo [[Trasamundo]].<ref>Procopio de Cesarea (2007), pp. 63-65</ref> Porén, a apropiación de Lilibeo non foi recofñecidarecoñecida por Xustiniano, que a reclamou como parte do botín, ao que se negou Amalasunta.
 
Ao mesmo tempo, no 533, comezaron complexas negociacións entre os ostrogodos e Xustiniano sobre problemas políticos e cuestións teolóxicas (a ''[[controversia teopasquita]]''), durante as cales Amalasunta aseguraríaasegurou ao enviado do emperador deque cedercedería o goberno de Italia<ref>Procopio de Cesarea (2007), p. 65</ref> ao Imperio Romano de Oriente no caso de que coa morte do seu fillo, daquela gravemente enfermo, e as súas malas relacións coa noblezanobreza goda impediran que ela gobernase.
 
=== Reinado ===
AAo morrer o fillo enno 534, e pordadas conselloas malas relacións coa nobreza goda, enviou embaixadas a Xustinniano para saber se lle daría asilo en caso de Amalasuntater que marchar de Italia, escolleuseao que Xustiniano respostou afirmativamente e preparoulle un palacio en Dirraquio.<ref>Le Beau (1827), pp. 286-287</ref> Finalmente, Amalasunta non marcha e escolleu como rei ao seu curmán [[Teodato]], [[Ducado de Tuscia|duque de Tuscia]] e fillo de [[Amalafrida|Amalafreda]], irmá de Teodorico, coao que casa e asocia ao trono. A pesar das malas accións e ambicións deste en Tuscia e da opinión desfavorable entre godos e romanos, tratou de utilizar a Teodato como un elemento de equilibrio na súa política, tranquilizando ao bando godo (pois era da liñaxe de Teodorico) e asegurando as boas relacións con imperio oriental. FixoChamouno quea xuraraRávena e fíxoo xurar que ela non tería menoscabo do suseu poder cando el se convertera en rei.;<ref>Procopio de Cesarea (2007), p. 67</ref> Contrariamente aos xuramentos, Teodato recluiunabotouse nunhaaos illaseus do Lago Bolsenapés e axura fixo esganartodo o anoque seguinte:lle apediu<ref>Le vinganzaBeau deste(1827), crimep. foi290</ref> omais, ''[[casuscontrariamente belli]]''aos alegadoxuramentos, porquitouna Xustinianodo parapoder, mardar arecluiuna [[Belisario]]nunha ailla invasióndo deLago Italia,Bolsena dandoe comezoa áfixo [[Guerraesganar góticao deano Italia]]seguinte.<ref>{{Cita namelibro|título=":0"Annales du Moyen Age|apelidos=|nome=|editorial=Libraire Lagier|ano=1825|ISBN=|ref=|volume=III|páxina=13}}</ref>
 
Eeste crime foi o ''[[casus belli]]'' alegado por Xustiniano para ordenar a [[Belisario]] a invasión de Italia, dando comezo á [[Guerra gótica de Italia]]<ref name=":0" /> que devastou a península durante case vinte anos.
A súa filla, Malasunta, casou co futuo rei [[Vitixes]] e, á morte deste, con Xermano, curmán de Xustiniano.
 
Por outra banda, os príncipes francos, curmáns de Amalasunta, esixiron unha reparación, polo que Teodato houbo pagarlles unha multa (''[[wergeld]]'') de 50.000 sólidos, o que ocasionaría a división entre os irmáns pola repartición do ouro.<ref>Dumezil (2013), p. 165</ref>
== Onomástica ==
 
A súa filla, [[Malasunta]], casou co futuo rei [[Vitixes]] e, á morte deste, con Xermano, curmán de Xustiniano.
 
== Etimolosía ==
 
"''Amalasunta''" significa "''Virxe dos Amalos''".
 
*{{Cita libro|título=La fin du monde antique|apelidos=Chastagnol|nome=André|editorial=Nouvelles Éditions Latines|ano=1976|ISBN=|ref=|lugar=París|lingua=fr}}
*{{Cita libro|título=L’Antiquité tardive en Provence (ive-vie siècles) : naissance d’une chrétienté|apelidos=Dumézil|nome=Bruno|editorial=Actes Sud Éditions / Aux sources chrétiennes de la Provence|ano=2013|ISBN=978-2-330-01646-3|ref=|apelidos-editor=Guyon|nome-editor=Jean|capítulo=L’ascension des Francs en Gaule au vie siècle et leur prise de possession de la Provence|lugar=Arles / Venelles|lingua=fr|nome-editor2=Marc|apelidos-editor2=Heijmans}}
*{{Cita libro|título=Compendio de la historia universal y de la general de España|apelidos=Ibo Alfaro|nome=Manuel|editorial=Imprenta de la viuda e hijos de M. Álvarez|ano=1871|ISBN=|ref=|lugar=Madrid|lingua=es}}
*{{Cita libro|título=Histoire du Bas-Empire|apelidos=Le Beau|nome=Charles|editorial=Imprimerie de Firmin Didbot|ano=1827|ISBN=|ref=|lingua=fr|lugar=París|volume=VIII}}
*{{Cita libro|título=Historia de las guerras|apelidos=Procopio de Cesarea|nome=|editorial=Gredos|ano=2007|ISBN=978-84-249-2862-9|ref=|lugar=Madrid|volume=Libros V-VI Guerras góticas|serie=Colección Biblioteca Clásica Gredos nº 355|lingua=es|url=https://archive.org/details/procopiodecesarea.historiadelasguerras.librosvvi.guerragotica2006}}
*{{Cita libro|título=Civilisation Occidentale, Tome 1: De l'Antiquité au seizième siècle|apelidos=Roy Willis|nome=F.|editorial=Guérin éditeur|ano=1992|ISBN=9782760125636|ref=|lugar=Montreal|lingua=fr}}
*{{Cita libro|título=Des femmes éplorées? Les veuves dans la société aristocratique du haut Moyen Age|apelidos=Santinelli|nome=Emmanuelle|editorial=Presses Universitaires du Septentrion|ano=2003|ISBN=978-2859397777|ref=|lugar=Villeneuve d'Ascq|serie=Colección Histoire et civilisations|lingua=fr}}
*{{Cita publicación periódica|apelidos=Sarantis|nome=Alexander|data=2009|título=War and Diplomacy in Pannonia and the Northwest Balkans during the Reign of Justinian: The Gepid Threat and Imperial Responses|PMC=|revista=Dumbarton Oaks Papers|doi=|ISSN=|PMID=|volume=|páxinas=15-40|número=63|JSTOR=41219761|lingua=en}}
*{{Cita libro|título=Amalasunta: la regina|apelidos=Sirago|nome=Vito Antonio|editorial=Jaca Book|ano=1999|ISBN=88-16-43509-7|ref=|lingua=it|lugar=Milán|serie=Colección Donne d'Oriente e d'Occidente}}
 
23.063

edicións