Diferenzas entre revisións de «Presidente de Eslovaquia»

m
Arranxos varios, replaced: <br> → <br/>, <br /> → <br/> (11)
m (Arranxos varios, replaced: <br> → <br/>, <br /> → <br/> (11))
{{Cargo político|insignia=Flag of the President of Slovakia.svg|imaxe=Zuzana_Čaputová_(20.6.2019)VII.jpg|cargo=Presidente da República Eslovaca<br/>{{Pequeno|Prezident Slovenskej republiky}}|tam_imaxe=165px|primeiro=[[Michal Kováč]]|creación=[[2 de marzo]] de [[1993]]|inicio=[[15 de xuño]] de [[2019]]|titular=[[Zuzana Čaputová]]|pé_insignia=Estandarte Presidencial|residencia=[[Palacio de Grassalkovich]], [[Bratislava]]|duración=5 anos|sitio web=[https://www.prezident.sk/ prezident.sk]|designado_por=[[Sufraxio directo]]|salario=[[Circa|c.]] 110,880 €|precedido=[[Presidente de Checoslovaquia]]}} O '''presidente da República Eslovaca''' (en {{Lang-sk|Prezident Slovenskej republiky}}) é o [[xefe de Estado]] de [[Eslovaquia]] e o [[comandante en xefe]] das [[Forzas Armadas Eslovacas]].
 
O presidente é elixido directamente polo pobo cada cinco anos e pode ser elixido un máximo de dous mandatos consecutivos. A presidencia é en gran parte un cargo cerimonial, pero exerce certos poderes limitados. A residencia oficial do presidente é o [[palacio Grassalkovich]] en [[Bratislava]].
 
== Historia do cargo ==
O cargo foi establecido pola [[Constitución de Eslovaquia]] o 1 de xaneiro de [[1993]], cando [[Eslovaquia]] se separou definitivamente de [[Checoslovaquia]] e se independizou. O cargo estivo vacante ata o 2 de marzo de [[1993]], cando o primeiro presidente [[Michal Kováč]] foi elixido polo [[Consello Nacional da República Eslovaca]]. Non obstante, en [[1998]], o Consello Nacional foi incapaz de elixir ao sucesor de Kováč. Como resultado, durante medio ano despois de que o mandato de Kováč rematase, o posto estivo vacante. Os deberes e poderes do cargo recaían no entón [[Primeiro ministro de Eslovaquia|primeiro ministro]] e portavoz do Consello Nacional. Para resolver o problema, modificouse a constitución para introducir a elección popular do presidente. Celebráronse eleccións presidenciais en 1999, 2004, 2009, 2014 e 2019 .
 
A actual presidenta é [[ Zuzana Čaputová |Zuzana Čaputová]], que tomou posesión o 15 de xuño de [[2019]].
 
== Función e poderes ==
O presidente de Eslovaquia ten un papel limitado na elaboración de políticas, xa que o cargo é en gran parte cerimonial no marco dunha [[república parlamentaria]]. Segundo a constitución, o presidente é o representante supremo do estado tanto en Eslovaquia como no exterior.<ref name="con">{{Cita web|url=https://www.ustavnysud.sk/en/ustava-slovenskej-republiky|título=Constitución de Eslovaquia|data-acceso=24 de outubro de 2019|lingua=en}}</ref>
 
O presidente representa á República Eslovaca no estranxeiro e conclúe e ratifica os [[Tratado internacional|tratados internacionais]]. Pode delegar no Goberno ou, co consentimento do goberno, en membros individuais da República Eslovaca, a conclusión de tratados internacionais.<ref name="con"/> Historicamente todos os presidentes eslovacos delegaron este poder no goberno.<ref>{{Cita web|url=https://www.slov-lex.sk/pravne-predpisy/SK/ZZ/2001/250/|páxina-web=www.slov-lex.sk|título=Časová verzia predpisu účinná od 01.07.2001|data-acceso=24 de outubro de 2019|lingua=sk}}</ref>
 
Entre os poderes constitucionais do presidente figuran nomear e designar ao [[Primeiro ministro de Eslovaquia|primeiro ministro]]. Debido a que o goberno de quen é nomeado primeiro ministro debe recibir un voto de confianza no parlamento, o presidente normalmente nomea o líder do partido ou coalición gañador nas eleccións parlamentarias.
 
O Presidente ten o poder de nomear tres membros do Consello Xudicial, un membro do Consello de Orzamento, e dous membros do consello do instituto de Memoria da Nación; de outorgar distincións, de nomear o Presidente e Vicepresidente do Tribunal Constitucional da República Eslovaca (de entre os xuíces do Tribunal Constitucional), e de conceder indultos ou liberdade condicional.<ref name="con"/>
 
O presidente tamén pode vetar calquera proxecto de lei ou proposta do [[Consello Nacional de Eslovaquia|Consello Nacional]], agás as modificacións constitucionais.<ref name="con"/> Este veto pódese anular se o Consello Nacional aproba de novo o mesmo proxecto de lei coa maioría de membros do Consello.
 
O presidente tamén actúa como [[comandante en xefe]] das [[Forzas Armadas de Eslovaquia]], pero este papel é cerimonial, porque pola constitución cando o presidente actúa como [[comandante en xefe]] a súa decisión só é válida despois de que sexa asinada polo primeiro ministro ou un ministro autorizado polo primeiro ministro, e nestes casos o goberno é responsable da decisión do presidente. O mesmo vale para as amnistías e os nomeamentos de xefes de misións diplomáticas.<ref name="con"/>
Entre os seus outros deberes constitucionais están asinar proxectos de lei para convertelos en leis, nomear ministros por recomendación do primeiro ministro, e nomear varios cargos estatais máis: xenerais, profesores, xuíces, reitores, procuradores...<ref name="con"/>
 
O presidente ten poder discrecional (pode rexeitar o nomeamento) sobre os nomeamentos dalgúns funcionarios. Por exemplo, houbo casos en que o presidente se negou a nomear vicegobernadores do [[Banco Nacional de Eslovaquia]] recomendados polo goberno. Estas accións do presidente foron confirmadas polo Tribunal Constitucional.<ref>{{Cita web|url=http://www.codices.coe.int/NXT/gateway.dll/CODICES/full/eur/svk/svk/svk-2010-1-001|páxina-web=www.codices.coe.int|título=PL. ÚS 14/06-38|data-acceso=24 de outubro de 2019|lingua=sk}}</ref>
 
En moitos casos, o nomeamento de funcionarios estatais está regulado por outras leis. Por exemplo, o poder do presidente para nomear xuíces constitucionais está limitado á selección de candidatos votados polo Consello Nacional, dos cales o presidente ten que designar a metade. A designación ou a revogación dos xuíces está determinada por decisións do Consello Xudicial, que remite as súas propostas ao presidente.
 
Os poderes presidenciais aumentan substancialmente na circunstancia especial de que o Consello Nacional aprobe unha [[moción de censura]] contra o goberno.<ref name="con"/> En tal caso, moitos poderes executivos do goberno (por exemplo, nomeamento de funcionarios, viaxes estranxeiras, sinaturas de tratados) están suxeitos á aprobación do presidente.
 
== Presidentes da República Eslovaca ==
 
; Partidos
 
{{Legend2|#73C2FB|[[Partido Popular – Movemento por unha Eslovaquia Democrática|HZDS]]}}
| style="background:#73C2FB |
|[[Ficheiro:Michal Kováč.jpg|221x221px]]
| '''<big>[[Michal Kováč]]</big>''' <br />(1930-2016)
| [[2 de marzo]] de [[1993]] - [[2 de marzo]] de [[1998]]
| [[Partido Popular - Movemento por unha Eslovaquia Democrática|Movemento por unha Eslovaquia Democrática]] <br />(HZDS)
| 1993
| [[Asemblea Federal (Checoslovaquia)|Presidente da Asemblea Federal da República Federativa Checa e Eslovaca]] (1992)
| style="background:#F53E13" |
|[[Ficheiro:Rudolf Schuster 2011.jpg|207x207px]]
| '''<big>[[ Rudolf Schuster |Rudolf Schuster]]</big>''' <br />(1934 -)
| [[15 de xuño]] de [[1999]] - [[15 de xuño]] de [[2004]]
| [[Partido do Entendemento Civil]] <br />(SOP)
| 1999
| [[Consello Nacional de Eslovaquia|Membro do Consello Nacional]] (1998–1999) <br />Alcalde de [[Košice]]<br />(1994–1999)
|-
! rowspan="2" | 3
| style="background:#79B6D7" |
! rowspan="2" |[[Ficheiro:Ivan Gašparovič.jpg|168x168px]]
| rowspan="2" | '''<big>[[Ivan Gašparovič]]</big>''' <br />(1941 -)
| rowspan="2" | [[15 de xuño]] de [[2004]] - [[15 de xuño]] de [[2014]]
| Movemento pola Democracia <br />(HZD)
| 2004
| rowspan="2" | [[Consello Nacional de Eslovaquia|Presidente do Consello Nacional]] (1993–1998)
| style="background:#E73947" |
|[[Ficheiro:Zuzana Čaputová (20.6.2019)VII.jpg|188x188px]]
| '''<big>[[ Zuzana Čaputová |Zuzana Čaputová]]</big>''' <br />(1973 -)
| [[15 de xuño]] de [[2019]] - actualidade
| [[Eslovaquia Progresista]]
! Mandato
|-
| [[ Vladimír Mečiar |Vladimír Mečiar]]<br />[[Ivan Gašparovič]]
| 2 de marzo de 1998 - 30 de outubro de 1998<br />14 de xullo de 1998 - 30 de outubro de 1998
|-
| [[Mikuláš Dzurinda]]
[[ Jozef Migaš |Jozef Migaš]]
| 30 de outubro de 1998 - 15 de xuño de 1999
|}
 
* [[Lista de presidentes de Checoslovaquia]]
* [[Lista dos primeiros ministros de Eslovaquia]]
 
{{Control de autoridades}}
393.002

edicións