Diferenzas entre revisións de «Illa Clipperton»

sen resumo de edición
m (Quito)
| altitude = 29 m.
| perímetro =
| poboación = Deshabitada (20072019)
| densidade =
| xentilicio =
[[Ficheiro:Clippertonisland.jpg|miniatura|300px|esquerda|Palmeiras en Illa Clipperton]]
A illa leva o nome do pirata inglés [[John Clipperton]], quen a visitou en febreiro de [[1705]] crendo tela descuberto. Clipperton era tripulante do navío Saint George, que, a cargo do capitán William Dampier, atacaba e saqueaba os galeóns españois nas rutas do Pacífico. Tras capturar un pequeno barco nos mares de Costa Rica, bautizárono co nome de Dragón e Clipperton tomou o seu mando. A lenda di que o pirata usaba a illa como refuxio e que nela escondeu un tesouro. En 1708, dous barcos franceses, o ''Princess'' e o ''Découverte'', chegaron á illa e nomeárona '''Île da Passion''' e proclamárona en nome de [[Francia]].
 
== Historia ==
 
=== Descubrimento (1521) ===
Segundo algúns autores, trátase da mesma ''Illa Médanos'' rexistrada como descuberta por [[Fernando de Magallanes]] entre 1520 e 1521 e asentada graficamente nos seus gráficos de navegación, aínda que non desembarcou nela e, en consecuencia, non tomou posesión formal dela.
 
En [[1711]] [[Martin de Chassiron]] e [[: fr: Michel Dubocage | Michel Dubocage]], capitáns dos barcos franceses ''[[La Princesse]]'' e ''[[La Découverte]]'', redescubriron a illa, asignáronlle o nome ''Île de la Passion'' ('Illa da Paixón') e reivindicárona como propiedade da soberanía francesa.
 
A primeira expedición científica tivo lugar no [[1725]], polo francés Michel Dubocage, que viviu na illa durante varios meses.
 
=== Dominio mexicano (1821-1858) ===
Tras a súa [[Independencia_de_México # Cuarta_etapa: _Consumación_ (1820-1821) | declaración de independencia]] en 1821, [[México]] considerouse herdeiro dos dereitos de España na illa, polo que pasou a formar parte do país recentemente nado. As constitucións mexicanas de [[Constitución Federal dos Estados Unidos Mexicanos de 1824|1824]] e de [[Constitución Federal dos Estados Unidos Mexicanos de 1857|1857]] inclúen explicitamente a illa dentro do seu territorio, esta última, modificada despois, expresaba o seguinte:
 
{{quote | O territorio nacional inclúe o das partes integrantes da Federación e tamén o das illas adxacentes nos dous mares. Inclúe tamén a illa de Guadalupe, a de Revillagigedo e a ''da Pasión'', situadas no océano Pacífico. |}}
 
A Constitución política dos Estados Unidos mexicanos (1917) conservou o texto anterior, no seu artigo 42, pero a illa excluíuse do texto constitucional o 18 de xaneiro de 1934.
 
=== Dominio francés (1858) ===
 
O [[segundo Imperio Francés]] non recoñeceu a [[Constitución Federal dos Estados Unidos Mexicana de 1857]], e o [[emperador]] [[Napoleón III]] ordenou a anexión da illa. O 17 de novembro de 1858, o tenente de buque Victor Le Coat de Kerveguen anexou a illa Clipperton como parte de [[Tahití]]. Non obstante, o acto asinouse a bordo dun [[buque mercante]], os franceses nunca puxeron un pe nela e a acta enviouse a [[Hawaii]].
 
=== Reclamación americana (1858-1898) ===
A Compañía Minera Estadounidense de Guano, segundo a [[Lei de illas de guano]] de [[1856]], reclamou a illa para [[Estados Unidos]], a cal veu a unirse a outras reclamacións por parte da compañía ''Oceanic Phosphate''.
 
México reafirmou as súas reclamacións sobre a illa en 1897 e estableceu unha guarnición militar sobre ela. De novo, Estados Unidos tomou posesión da illa durante a [[Guerra hispano-estadounidense]] en [[1898]]. Debido á demanda de [[guano]], o goberno estadounidense aprobou unha lei que permitía aos seus cidadáns extraer o fertilizante de calquera illa deshabitada que non pertencera a ningún país. En [[1883]], un grupo de promotores de [[San Francisco]] que buscaban investidores afirmaban que o [[guano]] de Clipperton valía 50 millóns de dólares. Cando conseguiron o capital, enviaron a un pequeno grupo de mineiros que pronto se deron conta das malas condicións nas que se atopaban e que o guano era de mala calidade.
 
=== Colonización mexicana (1906-1917) ===
En [[1897]], unha compañía inglesa mercou os dereitos aos EUA, o que provocou unha gran disputa internacional, xa que varios medios estadounidenses aproveitaron a ocasión para asegurar que [[Inglaterra]] tomaba posesión dunha illa que lles pertencía e que, polo seu valor económico, era importante. Ao coñecer [[Francia]] esta noticia, enviaron un barco e informaron aos gobernos inglés, americano e mexicano sobre a súa reclamación da illa.
 
O xeneral [[Porfirio Díaz]] rexeitou a reclamación francesa e notificou que Clipperton fora posesión española durante séculos, polo que [[México]] herdouna ao obter a súa independencia. Mentres tanto, [[Ignacio Mariscal]], no Hotel Sáenz, chegou a un acordo co presidente da [[Pacific Island Company]], a cal otorgóuselle o dereito de extraer guano da illa durante 20 anos.
 
En [[1906]], a [[Compañía Británica das Illas do Pacífico]] adquiriu os dereitos de explotación dos depósitos de guano da illa e, xunto co goberno de México, construíu un [[asentamento mineiro]]. Á espera de novas e grandes ganancias, a compañía inglesa construíu un novo [[Molle | peirao]] e unha curta vía ferroviaria no atol, instalou equipos pesados de moenda e trouxo a San Francisco a mineiros [[italiano]]s, xaponeses e de diversas nacionalidades. Durante o período de maior produción, máis de 100 homes estiveron traballando na illa da Paixón.
 
Baixo as ordes de Porfirio Díaz, ese mesmo ano construíuse un [[faro]] cunha lámpada de 10.000 [[buxía]] e unha [[guarnición militar]] ao mando do capitán [[Ramón Arnaud|Ramón Arnaud Vignon]] da [[Armada mexicana | Mariña mexicana]]. No período 1908-1913, unhas 100 persoas (homes, mulleres e nenos) vivían na illa. Cada dous meses, chegaba á illa un barco desde [[Acapulco]] con provisións. Non obstante, co estalido da [[Revolución mexicana]] este servizo suspendeuse e os habitantes da illa quedaron abandonados a súa sorte.
 
O alemán [[Gustavo Schultz]], representante da compañía explotadora de Guano na illa, plantara trece cocos no areal. Posteriormente, ese feito significou a diferenza entre a vida e a morte: os froitos daquela acción produtiva permitiron que algúns mexicanos abandonados na illa sobrevivisen, xa que era a súa única fonte de [[vitamina C]], que impediu a morte dos residentes por [[escorbuto]].
 
En [[1908]], a [[Pacific Island Company]] finalizou as súas operacións na illa, xa que non atopou un mercado para o guano de baixa calidade de Clipperton, e só se dedicou a apilalo durante anos. Cando baixaron os prezos internacionais, a compañía finalmente desapareceu en [[1910]].
 
En xaneiro de 1914, o capitán Ramón Arnaud Vignon volveu a Clipperton despois de entrevistarse con Victoriano Huerta e solicitou provisións. Seis semanas despois, os revolucionarios capturaron o barco ''Tampico'', ao mandode [[Hilario Rodríguez Malpica]]. Este barco era o barco que levaría as provisións do porto de [[Topolobampo]] aos habitantes da illa. Na [Batalla de Topolobampo | única batalla naval]] da [[Revolución mexicana]], o "Vicente Guerrero" perseguiu ao "Tampico" e afundiuno fronte a [[Mazatlan]].
 
Por primeira vez escasearon as subministracións na illa, pero os soldados da guarnición non sabían que o barco que os transportaba estaba no fondo do mar, nin que estalara a [[Primeira Guerra Mundial]] en [[Europa]]. O [[28 de febreiro]] de [[1914]], un [[goleta]] estadounidense encallou o [[arrecife]], porén, dado que o buque de subministración nunca puido chegar, tres mariñeiros decidiron navegar os 1100 quilómetros nunha balsa cara a [[Acapulco]] para pedir axuda. A pesar de ter cumprido a fazaña, a ninguén lle interesou rescatar unha pequena guarnición nunha illa.
 
Cando a Armada dos Estados Unidos soubo do naufraxio da súa [[goleta]], enviou un [[Cruceiro (barco de guerra) |cruceiro]] para rescatar aos sobreviventes. A mediados de 1914, a maioría dos habitantes morreran de escorbuto e os últimos sobreviventes desexaban saír da illa a bordo do barco [[Armada dos Estados Unidos]] USS ''Cleveland'', que chegou á illa en xuño de [1914]]. O barco estadounidense Cleveland ofreceu á guarnición mexicana levalos a Acapulco. Naquel momento só quedaban 14 homes, 6 mulleres e 6 nenos.
 
Dise, con todo, que o gobernador militar da illa declarou que a evacuación non era necesaria, xa que aínda mantivo provisións durante cinco meses. Arnaud tiña unha razón persoal moi poderosa: tiña historias de haber abandonado do exército mexicano anos antes, un delito polo que foi arrestado e procesado. Unha evacuación podería ser interpretada polos seus superiores como o seu segundo desvío, polo que quedou para cubrir a súa posición na illa. Doutra banda, o alemán Schultz foi evacuado, que se di que se volveu tolo.
 
Os seguintes tres anos caracterizáronse pola [[fame] e a [[morte]] da [guarnición], porque cando se esgotaron os subministros, os sobreviventes tiveron que alimentarse de peixes. e [[ovo (comida) | ovos]], que apenas aseguraron o seu sustento e puxeron en risco a súa [[saúde]]. O [[atol]] tiña apenas 6 [[Arecaceae | palmas]], que xuntas daban só 3 [[coco]] por semana, o que non representaba suficiente [[vitamina C]] para soster unha comunidade de 26 persoas Antes dun ano, a xente comezou a morrer por [[escorbuto] e [[malnutrición]]. En [1915]], 15 persoas foron enterradas nas areas do sur da lagoa. O resto seguiu agardando a chegada do barco [México], que nunca sucedeu.
 
Cando os cocos estaban reservados para as [[mulleres] e os [[nenos]] s, Arnaud e os seus homes comezaron a agasallar e desesperarse. O 5 de outubro de 1916, o capitán Arnaud morre nun intento fallido de alcanzar un barco que pasou a illa usando unha canoa; a canoa afundiuse con Arnaud e o resto dos seus homes fronte á illa, mentres o barco continuaba no seu camiño.
 
[[Ficheiro: SurvivorsClipperton.jpg | thumb | 300px | right | Os superviventes da illa de Clipperton.]]
 
O gardián de [[faro]], Victoriano Álvarez resultou ser o único home que quedou da illa, xunto con 15 mulleres e nenos. Logo Alvarez proclamouse rei e comezou unha escalada de violacións e asasinatos, antes de que fose asasinado por unha das súas vítimas: Tirza Rendón, coa axuda de Alicia Rovira, a muller do capitán Arnaud, matouno cun martelo e un obxecto punzante. O pequeno Pedro Ramón Arnaud Rovira (fillo do capitán Arnaud) tomou o rifle e correndo o máis duro que puido, viu no horizonte a "Yorktown" da USS, un barco da mariña estadounidense. O 18 de xullo de 1917, case inmediatamente despois da morte de Alvarez, 4 mulleres e 7 nenos, os últimos sobreviventes, foron rescatados polo USU `Yorktown ', comandado polo capitán HP Perril
 
==Notas==
{{Listaref}}
==Véxase tamén==
{{Commonscat}}
===Bibliografía===
 
===Outros artigos===
 
===Ligazóns externas===
 
 
{{América}}
20.312

edicións