Diferenzas entre revisións de «Velia»

m
Arranxos varios, replaced: {{cite book → {{Cita libro, |thumb| → |miniatura| (2)
m (Arranxos varios, replaced: {{cite book → {{Cita libro, |thumb| → |miniatura| (2))
 
| País = {{ITA}}
| Localización = {{coordenadas|40|09|39|N|15|09|18|E}}
| Rexión = [[Lista de lugares patrimonio da Humanidade en Europa|Europa]] e [[Lista de lugares Patrimonio da Humanidade de América do Norte|América do Norte]]
| Tipo = <span style="color:#F4A460">'''Cultural'''</span>
| Criterios = III, IV
}}
 
[[Ficheiro:Lucania Velia Silver Nomos.jpg|alt=Silver coin from Velia|thumbminiatura|295x295px|Moeda de prata de Velia, ao redor do 280 a.C., con Atenea no anverso e un león devorando un corzo no reverso.]]
 
'''Velia''' era o nome romano dunha antiga cidade da [[Magna Grecia]] na costa do [[Mar Tirreno]]. Fundada polos gregos de [[Focea]] como '''Hyele''' ({{lang-grc|Ὑέλη}}) ao redor do 538–535 a.C. O nome cambiou máis tarde a '''Ele''' e despois '''Elea''' ({{IPAc-en|ˈ|ɛ|l|i|ə}}; {{lang-grc|Ἐλέα}}) antes de que fose coñecida polo seu nome [[Lingua italiana|italiano]] e [[Latín|latino]] durante a era romana. As súas ruínas están situadas na rexión de [[Cilento]], preto da moderna vila de Velia, que leva o nome da antiga cidade. A aldea é unha ''[[frazione]]'' da ''[[Comunas de Italia|comune]]'' de [[Ascea]] na [[provincia de Salerno]], en [[Campania]], [[Italia]].
== Xeografía ==
A cidade está situada preto da costa do Mar Tirreno nunha zona montañosa próxima á [[Marina di Casalvelino]] e [[Marina di Ascea]], nunha estrada que une [[Agropoli]] co sur da [[Costa cilentina]]. A súa poboación sitúase principalmente na chaira xunto ao mar (que rodea a parte sur das antigas ruínas) e nas zonas de outeiros de Enotria, Bosco e Scifro. Velia tamén tiña unha estación de ferrocarril na liña Nápoles-Salerno-Reggio Calabria, pechada a finais dos anos setenta.
[[Ficheiro:Magna Graecia ancient colonies and dialects-es.svg|thumbminiatura|270px|izq|Cidades da Magna Grecia coa situación de Elea.]]
== Historia ==
Segundo [[Herodoto]], no 545 a.C. os gregos xónios fuxiron de [[Focea]] na moderna [[Turquía]], que estaba a ser sitiada polos persas. Despois dalgúnhas andanzas (de 8 a 10 anos) polo mar, detivéronse en [[Reggio de Calabria]], onde probablemente xuntáronse [[Xenófanes de Cólofon| Xenófanes]], que estaba nese momento en [[Messina]] e logo emigraron cara ao norte ao longo da costa e fundaron a cidade de Hyele, despois renomeada como Ele e despois, eventualmente, Elea. A localización está case á mesma latitude que Focea.
 
Elea non foi conquistada polos [[Lucanos]], pero finalmente uniuse a Roma no 273 a.C e foi incluída na antiga [[Lucania]]. De acordo co libro 6 da [[Eneida]] de [[Virxilio]], Velia é o lugar onde o corpo de [[Palinuro]] chegou a terra.<ref>{{citeCita booklibro|editor=Frederick Ahl (trans.)|title=Virgil's Aeneid|year=2007|publisher=Oxford UP|pages=139–40|isbn=978-0-19-923195-9}}</ref>
 
== Ruínas ==
Existen restos das murallas da cidade, con vestixios dunha porta e varias torres, dunha lonxitude total de máis de tres quilómetros, e pertencen a tres períodos diferentes, en todos os cales utilízase a [[calcaria]] cristalina da localidade. Os [[tixolo]]s tamén se empregaron en tempos posteriores, a súa forma é peculiar deste lugar, cada un deles con dúas canles rectangulares nun lado e de aproximadamente 3´8 &nbsp;cm. cadrados, cun grosor de case 10´16 &nbsp;cm. Todos levan selos de tixolos gregos. Hai algúns restos de cisternas no sitio, e, outros restos de edificios.<ref name="EB1911">{{EB1911|inline=y|wstitle=Velia|volume=27|page=978|first=Thomas|last=Ashby|authorlink=Thomas Ashby}}</ref>
 
== Eleáticos ==
==Galería==
{{Galería
|Ficheiro:Velia.jpg|A Porta Rosa (Porta rosa, pero [[Rosa (nome de pila) | Rosa]], aquí pretende ser un nome), feita de [[Cachotaría|pedra sen labrar]], ladrillos de gres, un raro exemplar dun arco grego, de ao redor do século IV a.C.
|Ficheiro:Greek street - III century BC - Porta Rosa - Velia - Italy.JPG|A estrada ''Porta Rosa'' era a rúa principal de Elea, entre os séculos IV e III a.C.
|Ficheiro:Velia2-enhanced.jpg|A torre medieval de Velia construída dun templo grego
393.002

edicións