Diferenzas entre revisións de «Erignathus barbatus»

m
Arranxos varios, replaced: {{Cite book → {{Cita libro (4), {{cite web → {{Cita web (5), {{cite journal → {{Cita publicación periódica (12), {{Cite news → {{Cita novas
m (Arranxos varios, replaced: {{Cite book → {{Cita libro (4), {{cite web → {{Cita web (5), {{cite journal → {{Cita publicación periódica (12), {{Cite news → {{Cita novas)
}}
 
'''''Erignathus barbatus''''', a foca barbuda, é unha especie de [[pinnípede]] de mediano tamaño, que vive no [[Océano Glacial Ártico]] e as súas proximidades.<ref name=":4">{{CiteCita booklibro|url=https://books.google.com/?id=2rkHQpToi9sC&pg=PP1&dq=bearded+seal+encyclopedia+of+marine+mammals#v=onepage&q=bearded%20seal&f=false|title=Encyclopedia of Marine Mammals|last=Perrin|first=William F.|last2=Würsig|first2=Bernd|last3=Thewissen|first3=J. G. M.|date=2009-02-26|publisher=Academic Press|isbn=9780080919935|language=en}}</ref> O seu nome xenérico, procedente do grego, significa mandíbula pesada, e o seu nome específico refírese á súa peculiar característica de ter uns bigotes moi grandes e abondosos, aos que se debe tamén o nome de foca barbuda ou equivalente que ten en varios idiomas.<ref name=":4" />
 
Son os fócidos de maior tamaño do Ártico. Poden pesar ata 300&nbsp;kg e as femias son as máis grandes, aínda que o [[dimorfismo sexual]] non é moi acusado.<ref name=":4" />
A especie é o único membro do xénero '''''Erignathus''''', con características intermedias entre as típicas das dúas subfamilias en que se divide a familia dos [[fócidos]]: [[Phocinae]] e [[Monachinae]].<ref name=":4" />
 
Certos fósiles descritos en 2002 indican que, durante o [[Plistoceno]], a especie chegaba moito máis ao sur, ata as costas de [[Carolina do Sur]].<ref name=Berta2012>{{citeCita journalpublicación periódica |author1=Berta, A. |author2=Churchill, M. |lastauthoramp=yes | year = 2012 | title = Pinniped Taxonomy: evidence for species and subspecies | journal = Mammal Review | volume = 42 | issue = 3 | pages = 207–234 | doi = 10.1111/j.1365-2907.2011.00193.x}}</ref>
 
== Descrición ==
As características distintivas desta foca son as aletas anteriores cadradas e os grosos e abondosos bigotes do seu fociño. O adultos son de cor marrón agrisado, máis escuro no dorso e con algunhas manchas difuminadas no dorso ou manchas escuras nos laterais do corpo. Ocasionalmente a cara e pescozo son de cor marrón avermellado. As crías nacen con pelaxe marrón agrisada con manchas espalladas de cor branca no dorso e na cabeza. A especie é única dentro da subfamilia Phocinae porque ten dous pares de [[mamila]]s, unha característica que comparte coas [[Monachus|focas monxe]].
 
Chegan a medir entre 2,1 e 2,7&nbsp;m do fociño á cola e a pesar de 200 a 430&nbsp;kg.<ref>[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Erignathus_barbatus.html ''Erignathus barbatus'']. The Animal Diversity Web</ref> A femia é meirande, o que significa que hai un dimorfismo sexual, pero non moi acusado. O contido en graxa corporal da foca barbuda é do 25 a 40%.<ref>{{CiteCita journalpublicación periódica|last=Ryg|first=Morten|last2=Lydersen|first2=Christian|last3=Markussen|first3=Nina H.|last4=Smith|first4=Thomas G.|last5=Øritsland|first5=Nils Are|date=18 January 1990|title=Estimating the Blubber Content of Phocid Seals|journal=Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences|volume=47|issue=6|pages=1223–1227|doi=10.1139/f90-142|issn=0706-652X}}</ref>
 
As ''E. barbatus'', xunto coas ''[[Pusa hispida]]'', son a principal fonte de alimento do [[oso polar]].<ref>{{cite episode | title = Arctic Bears | url =https://www.pbs.org/wnet/nature/arcticbears/index.html | series = PBS Nature | serieslink = Nature (TV series) | airdate = 17 February 2008}}</ref> Son tamén un importante alimento para o pobo [[inuit]] (esquimós), que denominan esta foca no seu [[lingua inuit|idioma]] ''ugjuk''<ref name=inudict>{{citeCita booklibro|last=Ohokak|first=G.|author2=M. Kadlun|author3=B. Harnum|title=Inuinnaqtun-English Dictionary|publisher=Kitikmeot Heritage Society|url=http://www.nald.ca/library/learning/nac/nac_dictionary/nac_dictionary.pdf|accessdate=2013-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120904191006/http://www.nald.ca/library/learning/nac/nac_dictionary/nac_dictionary.pdf|archive-date=2012-09-04}}{{ligazón morta|intento-arranxo=si}}</ref><ref name=livingdict2>{{citeCita web|url=http://www.livingdictionary.com/term/viewTerm.jsp?term=49164977792|title=Bearded seal|work=Asuilaak Living Dictionary|accessdate=2013-03-20}}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (plural: ''ugjuit'') ou ''oogrook'' ou ''oogruk''. Aínda que os inuit prefiren a ''Pusa hispida'' como alimento, a pel da ''E. barbatus'' úsase para facer zapatos, botes (''umiak''), tendas (''tupiq''), látegos e arneses, xa que é moi resistente.<ref name="uoguelph">[http://www.arctic.uoguelph.ca/cpl/Traditional/traditional/animals/bearded_seal.htm Ugjuk — Bearded Seal]</ref>
 
== Distribución ==
 
Viven nas rexións marítimas árticas e subárticas. Na rexión do Pacífico, esténdense desde o [[mar de Chukchi]] no Ártico, cara ao sur no [[mar de Bering]]<ref>{{CiteCita journalpublicación periódica|last=Lowry|first=Lloyd F.|last2=Frost|first2=Kathryn J.|last3=Burns|first3=John J.|date=1980|title=Variability in the Diet of Ringed Seals, Phoca hispida, in Alaska|journal=Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences|volume=37|issue=12|pages=2254–2261|doi=10.1139/f80-270|issn=0706-652X}}</ref> onde se atopan desde a [[baía Bristol]] na costa de Alasca ata o [[mar de Okhotsk]] na costa rusa,<ref name=":02">{{CiteCita journalpublicación periódica|title=Erignathus barbatus: Kovacs, K.M.|date=2016-02-17|doi=10.2305/iucn.uk.2016-1.rlts.t8010a45225428.en}}</ref> e seguen ata preto da costa norte do Xapón, pero sen incluíla.<ref name=":02" /> No Océano Glacial Ártico, atópanse ao longo da costa norte de [[Rusia]], [[Noruega]], [[Canadá]] e [[Alasca]],<ref name=":02" /> incluíndo as illas [[Svalbard]]<ref>{{CiteCita journalpublicación periódica|last=Hjelset|first=A. M.|last2=Andersen|first2=M.|last3=Gjertz|first3=I.|last4=Lydersen|first4=C.|last5=Gulliksen|first5=B.|date=1999-02-23|title=Feeding habits of bearded seals ( Erignathus barbatus ) from the Svalbard area, Norway|journal=Polar Biology|language=en|volume=21|issue=3|pages=186–193|doi=10.1007/s003000050351|issn=0722-4060}}</ref> e o [[arquipélago ártico canadense]].<ref name="Finley">{{CiteCita journalpublicación periódica|last=Finley|first=K.J.|last2=Evans|first2=C.R.|date=1983-01-01|title=Summer Diet of the Bearded Seal (''Erignathus barbatus'') in the Canadian High Arctic|journal=ARCTIC|language=en-US|volume=36|issue=1|doi=10.14430/arctic2246|issn=1923-1245}}</ref> No Atlántico, atópanse nas costas do norte de [[Islandia]], as costas do leste e oeste de [[Groenlandia]] e nas costas continentais de Canadá ata o [[península do Labrador|Labrador]] como límite sur.<ref>{{CiteCita newsnovas|url=https://nammco.no/topics/bearded-seal/#1475843212917-9abc9066-9674|title=Bearded Seal - NAMMCO|date=2017-01-16|work=NAMMCO|access-date=2018-06-07|language=en-GB}}</ref>
 
Aínda que a súa área de distribución só se estende cara ao sur ás zonas subárticas, foron tamén vistas no [[Xapón]] e a [[China]], ou mesmo tan ao sur como nas costas de [[Alemaña]], [[Países Baixos]], [[Reino Unido]], [[Francia]], [[España]] ([[Galicia]] incluída) e [[Portugal]], polo que figura na [[Lista dos mamíferos de Galicia]].<ref name=":02" />
 
== Alimentación ==
Teñen unha alimentación principalmente [[bentos|bentónica]], e comen diversas pequenas presas que encontran no fondo do océano, como [[ameixa (molusco)|ameixas]], [[lura]]s e [[peixe]]s. Os seus bigotes sérvenlles para tentear o terreo<ref>Saundry, Peter. 2010. [http://www.eoearth.org/article/Bearded_seal ''Bearded seal''] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100704151159/http://www.eoearth.org/article/Bearded_seal |date=July 4, 2010 }}. Encyclopedia of Earth. Topic editor C. Michael Hogan, Ed.in Chief: Cutler Cleveland, NCSE, Washington DC</ref> nos brandos sedimentos do fondo. Os adultos non adoitan mergullarse moito durante os meses de verán, preferindo zonas costeiras pouco profundas de non máis de 300&nbsp;m de profundidade. As crías dun ano de idade aventúranse a moita maior profundidade, mergullándose ata os 450&nbsp;m. Nun estudo realizado durante os meses de verán comprobouse que se alimentaban de invertebrados como [[Actiniarios|anemones]], [[cogombro de mar|cogombros de mar]] e vermes [[poliquetos]].<ref name="Finley"/> O mesmo estudo encontrou que os peixes ''[[Cottoidea]]'' e o ''[[Arctogadus glacialis]]'' constituían a maior parte da súa dieta de verán. Os cotoideos eran os peixes máis grandes que comían. Poden comer peixes [[peláxico]]s e [[demersal|demersais]] ademais das súas presas bentónicas.<ref>{{CiteCita journalpublicación periódica|last=Finley|first=K. J.|last2=Evans|first2=C. R.|date=1983-01-01|title=Summer Diet of the Bearded Seal ( Erignathus barbatus ) in the Canadian High Arctic|url=https://arctic.journalhosting.ucalgary.ca/arctic/index.php/arctic/article/view/2246|journal=ARCTIC|language=en-US|volume=36|issue=1|pages=82–89|doi=10.14430/arctic2246|issn=1923-1245}}</ref>
 
== Reprodución e forma de vida ==
As focas barbudas dan a luz na primavera. No Ártico canadense, as crías nacen en maio.<ref name="uoguelph"/> En Svalbard, chegan á madureza sexual aos 5 ou 6 anos de idade.<ref>Andersen, Magnus, et al. "[https://brage.bibsys.no/xmlui/bitstream/handle/11250/174308/AndersenPolarBiol1999.pdf?sequence=1 Growth, age at sexual maturity and condition in bearded seals (Erignathus barbatus) from Svalbard, Norway]." Polar Biology 21.3 (1999): 179-185.</ref> Paren as crías en pequenos xeos flotantes en augas pouco profundas, as cales adoitan pesar de 30 a 40&nbsp;kg. Entran na auga só unhas horas despois de que nacen e rapidamente se converten en hábiles mergulladores. As nais coidan as crías durante de 18 a 24 días, durante os cales estas aumentan uns 3,3&nbsp;kg de media por día. Durante este tempo, as cías toman unha media de 8&nbsp;L de leite diarios. No momento do destete pesan uns 100&nbsp;kg.
 
Xusto antes de que as crías sexan destetadas, comeza nas femias un novo ciclo de apareamento. As femias ovulan ao final do seu período de lactación, pero permanecen preto das crías, preparadas para defendelas se for necesario. Durante a estación de apareamento, os machos "cantan", emitindo unha nota trilante moi longa que acaba nunha especie de queixume ou salaio. Este son pode atraer as femias ou pode utilizarse para proclamar o [[territorio (animal)|territorio]] ou a dispoñibilidade para aparearse. Os machos ocupan as mesmas áreas dun ano para outro.<ref>{{citeCita booklibro | title = Encyclopedia of the Arctic | author = Nuttal | publisher = Routlelege | location = New York, NY | year = 2005|display-authors=etal}}</ref>
 
Como moitos mamíferos do Ártico, empregan unha estratexia reprodutora denominada [[implantación retardada]], que consiste en que o [[blastocisto]] tarda dous meses en implantarse despois da fecundación, implantándose xeralmente en xullo. Así, o período de [[xestación]] total da foca é duns once meses, aínda que a súa xestación activa é de nove meses.<ref>{{citeCita booklibro | author = Perry, Judith E. | title = Seals of the World | publisher = Comstock Publishing Associates | location = Ithaca, NY | year = 1983 | page = 103}}</ref>
 
Os predadores naturais desta foca son os [[oso polar|osos polares]], para os cales estas focas son unha importante fonte de alimento.<ref name="Bearded seal">{{citeCita web|title=Erignathus barbatus – bearded seal|url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Erignathus_barbatus/|publisher=Animal Diversity Web}}</ref> As [[candorca]]s tamén as depredan, ás veces envorcando os xeos flotantes para acceder a elas. As [[morsa]]s tamén comen estas focas, esencialmente as crías, pero esta depredación é rara.<ref>Folkens, Peter (2002). ''National Audubon Society Guide to Marine Mammals of the World.'' New York, pg. 117.</ref>
 
As focas barbudas crese que viven ata os 31 anos.<ref>National Marine Mammal Laboratory [http://www.afsc.noaa.gov/nmml/education/pinnipeds/bearded.php#die Bearded Seals] Retrieved May 1, 2016</ref>
 
[[Ficheiro:Svalbard_Sample_for_Wiki.ogg|miniatura|Mostra das vocalizacións da foca barbuda gravada cun hidrófono.]]
As voalizacións desta especie son moi peculiares, posiblemente porque a súa [[traquea (vertebrados)|traquea]] é diferente da doutros fócidos do norte do Pacífico. A maioría dos aneis cartilaxinosos da súa traquea son incompletos e os seus dous extremos están unidos só por unha membrana.<ref name=":2">{{CiteCita web|url=https://www.boem.gov/ESPIS/0/312.pdf|title=Natural History and Ecology of the Bearded Seal, Erignathus Barbatus|last=Burns|first=John J.|date=May 1979|website=|access-date=}}</ref> Os seus sons consisten xeralmente un longo trilo oscilante que dura un minuto ou máis seguido dun curto e profundo xemido. Esta 'canción' adoita repetirse frecuentemente.<ref name=":2" /> O número de tipos de chamadas dunha poboación pode variar xeograficamente, e distínguense catro tipos en Svalbard e once no Ártico do Canadá Occidental. Os sons máis frecuentes son trilos vibrantes, xemidos e os chamados varridos. Un destes varridos pode ser comparado a un trilo vibrante curto.<ref name=":0">{{CiteCita journalpublicación periódica|last=Risch|first=Denise|last2=Clark|first2=Christopher W.|last3=Corkeron|first3=Peter J.|last4=Elepfandt|first4=Andreas|last5=Kovacs|first5=Kit M.|last6=Lydersen|first6=Christian|last7=Stirling|first7=Ian|last8=Van Parijs|first8=Sofie M.|date=May 2007|title=Vocalizations of male bearded seals, Erignathus barbatus: classification and geographical variation|journal=Animal Behaviour|volume=73|issue=5|pages=747–762|doi=10.1016/j.anbehav.2006.06.012|issn=0003-3472}}</ref>
 
Emiten distintos trilos desde finais de marzo a finais de xuño, cun declive na ritmicidade a finais de maio e xuño. Este momento coincide coa súa estación de reprodución e crianza, que é de abril a maio. A natureza repetitiva e transmisible dos trilos da foca barbuda fixo pensar que son utilizados para a comunicación, probablemente durante o [[exhibición de cortexo|cortexo]] e reprodución.<ref name=":1">{{CiteCita journalpublicación periódica|last=Cleator|first=Holly J.|last2=Stirling|first2=Ian|last3=Smith|first3=T. G.|date=5 July 1989|title=Underwater vocalizations of the bearded seal (Erignathus barbatus)|journal=Canadian Journal of Zoology|volume=67|issue=8|pages=1900–1910|doi=10.1139/z89-272|issn=0008-4301}}</ref> Os machos usan estes sons para establecer territorios de apareamento e comunicar o seu bo estado físico,<ref name=":0" /> pero é probable que as femias produzan estes sons tamén.<ref name=":1" />
 
Baixo a auga tamén emiten trilos vibrantes que se oen a distancias duns 30&nbsp;km, e algúns tipos de sons viaxan máis lonxe que outros. Isto fai posible que un animal se comunique con outros animais que están lonxe, aínda que se produce unha degradación acústica a medida que o son atravesa o medio. Unha foca debe producir un trilo cunha [[presión sonora]] de polo menos 100 [[Decibel|dB]] a 1&nbsp;m para que o son se propague 30&nbsp;km, o que significa que as focas barbudas poden probablemente producir sons a ese nivel.<ref name=":1" />
 
== Status de conservación ==
A [[IUCN]] clasifica esta especie como en situación "pouco preocupante".<ref>{{CiteCita web|url=http://oldredlist.iucnredlist.org/details/8010/0|title=Erignathus barbatus (Bearded Seal)|website=www.iucnredlist.org|access-date=2018-06-06}}</ref> Esta clasificación está determinada por varios factores como a súa ampla distribución, tamaño de poboación estable, e recursos de posibles presas alternativos. A [[NOAA]] determinou que os factores que inflúen en calquera posible cambio no status de conservación da foca barbuda poden ser: perda de xeo mariño por mor do cambio climático, pesca accidental (''bycatch'') en aparellos de pesca comerciais e a caza.<ref>{{CiteCita web|url=https://www.fisheries.noaa.gov/species/bearded-seal|title=Bearded Seal {{!}} NOAA Fisheries|last=Fisheries|first=NOAA|date=2018-05-24|website=www.fisheries.noaa.gov|language=EN-US|access-date=2018-06-06}}</ref> Os seus principais depredadores son os osos polares.<ref>{{CiteCita journalpublicación periódica|title=Canadian Science Publishing|url=http://www.nrcresearchpress.com/doi/abs/10.1139/z80-302#.Ww96nkgvzIU|doi=10.1139/z80-302#.ww96nkgvziu|doi-broken-date=2019-03-13}}</ref> Debido ao cambio climático, os factores como a perda de xeo mariño ou a diminución das poboacións de presas poden producir resultados negativos sobre as poboacións da foca barbuda no futuro. Por tanto, a monitorización da especie e as influencias das actividades humanas serán vitais para asegurar a estabilidade da especie.
 
== Subespecies ==
Recoñécense dúas subespecies:<ref name=msw3>Wozencraft, W.C. (2005). "Order Carnivora". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.). Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494. </ref>
*''Erignathus barbatus barbatus''
*''Erignathus barbatus nautica''
 
Aínda que a validez destas subespecies foi cuestionada e non está apoiada por datos moleculares,<ref name="Berta2012"/> a análise das chamadas dos animais indica unha diferenciación entre distintas poboacións.<ref name=Risch2006>{{citeCita journalpublicación periódica | author = Risch, D. | year = 2006 | title = Vocalizations of male bearded seals, ''Erignathus barbatus'': classification and geographical variation | journal = Animal Behaviour | volume = 73 | issue = 5 | pages = 747–762 | doi = 10.1016/j.anbehav.2006.06.012|display-authors=etal}}</ref>
 
[[Ficheiro:Erignathus barbatus 1996-08-04.jpg|miniatura]]
 
== Historia evolutiva ==
Atopáronse fósiles de foca barbuda en estratos do [[Plistoceno]] temperán ou medio. Estes fósiles iniciais apareceron en rexións como Inglaterra, Alasca e Suecia, así como no [[mar do Norte]] e o [[mar de Champlain]].<ref name=":3">{{CiteCita journalpublicación periódica|last=Harington|first=C. R.|date=March 2008|title=The Evolution of Arctic Marine Mammals|journal=Ecological Applications|language=en|volume=18|issue=sp2|pages=S23–S40|doi=10.1890/06-0624.1|issn=1051-0761}}</ref>
 
As focas barbudas pertencen á familia dos fócidos, que é unha das tres familias do [[clado]] dos [[pinnípedes]], xunto coa dos [[otáridos]] e a dos [[odobénidos]]. Os pinnípedos crese que se orixinaron hai de 27 a 25 millóns de anos durante o [[Oligoceno]] tardío. Unha hipótese da [[evolución]] dos pinnípedes é que son un grupo difilético e os otáridos e odobénidos están máis estreitamente relacionados cos osos, mentres que os fócidos están máis relacionados con [[mustélidos]] como as [[denosiña]]s. Outra hipótese suxire que os pinípedes son un grupo [[monofilético]] que descende dun único antepasado, o cal está máis apoiado por análises filoxenéticas que a hipótese difilética. Un dos estudos indica que os fócidos son un [[taxon irmán]] do antepasado común de otáridos e odobénidos.<ref name=":3" />
* [http://www.sonicwonders.org/bearded-seals-arctic/ Sons da foca barbuda]
* [http://cetus.ucsd.edu/voicesinthesea_org/species/pinnipeds/beardedSeal.html Voices in the Sea – Sons da foca barbuda]
 
 
{{control de autoridades}}
385.528

edicións