Diferenzas entre revisións de «Cantiga de refrán»

Engadidas ligazóns internas
(Engadidas ligazóns internas)
{{sen notas}}
{{ligazóns internas}}
A [[Cantiga]]'''cantiga de refrán''', dentro da [[Lírica galego-portuguesa|lírica medieval galego-portuguesa]], é aquela que na súa composición inclúe un [[retrouso]]. Neste tipo de cantiga repítese un conxunto de versos de autonomía ritmática ao final de cada [[estrofa]].
 
==Definición==
O refrán, segundo Ângela Correia, pódese definir en termos xerais “como um conjunto de versos com autonomia rimática que se repete integralmente no fim de cada estrofe, com um número de versos inferior ao do corpo da estrofe e cuja medida silábica é igual à dos restantes versos da cobla” (Correia, 2000: 570).{{cómpre referencia}}
 
As cantigas de refrán están elaboradas maiormente en [[Verso|versos]] [[Octosílabo|octosílabos]] ou decasílabos e con [[rima]] asonante. O normal é que a cantiga presente tres ou catro estrofas. Este tipo de cantiga aparece sobre todo dentro das de [[Cantiga de amigo|amigo]] e parte das de [[Cantiga de amor|amor]] (orixe popular ou autóctona).
Este tipo de cantiga aparece sobre todo dentro das de amigo e parte das de amor (orixe popular ou autóctono).
 
O retrouso vai ligado en toda a Romania á poesía popular. Na lírica [[Lingua occitana|provenzal]] –cortesá—cortesá e afastada do popularizantepopularizante— —éé pouco común, sobre todo na [http://es.wikipedia.org/wiki/Canci%C3%B3n_(trovador) ''cansó'']. De aí que nas cantigas galego–portuguesas predomine de forma superlativa nas composicións de amigo, tanto nas paralelísticas, que deben de ter sido as primeiras en levar refrán, coma nas non paralelísticas.
 
A partir de aí o retrouso ou refrán propagouse aos xéneros de amor e [[Cantiga de escarnio e maldicir|escarnio]], onde a porcentaxe xa diminúe notabelmente.
 
==Estrutura==
As Cantigascantigas de refrán seguen a base estrutural propia da Cantigacantiga galego-portuguesa, coa particularidade da presenza de ''refrán'' na cobra. Trátase dun ou varios versos que se repiten ao final de cada unha das estrofas que conforman a cantiga. Normalmente, presentan unha rima diferente das outras empregadas na cobra. O refrán condensa o tema principal da composición. Podía estar composto por unha frase de carácter conclusivo como dun elemento propio da cantiga. A presenza do refrán indícase con letras maiúsculas. A peza de [[Afonso Eanes do Coton|Afons’Eanes do Coton]] é un exemplo de a7’b7’a7’b7’C7’C7’ “Quando se foi meu amigo…”. Este tipo de cantiga adoita estar formada por catro estrofas co seguinte esquema métrico: abbacca, abbaccb, ababcca, ababccb, mais os [[Trobador|trovadores]] galego-portugueses empregaban a modalidade de dous versos monorrimos seguidos dun verso de refrán de rima independente: aaB.
Este tipo de Cantiga, adoita estar formada por catro estrofas co seguinte esquema métrico: abbacca, abbaccb, ababcca, ababccb, mais os trovadores galego-portugueses empregaban a modalidade de dous versos monorrimos seguidos dun verso de refrán de rima independente: aaB.
 
A ''fiinda'' consta dun número de versos menor que doo resto das cobras. Podía rimar tanto con refrán como coa estrofa precedente.
 
A conclusión final é que o 62,5% dos textos están formados seguindo apenas tres regras estróficas, con variantes mínimas. A poesía medieval é o resultado dunha determinada [[sociedade]] conservadora, escasamente evolucionada neste período e que rexe os seus patróns de “ben trobar, do ben facer” no máximo respecto aos deseños estabelecidos.
 
Para explicar as motivacións da tendencia de fórmulas únicas, pódese afirmar que a concepción da arte poética como algo oral, obriga necesariamente aá utilización de recursos que fixen na memoria dos ouvintes —aqueloaquilo que se pretende comunicar—comunicar: de aí o refrán e o [[paralelismo]] como elementos que marcan o carácter da composición.
 
==Clasificación==
Repertorios: Tavani 25, 36; D’Heur 504
 
Métrica: Consta de tres estrofas ''singulars'' de catro hexasílabos agudos, —metrometro realmente atípico no xénero de amor.
 
*Refrán de dous versos monorrimos da mesma medida e carácter.
 
Rítmica:
*Cantiga bastante irregular do punto de vista rítmico, aínda que na primeira parte pode observarse unha certa tendencia a marcar a tonicidade na terceira sílaba.
*En canto ao refrán, o primeiro verso presenta igualmente tonicidade na terceira sílaba e o último nas sílabas segunda e cuarta.
 
*[http://www.cirp.es/pls/bal2/f?p=106:10:8855792983922455602::::P10_TERMO,P10_TIPO:cantiga%20de%20refr%C3%A1n,termo Centro Ramón Piñeiro]
*[http://academia.gal/dicionario/ Diccionario da Real Academia Galega]
*[http://www.saberia.com/que-es-una-cantiga/ ¿Qué es unha cantiga?]
*[http://universocantigas.gal/ Universo Cantigas]
*[http://glossa.gal/recursos Proxecto Glossa]
11.108

edicións