Abrir o menú principal

Cambios

sen resumo de edición
Picasso comezou o seu percorrido estilístico cunha curta experiencia co [[modernismo]] despois do contacto coa natureza que tivo na súa estadía en [[Horta de Sant Joan]] e a amizade cos artistas cataláns de [[Els Quatre Gats]]. Coas súas primeiras visitas a [[París]], a partir de 1900, comezou a desenvolver un estilo propio, primeiro no "período azul", que se caracteriza por obras feitas en tonalidades azuis, frías e personaxes alongados con expresións tráxicas, influído por [[Vincent van Gogh|Van Gogh]] e [[Paul Gauguin]], que reflectían unha tendencia [[nihilismo|nihilista]]; continuou cun xiro cara a un certo optimismo manifestado por un cambio a cores cálidas e coñecido como "período rosa", nun intre no que Picasso estaba permanentemente instalado en París e no que entrou en contacto con escritores achegados ó [[surrealismo]]. Deste período, son as obras de saltimbanquis, pallasos ou acróbatas de contido máis lixeiro e alegre.
 
A partir de 1908, influenciado polo traballo de Cezanne e pola imaxe en movemento das primeiras filmografías, desenvolveu obras que acadaron quebrar co canon de representación definido no [[Renacemento]]. Apollinaire foi quen chamou ''[[cubismo]]'' o traballo que conxuntamente investigaban Picasso e [[Georges Braque]]. Con obras tan destacadas como ''[[Les demoiselles d'Avignon]]'', Picasso achegou unha nova interpretación da realidade a partir dunha fragmentación da estrutura do obxecto que o levou a experimentar co ''[[collage]]''. Despois dunha incursión polo surrealismo con esculturas de fíos e láminas de metal e pinturas de formas distorsionadasdistorcidas e evocacións mitolóxicas, iniciou a época expresionista claramente influído pola [[guerra civil española]] primeiro e pola [[Segunda guerra mundial|II guerra mundial]] máis tardedespois. Obras coma o ''[[Guernica (cadro)|Guernica]]'' ou ''Mulleres chorando'' refictenreflicten o seu sentimento de aflición pola traxedia da guerra. As súas esculturas son, neste período, claramente [[arte abstracta|abstractas]].
 
Na [[década de 1950]], centrouse na [[cerámica]] e en pinturas murais de grandes dimensións. Os seus derradeiros anos adicounos a pintar variacións de obras dos grandes mestres como [[Diego Velázquez|Velázquez]] ou [[Edgar Degas]], a quen coñecera persoalmente e de adquirira unha serie de obras; é unha etapa de madureza que dedicará a traballar na produción de [[litografía]]s.
 
PersonalmentePersoalmente posicionado como [[pacifismo|pacifista]], durante a [[Guerra civil española|guerra civil]] estivo politicamente comprometido co [[Segunda República Española|goberno republicano]], que o nomeou director do [[Museo do Prado]] en 1936.
 
{{cita|Non, a pintura non é para decorar apartamentos. É unha arma ofensiva e defensiva contra o inimigo.|Entrevista con [[Simone Téry]], 24 de marzo de [[1945]].<ref>The Oxford Dictionary of Thematic Quotations, 2000</ref>}}
[[Ficheiro:Casa_picasso_a_coruña_paio_gomez14.jpg|miniatura|esquerda|x200px|[[Casa Museo Picasso|Casa Museo na Coruña]].]]
[[Ficheiro:Spain Andalusia Malaga BW 2015-10-24 13-13-30.jpg|miniatura|250px|dereita|Casa natal de Pablo Picasso en Málaga]]
Naceu o [[25 de outubro]] de [[1881]] en Málaga. A súa nai era María Picasso López e o seu pai José Ruiz Blasco, que era mestre da Escola de Belas Artes e conservador do museumuseo local.<ref name="museussingulars">Museus Singulars de Catalunya. Capítol del Museu Picasso. Editorial Diàfora. 1979 ISBN 84-85205-32-4</ref> Tiña dúas irmás, Dolores (1884-1958) e Concepción (1887-1895), ademais dun irmán que se cre que morreu moi pequeno, se ben que non se sabe de certo se existiu realmente.
 
Con 8 anos fixo a súa primeira obra. Nesta época, asinaba as súas obras como '''Ruiz Blasco'''. Pasou unha tempada de 1891 a 1895 na [[A Coruña|Coruña]] a onde se trasladou coa súa familia. O seu pai fora contratado como mestre de arte no [[IES Eusebio da Guarda|Eusebio da Guarda]] e Picasso matricúlase na Escola Provincial de Belas Artes, onde tivo como mestre o distingidodistinguido pintor e militar [[Román Navarro García de Vinuesa]] (185-1928). Na [[rúa Real (A Coruña)|rúa Real]] da Coruña fixo a súa primeira exposición con 13 anos e publicou caricaturas e debuxos nas revistas autoeditadas aá man "La Coruña", "Azul y Blanco" ou "Torre de Hércules"<ref>[http://www.lavozdegalicia.es/coruna/2011/10/30/0003_201110H30C8991.htm A Coruña que vivió y pintó Picasso]. [[La Voz de Galicia]] {{es}}.</ref><ref>[http://elpais.com/diario/1983/11/10/cultura/437266802_850215.html En La Coruña conservan los primeros recuerdos escolares y pictóricos de Picasso]. ''[[El País]]'' {{es}}.</ref> Catro anos despois marchan a [[Barcelona]], onde Picasso aproba os exames de ingreso na [[Escola de la Llotja]] saltando os cursos iniciais. Durante o inverno de 1895, realizou o seu primeiro gran lenzo académico, ''A Primeira Comuñón'',<ref name="PicassoArtwork-1895">{{Cita web |url = http://picasso.tamu.edu/picasso/WorksIndex?Year=1895 |título = Obra, 1895 |autor = Online Picasso Project |lingua = inglés |data-acceso = 23 de maio de 2016 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20090616181410/http://picasso.tamu.edu/picasso/WorksIndex?Year=1895 |dataarquivo = 16 de xuño de 2009 |urlmorta = si }}</ref> en Barcelona, cidade onde residía.<ref name="Picassobio-1896">{{Cita web |url = http://picasso.tamu.edu/picasso/BioIndex?Year=1896&Quarter=1 |título = Biografia, 1896 |autor = Online Picasso Project |lingua = inglés }}{{Ligazón morta|data=setembro de 2018 }}</ref>
 
En 1897, presentou o lenzo ''[[Ciencia e Caridade]]'' na Exposición Nacional de Belas Artes de [[Madrid]].<ref name="PicassoArtwork-1897">{{Cita web |url = http://picasso.tamu.edu/picasso/WorksIndex?Year=1897 |título = Obra, 1897 |autor = Online Picasso Project |lingua = inglés |data-acceso = 23 de maio de 2016 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20090616183802/http://picasso.tamu.edu/picasso/WorksIndex?Year=1897 |dataarquivo = 16 de xuño de 2009 |urlmorta = si }}</ref> Durante o verán, pasou as vacacións en Málaga, onde pintou paisaxes e corridas de torostouros.<ref name="Picassobio-1897">{{Cita web |url = http://picasso.tamu.edu/picasso/BioIndex?Year=1897 |título = Biografia, 1897 |autor = Online Picasso Project |lingua = inglés |data-acceso = 23 de maio de 2016 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20090516092449/http://picasso.tamu.edu/picasso/BioIndex?Year=1897 |dataarquivo = 16 de maio de 2009 |urlmorta = si }}</ref>
[[Ficheiro:15-10-27-Els Quatre Gats-RalfR-WMA 2729.jpg|miniatura|151px|esquerda|Entrada no café [[Els Quatre Gats]].]]
En setembro, marchou a Madrid para comezar estudos na [[Academia de San Fernando]]<ref name="Picassobio-1897"/> pero axiña abandona: a atmosfera intelectual da capital, bastante impermeable co [[modernismo catalán]] que Picasso intentaba introducir, non acababa de convencelo. Foi neste período cando crea a efémera revista ''Arte Joven'', unha das raras coleccións completas que se atopa na [[Biblioteca de Catalunya]].<ref>{{Cita web |url=http://www.bnc.es/fons/detall.php?id=42 |título=Fitxa del catàleg de la Biblioteca Nacional de Catalunya |data-acceso=23 de maio de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20100922182540/http://www.bnc.es/fons/detall.php?id=42 |dataarquivo=22 de setembro de 2010 |urlmorta=si }}</ref> Porén, aproveitou as súas adoitas visitas ó [[Museo do Prado]] para coñecer mellor a obra de [[El Greco]], que era louvada por artistas e estudosos de finaisfinal do [[século XIX]].<ref name="Fermigier bcnMadrid">Fermigier, 1969:12-13</ref>
 
Dende 1898, asinou as sevessúas obras como "Pablo Ruiz Picasso", máis tarde como "Pablo R. Picasso", e só como "Picasso" dende 1901. Este troco non significaba un rexeitamento da figura paterna, senón que se debía a un desexo de distinción de Picasso como personaxe, un feito iniciado polos seus colegas cataláns, que tomaron por costume chamalo polo apelido materno moito menos corrente que o "Ruiz" paterno.<ref name="Fermigier apellido">Fermigier, 1969:9</ref>
[[Ficheiro:Isidre Nonell 1897 - Un captaire a París.jpg|miniatura|191px|''Un esmolante en París'', 1897, de [[Isidre Nonell]].]]
 
Regresou a Barcelona en xuño de 1898, doente de [[escarlatina]] e trasladouse a [[Horta de Sant Joan]], a vila do seu amigo [[Manuel Pallarés i Grau]], co cal monta o seu primeiro estudoestudio de pintura. Nesta estadía, Picasso comeza un certo retorno á natureza, máis en consonancia co ideario modernista, cousa que constituíu un dos primeiros episodios "primitivistas" da súa carreira.<ref name="Fermigier Horta1">Fermigier, 1969:14-15</ref>
 
Abandonada a idea de Madrid e a copia dos grandes mestres, en febreiro de 1899 estaba de volta en [[Barcelona]],<ref name="Picassobio-1899-01">{{Cita web |url = http://picasso.tamu.edu/picasso/BioIndex?Year=1899 |título = Biografia, 1899 |autor = Online Picasso Project |lingua = inglés |data-acceso = 23 de maio de 2016 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20090616181345/http://picasso.tamu.edu/picasso/BioIndex?Year=1899 |dataarquivo = 16 de xuño de 2009 |urlmorta = si }}</ref> onde era adoito da taberna [[Els Quatre Gats]], símbolo do movemento modernista e onde expuxo debuxos por primeira vez. Aquí entra en contacto con outros artistas comcomo [[Carles Casagemas]], [[Jaume Sabartés]] e [[Ramon Casas]].<ref>{{Cita web |url=http://www.bnc.es/fons/detall.php?id=32 |título=Text a una felicitació d'any nou de 1903 |data-acceso=23 de maio de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20100922183147/http://www.bnc.es/fons/detall.php?id=32 |dataarquivo=22 de setembro de 2010 |urlmorta=si }}</ref> Neste ambiente, Picasso entrou en contacto co pensamento [[anarquista]] implantado en Barcelona. A miseria dos barrios baixos de Barcelona, os soldados doentes e feridos que volvían apara España despois da desastrosa [[guerra de Independencia cubana]], crearon un ambiente propicio para a violencia social que sen dúbida marcou, a un nivel individual e moral a sensibilidade de Picasso e que es pode apreciar en certos debuxos realizados entre 1897 e 1901: ''O prisioneiro'', ''Un mitin anarquista''.<ref name="Fermigier bcn anarquista">Fermigier, 1969:17-21</ref><ref name="PicassoArtwork-1901">{{Cita web |url = http://picasso.tamu.edu/picasso/WorksIndex?Year=1901 |título = Obra, 1901 |autor = Online Picasso Project |lingua = inglés |data-acceso = 23 de maio de 2016 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20090425150557/http://picasso.tamu.edu/picasso/WorksIndex?Year=1901 |dataarquivo = 25 de abril de 2009 |urlmorta = si }}</ref> Nesta mesma época, expón tamén por vez primeira na histórica [[Sala Parés]] da rúa Petritxol.
 
Entre os anos [[1901]] e [[1904]] alternou a súa residencia entre as cidades de [[Madrid]], [[Barcelona]] e [[París]], mentres a súa pintura entrou na etapa denominada período azul, fortemente influída polo [[simbolismo]].
Na primavera de [[1904]], decidiu trasladarse definitivamente a París e establecerse nun estudio na ribeira do [[río Sena]]. Na capital francesa fixo amizade, entre outros, cos poetas [[Guillaume Apollinaire]] e [[Max Jacob]] e co dramaturgo [[André Salmon]]; entre tanto, a súa pintura experimentou unha nova evolución, caracterizada por unha paleta cromática tendente ás cores terra e rosa. Ó pouco de chegar a París contactou con personalidades periféricas do mundo artístico e bohemio, como os estadounidenses Leo e [[Gertrude Stein]], e co que sería o seu marchante por sempre, Daniel-Henry Kahnweiler.
 
A fins de [[1906]] empezou a traballar nunha composición de gran formato que cambiaría o curso da arte do [[século XX]]: “Les demoiselles d’Avignon”. Nesta obra cumefundamental confluíron numerosas influencias, entre as que cabe citar principalmente a arte africana e ibérica e elementos de [[El Greco]] e [[Cézanne]].
 
En compaña doutro pintor novo, [[Georges Braque]], e baixo a constante influencia de [[Cézanne]] revisou a herdanza plástica vixente desde o [[Renacemento]], especialmente na representación pictórica do volume: foi o inicio do [[cubismo]].
 
A partir de [[1909]], os dous pintores -Pablo Picasso e Georges Braque- desenvolveron o devandito estilo nunha primeira fase, denominada analítica. No [[1912]] introduciron un elemento de flexibilidade en forma de recortes de papel e outros materiais directamente aplicados sobre o lenzo, técnica que denominaron ''[[collage]]''. A admisión no exclusivo círculo do cubismo do pintor [[Juan Gris]] desembocou na etapa sintética do dito estilo, marcado por unha gama cromática máis rica e a multiplicidade matérica e referencial. Entre [[1915]] e mediados da década de [[1920]] Picasso foi abandonando os rigores do [[cubismo]] para internarse nunca nova etapa figurativista, no marco dun reencontro entre o clasicismo e o crecientecrecente influxo do que o propio artista veu en chamar « a súa orixe mediterránea ».
[[Ficheiro:Juan Gris - Portrait of Pablo Picasso - Google Art Project.jpg|miniatura|esquerda|300px|Retrato de Picasso, por [[Juan Gris]], en 1912]]
Estivo casado desde [[1919]] coa bailarina rusa Olga Koklova e xa era pai dun fillo, Paulo, cando comezou a interesarse pola [[escultura]] logo do seu encontro no [[1928]] co artista catalán [[Julio González Pellicer|Julio González]]; entre os dous introduciron importantes innovacións neste campo, comezando a empregar materiais como ferro forxado.
 
En [[1935]] tería unha filla, Maya, froito dunha nova relación sentimental, Marie-Therèse, con quen conviviu abertamente a pesar de seguir casado con Olga Koklova; a partir de [[1936]], ambas as dúas tiveron que compartir óo pintor cunha terceira muller, a fotógrafa [[Dora Maar]]. O estalido da [[guerra civil española]] empurrouno a unha maior concienciación política e do seu xenio xurdiu a súa máis emblemática e coñecida obra pictórica, o mural “Guernica”
 
No [[1943]] coñeceu a Françoise Gilot, coa que tería dúas fillas, Claude e Paloma. Tres anos máis tardedespois abandonou París para instalarse en [[Antibes]], onde incorporou a cerámica ós seus soportes predilectos.
 
Na década de [[1950]] realizou moitas series sobre grandes obras clásicas da pintura, que reinterpretou co seu característico estilo, a modo de homenaxe ós seus pintores favoritos, como [[Velázquez]]. En [[1961]] casou en segundas nupcias con Jacqueline Roque, que sería a súa última relación sentimental de importancia.
 
A súa actividade foi extraordinariamente fecunda e nunha época no que os movementos e tendencias artísticas se sucedían con rapidez, Picasso soubo manterse na avangardavangarda ata a fin da [[segunda guerra mundial]] deixando un ronsel de influencias sen renunciar a realizar unha obra sempre orixinal e renovadora.
 
== Estilo ==
== Obras ==
=== ''Les demoiselles d'Avignon'' ===
''Les demoiselles d'Avignon'' ("As Señoritas de Avignon", [[1907]], óleo sobre lenzo, [[Metropolitan Museum of Art]], [[Nova York]]<ref>''[http://www.acsu.buffalo.edu/~jconte/Images/Picasso_Demoiselles.jpg Les Demoiselles d'Avignon]''</ref>). É o primeiro exemplo deste novo estilo de arte e o punto de partida para Picasso e para outros creadores. A suavidade e a delicadeza coa que tradicionalmente se trataba o espido feminino transfórmase en planos e ángulos dunha dureza non comprendida polos críticos da época. Pese a ser esta a teoría máis estendida, existen discrepancias sobre se enna realidade é un cadro cubista, pre-cubista ou unha representación pre-abstracta. Tamén o tema produce polémica, xa que nos debuxos previos aparecen personaxes masculinos –un mariñeiro e un estudante- que desaparecen no lenzo definitivo. É posible que sexa a evolución dun cadro anterior da época rosa, "El Harén", e o tema sexa unha visión dun prostíbulo. En "El Harén" aparecen homes e en "Les Demoiselles d'Avignon" decide poñer só mulleres "nun escaparate", facendo que o espectador participe activamente no cadro e non sexa un mero contemplador.
 
=== ''Naturaleza muerta'' ===
''Naturaleza muerta'' ("Os Paxaros mortos", [[1912]], óleo sobre lenzo 46x65 cm, Museo Nacional [[Museo Raíña Sofía|Centro de Arte Reina Sofía]]<ref>''[http://www.museoreinasofia.es/coleccion/obras/naturalezamuertapajaros.html Naturaleza muerta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091214132022/http://www.museoreinasofia.es/coleccion/obras/naturalezamuertapajaros.html |date=14 de decembro de 2009 }}''</ref>). Emprega neste cadro as características fundamentais do cubismo: formas dislocadas, ángulos, planos superpostos, referencias á realidade... Os protagonistas deste lenzo, os paxaros mortos, son de difícil localización, aparecen plumas en diversos planos, picos e patas mesturados con elementos que acercanachegan á realidade, como son os titulares dos xornais e textos illados.
 
=== ''La flauta de Pan'' ===
 
=== ''Buste et palette'' ===
''Buste et palette'' ("Busto e paleta"), [[1925]], óleo sobre lenzo 54x65,5&nbsp;cm, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía<ref>''[http://www.museoreinasofia.es/coleccion/obras/bustopaleta.html Buste et palette] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091214110144/http://www.museoreinasofia.es/coleccion/obras/bustopaleta.html |date=14 de decembro de 2009 }}''</ref>). ÁAo vezmesmo tempo en que xorde o movemento surrealista –do que Picasso se distancia a pesar da insistencia en incluílo- el realiza obras de difícil encadramento. Neste caso, un bodegón de sinxela composición, no que ademais dos elementos protagonistas realza o fondo –enreixado e fiestra- cun debuxo de liña certamente agresiva.
 
=== ''La nageuse'' ===
''La nageuse'' ("A nadadora"), [[1934]], carboncillocarbón sobre lenzo 182x216 cm., Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía<ref>''[http://www.museoreinasofia.es/coleccion/obras/nadadora.html La nageuse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091214140620/http://www.museoreinasofia.es/coleccion/obras/nadadora.html |date=14 de decembro de 2009 }}''</ref>). Xa comezan a verse as novas formas expresivas que Picasso adoptará no "Guernica", e o seu deseño basearase nestes traballos anteriores. Este é unha mestura de cubismo, figuras retorcidas, luces ... un estilo fundamentalmente expresivo, ideal para transmitir ideas e emocións.
 
=== ''Guernica'' ===
[[Ficheiro:Mural del Gernika.jpg|miniatura|Mural co ''Guernica'' feito con azulexos aen tamaño real, esta reprodución atópase na propia cidade de [[Gernika-Lumo]].]]
{{Artigo principal|Guernica (cadro)}}
''Guernica'', [[1937]], óleo sobre lenzo 349x776 cm, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía<ref>[https://archive.is/20120913003508/www.terra.es/personal/asg00003/picasso/grguer2.jpg ''Guernica'' (detalle)]</ref>). Máis que un cadro, é un cartel en lenzo sen texto. Picasso, que máis tardedespois se afiliaría ó [[Partido Comunista de Francia]], era defensor da [[II República Española|República Española]] e esta tiña nel un fiel artista de fama recoñecida.
 
=== ''Femme assise dans un fauteuil gris'' ===
 
=== ''Naturaleza muerta'' ===
''Naturaleza muerta'', ("Natureza morta", [[1944]]<ref>{{Cita web |url=http://www.spanisharts.com/reinasofia/picasso/naturaleza_lt.jpg |título=Copia arquivada |data-acceso=10 de marzo de 2011 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20100102171414/http://spanisharts.com/reinasofia/picasso/naturaleza_lt.jpg# |dataarquivo=02 de xaneiro de 2010 |urlmorta=si }}</ref>), óleo sobre lenzo 81x100 cm, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía). Á vez que comeza a realizar [[litografía]]s con evidente entusiasmo, Picasso realiza obras de tema clásico, fundamentalmente bodegóns. Nestas obras volve a aparecer a cor, con tonalidades máis básicas contrastadas. As luces dividen drasticamente o cadro en dúas partes, a superior iluminada e a inferior de sombra.
 
=== ''As Meninas'' ===
 
=== ''El pintor y la modelo'' ===
''El pintor y la modelo'' ("O pintor e a modelo", [[1963]], óleo sobre lenzo 130x195 cm, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía<ref>''[http://www.museoreinasofia.es/coleccion/obras/pintormodelo.html El pintor y la modelo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091214012633/http://www.museoreinasofia.es/coleccion/obras/pintormodelo.html |date=14 de decembro de 2009 }}''</ref>). As obras máis coloristas as realizarealízaas Picasso a partir do [[1960]] en NòtreNôtre-Dame-de-Vie, onde se traslada a vivir. Neste cadro con caras caricaturescas demostra a súa habilidade de transmitir o sentimento dos protagonistas que están na imaxe. Posiblemente sexa a interpretación dunha época da súa vida privada, con personaxes -pintor, modelo- e as súas situacións persoais do seu contorno.
 
== Notas ==
36

edicións