Diferenzas entre revisións de «Lingua castelá»

Recuperando 20 fontes e etiquetando 2 como mortas. #IABot (v2.0beta8)
(Recuperando 20 fontes e etiquetando 2 como mortas. #IABot (v2.0beta8))
No [[século VIII]], trala [[invasión musulmá da península Ibérica|invasión musulmá]] da [[península Ibérica]], formáronse dúas zonas ben diferenciadas: en [[Al-Ándalus]] os dialectos romances deron pé ao [[lingua mozárabe|mozárabe]], que convivía coas linguas da minoría estranxeira-invasora alóctona ([[lingua árabe|árabe]] e [[Linguas bérberes|bérber]]). Mentres, na zona en que se formaban os reinos cristiáns desde pouco despois do inicio da dominación musulmá, comezou unha evolución diverxente, na que xurdiron varias modalidades romances dun ''continuum'' intercomprensible: a [[lingua catalá|catalá]], a [[Lingua aragonesa|navarro-aragonesa]], a [[castelán medieval|castelán]], a [[asturleonesa]] e a [[Galego-portugués|galaico-portuguesa]]. O dialéctico románico castelán naceu no [[condado de Castela]] (entre o sur de [[Cantabria]] e o norte da actual [[provincia de Burgos]]) con [[Substrato éuscaro nas linguas romances|influencia vasca]] e [[Visigodos|visigótica]].
 
Os textos conservados máis antigos con trazos e palabras que se poden considerar precursoras do castelán son os documentos escritos en latín coñecidos como [[Cartularios de Valpuesta]]<ref>[http://www.20minutos.es/noticia/596161/0/palabras/antiguas/espanol "Descubren que las palabras más antiguas escritas en Español son del siglo IX"], ''20 minutos'', 27 de decembro de 2009{{es}}.</ref>, conservados na igrexa de Santa María de [[Valpuesta]]<ref>[http://es.noticias.yahoo.com/9/20091227/ten-estudio-del-ilcyl-confirma-a-los-car-bbad18b.html "Estudio del [[ILCYL]] confirma a los Cartularios de Valpuesta como el español más antiguo"]{{Ligazón morta|data=agosto de 2018 }}, ''Yahoo'', 27 de decembro de 2009 {{es}}.</ref>. Estas copias de documentos son de diversas épocas, sendo os máis antigos do século IX<ref>[http://www.elmundo.es/elmundo/2010/11/07/castillayleon/1289123856.html «La RAE avala que Burgos acoge las primeras palabras escritas en castellano»], artigo de Miguel A. Vergaz en ''El Mundo'', 7 de novembro de 2010 {{es}}.</ref>. As [[Glosas Emilianenses]] de finais do século X ou comezos do XI, conservadas no [[Mosteiro de Yuso]] ([[San Millán de la Cogolla]]) foron consideradas por [[Ramón Menéndez Pidal]] como a testemuña máis antiga da lingua castelán, mais posteriormente demostrouse que as formas escritas neses documentos corresponden ao romance navarro-aragonés<ref>Wolf y Ruhstaller (1996: 109-112) amosan que as glosas non poden ser casteláns nin rioxanas, e que os trazos que presentan corresponden á área navarro-aragonesa.</ref>.
 
Un momento decisivo no afianzamento do castelán tivo lugar durante o reinado de [[Afonso X o Sabio]] (1252-1284)<ref>''[http://books.google.com.mx/books?id=7Vk_6ZW-mucC&pg=PA321&dq=Alfonso+X+espa%C3%B1ol+culto&lr=#v=onepage&q=Alfonso%20X%20espa%C3%B1ol%20culto&f=false España: reflexiones sobre el ser de España]'', p. 321. [[Real Academia de la Historia]]. Madrid, 1998 ISBN 84-89512-04-3 {{es}}.</ref><ref>[[Carlos Alvar|Alvar, Carlos]]; Lucía Megías, José Manuel (2002) ''[http://books.google.com.mx/books?id=QMecWGS5Mz4C&pg=PA1019&dq=afianzamiento+castellano+Alfonso+X&lr=#v=onepage&q=afianzamiento%20castellano%20Alfonso%20X&f=false Diccionario filológico de literatura medieval española]'' volumen 21, p.1019 Madrid, ed.Castalia ISBN 978-84-9740-018-6 {{es}}.</ref>. Por aquel entón os [[cantares de xesta]] acadaran popularidade porque estaban escritos no romance vulgar, mais as obras cultas e literarias producidas na Corte eran redactadas en latín, única lingua culta da Europa cristiá nesa época. Por isto, resultou unha verdadeira revolución cultural que o rei Afonso X decidise dirixir un bo número de obras de elevada cultura redactadas en romance castelán, un idioma até entón desairado polas persoas letradas por consideralo demasiado prosaico. Isto deu pé ao recoñecemento oficial do castelán<ref>Obediente, Enrique (2007) ''[http://books.google.com.mx/books?id=Z5wQUpVS6_sC&pg=PA244&dq=castellano+alfonso+x+lat%C3%ADn#v=onepage&q=castellano%20alfonso%20x%20lat%C3%ADn&f=false Biografía de una lengua: nacimiento, desarrollo y expansión del español]'' p.244-248 Mérida, Venezuela, Universidad de Los Andes ed. Editorial Venezolana C.A. ISBN 978-980-11-1026-2 {{es}}.</ref>.
<td>{{legend|#C4C8B7|[[Ficheiro:Dark Green Arrow Up.svg|10px]] 2 %}}</td>
</td></tr></table>]]
Supón arredor do 90 % do total de falantes de castelán no mundo, uns 400 millóns de persoas.<ref>[http://www.elcastellano.org/ns/edicion/2013/marzo/petroleo.html "El español, ¿petróleo de España?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140828001212/http://www.elcastellano.org/ns/edicion/2013/marzo/petroleo.html |date=28 de agosto de 2014 }}, ''El Castellano'', marzo de 2013 {{es}}.</ref>. Distribúese polos países de [[Hispanoamérica]], algúns estados dos Estados Unidos, algunhas provincias do [[Canadá]] e os estados do sur do [[Brasil]].
 
===== Hispanoamérica =====
A gran maioría dos castelanfalantes, uns 375 millóns de persoas, viven en [[Hispanoamérica]]. [[México]] é o país co maior número de falantes (case unha cuarta parte do total de castelanfalantes do mundo), aínda que non é a única lingua oficial do estado, xa que desde 2003 México recoñece como idiomas tamén oficiais as linguas indíxenas<ref>Artigo 4.° da [[Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas]].</ref>.
 
É unha das linguas oficiais da [[Arxentina]], [[Bolivia]]<ref>[httphttps://web.archive.org/web/20080724082946/http://www.cna.gov.co/cont/documentos/legislacion/constitucion.pdf Constitución de Bolivia de 2009]. título I, capítulo 1.º, artigo 5, paráágrafo 1: cooficial con «todos los idiomas de las naciones y pueblos indígenas campesinos autóctonos, que son el [[lingua aimará|aimará]], araona, bauré, bésiro, canichana, cavineño, cayubaba, chácobo, chimán, ese ejja, [[lingua guaraní|guaraní]], guarasu’we, guarayu, itonama, leco, machajuyaikallawaya, machineri, maropa, mojeño-trinitario, mojeño-ignaciano, moré, mosetén, movima, pacawara, puquina, [[linguas quechuas|quechua]], sirionó, tacana, tapieté, toromona, uru-chipaya, weenhayek, yaminawa, yuki, yuracaré y zamuco») {{es}}.</ref>, [[Colombia]]<ref>[http://www.secretariasenado.gov.co/leyes/CONS_P91.HTM Constitución de 1991] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724232046/http://www.secretariasenado.gov.co/leyes/CONS_P91.HTM |date=24 de xullo de 2008 }}: (xunto coas linguas e dialectos dos grupos étnicos nos seus territorios.</ref>, [[Costa Rica]]<ref>[httphttps://web.archive.org/web/20010318031958/http://www.nacion.com/ln_ee/ESPECIALES/constitucion/docu2.html].</ref>, [[Cuba]]<ref>[http://www.cuba.cu/gobierno/cuba.htm].</ref>, [[Ecuador]]<ref>Segundo a [http://www.tribunalconstitucional.gov.ec/documentos/449_20081020.pdf Constitución de 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090617074848/http://www.tribunalconstitucional.gov.ec/documentos/449_20081020.pdf |date=17 de xuño de 2009 }}, título I, artigo 2: «El castellano es el idioma oficial del Ecuador; el castellano, el kichwa y el shuar son idiomas oficiales de relación intercultural. Los demás idiomas ancestrales son de uso oficial para los pueblos indígenas en las zonas donde habitan y en los términos que fija la ley. El Estado respetará y estimulará su conservación y uso».</ref>, [[El Salvador]]<ref>[http://www.acnur.org/biblioteca/pdf/6288.pdf].</ref>, [[Guatemala]]<ref>[httphttps://web.archive.org/web/20071122160300/http://www.mspas.gob.gt/menu/marco_legal/constitution_guatemala.pdf].</ref>, [[Honduras]]<ref>[http://www.honduras.net/honduras_constitution.html].</ref>, [[Nicaragua]]<ref>Constitución, título II, artículo 12.</ref>, [[Panamá]]<ref>[http://www.asamblea.gob.pa/asamblea/constitucion/].</ref>, [[Paraguai]] (cooficial co [[lingua guaraní|guaraní]]<ref>[http://www.dpi.bioetica.org/py1.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090601225403/http://www.dpi.bioetica.org/py1.htm |date=01 de xuño de 2009 }} e [http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=PY Ethnologue - Paraguay(2000)]. O guaraní é tamén o idioma máis falado en Paraguai por número de falantes nativos.</ref>), [[Perú]]<ref>[http://www.tc.gob.pe/legconperu/constitucion.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070324043856/http://www.tc.gob.pe/legconperu/constitucion.html |date=24 de marzo de 2007 }}.</ref> (cooficial co [[linguas quechuas|quechua]], [[lingua aimará|aimará]] e demais linguas nativas onde predominen), [[República Dominicana]]<ref>http://www.comparativeconstitutionsproject.org/files/Dominican%20Republic_2010.pdf</ref> e [[Venezuela]]<ref>A [http://www.constitucion.ve/constitucion.pdf Constitución de Venezuela]{{Ligazón morta|data=agosto de 2018 }} di que «Los idiomas indígenas también son de uso oficial para los pueblos indígenas y deben ser respetados en todo el territorio de la República, por constituir patrimonio cultural de la Nación y de la humanidad»</ref>. Non ten recoñecemento de lingua oficial noutros países americanos onde é lingua falada e maioritaria, como en [[Chile]]<ref>[{{Cita web |url=http://www.camara.cl/legis/constitucion/contitucion_politica.pdf |título={title} |data-acceso=15 de maio de 2005 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20050515132207/http://www.camara.cl/legis/constitucion/contitucion_politica.pdf] |dataarquivo=15 de maio de 2005 |urlmorta=non }}</ref>, [[Porto Rico]] e [[Uruguai]]<ref>[{{Cita web |url=http://www.dpi.bioetica.org/uy1.htm |título=Constitución Política de la República Oriental del Uruguay de 1967] |data-acceso=06 de xuño de 2013 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20090906110441/http://www.dpi.bioetica.org/uy1.htm |dataarquivo=06 de setembro de 2009 |urlmorta=si }}</ref>. En [[Porto Rico]], segundo os sucesivos plebiscitos do status político do país, que se sumaban ao establecido pola Constitución de 1952, estableceuse que «es la garantía permanente de ciudadanía estadounidense, nuestros dos idiomas, himnos y banderas»<ref>[http://premium.caribe.net/~amvr/const_pr_sp.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515142729/http://premium.caribe.net/~amvr/const_pr_sp.html |date=15 de maio de 2008 }} e [httphttps://web.archive.org/web/20080605051038/http://www.ceepur.org/sobreCee/leyElectoral/pdf/Los%20Plebiscitos%20sobre%20el%20Status%20Politico%20de%20Puerto%20Rico%20de%201967,%201993%20y%201998.pdf].</ref>.
 
===== O castelán en países onde non é oficial =====
Os falantes adoitan ser [[emigración|emigrantes]] de Hispanoamérica ou os seus descendentes, así como estudantes da lingua, onde acostuma ser a lingua máis estudada despois das oficiais.
 
[[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] é o segundo país con máis castelanfalantes no mundo<ref>[http://www.nytimes.com/2011/03/13/arts/television/cnn-en-espanol-restructures-its-programming.html?_r=0 "CNN en español restructures its programing"], ''New York Times'', 13 de marzo de 2011 {{en}}.</ref><ref>Instituto Cervantes, 2008 ([http://www.elpais.com/articulo/cultura/speak/spanish/Espana/elpepucul/20081006elpepicul_1/Tes "Más 'speak spanish' que en España"], ''[[El País]]'', 6 de xuño de 2008 {{es}}.</ref>. O castelán ten unha longa historia nos Estados Unidos, con moitos [[topónimo]]s nesa lingua desde a época da colonización española. A súa presenza viuse fortalecida pola inmigración procedente do resto de América. O español concéntrase especialmente en cidades cosmopolitas como [[Nova York]], [[Los Angeles]], [[Chicago]], [[Miami]], [[Houston, Texas|Houston]], [[San Antonio, Texas|San Antonio]], [[Denver]], [[Baltimore]] e [[Seattle]]. O castelán, ademais, é a lingua estranxeira máis ensinada no país<ref>[http://www.adfl.org/resources/enrollments.pdf Foreign Language Enrollments in United States Institutions of Higher Learning] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080803020358/http://www.adfl.org/resources/enrollments.pdf |date=03 de agosto de 2008 }}, MLA Fall 2002.</ref>.
 
Hai un avance progresivo do [[bilingüismo]], sobre todo nos estados de [[California]], [[Novo México]] e [[Texas]], nos que existen programas oficiais bilingües de castelán para residentes hispanos. En California moitas actividades de goberno, documentos e servizos están dispoñibles neste idioma. A sección 1632 do Código Civil de California recoñece o castelán como a lingua da comunidade hispana, polo que a lei Dymally-Alatorre institúe un bilingüismo inglés-castelán, sen a exclusión necesaria doutras linguas. No estado de Novo México o castelán é utilizado mesmo na administración estatal, aínda que ese estado non ten ningunha lingua oficial establecida na constitución. O [[castelán neomexicano]] remóntase aos tempos da colonización española no século XVI e conserva numerosos [[arcaísmo]]s. A Comisión de Dereitos Civís dos EUA recoñeceu que en 1912 "os neomexicanos tiveron éxito á hora de protexer a súa herdanza, incluíndo provisións na súa constitución que fan do castelán unha lingua oficial, igual có inglés". En Texas o goberno a través da sección 2054.116 do Código Gobernamental estipula que as axencias estatais deben proporcionar información en castelán nas súas páxinas web. Outros estados da Unión recoñecen tamén oficialmente o castelán.
No [[Canadá]] a poboación inmigrante de fala hispana constitúe o 1,3 % da poboación<ref>[http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/as-sa/98-314-x/98-314-x2011003_2-eng.cfm#n4 "Immigrant languages in Canada"], Statistics Canada {{en}}.</ref>, e case outro tanto o fala como segunda lingua<ref>[http://elcorreo.ca/2009/06/el-espanol-la-lengua-extranjera-mas-hablada-en-canada/ "El español, la lengua extranjera más hablada en Canadá"], ''El Correo'', 15 de xuño de 2009 {{es}}.</ref>. Aproximadamente a metade concéntrase en [[Toronto]].
 
Na illa de [[Belize]], antiga colonia británica, o castelán non ten recoñecemento oficial, se ben a maioría da poboación sabe falalo<ref name="Belizecen">[http://www.cso.gov.bz/publications/MF2000.pdf Population Census 2000, Major Findings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621080522/http://www.cso.gov.bz/publications/MF2000.pdf |date=21 de xuño de 2007 }}, Central Statistical Office, Ministry of Budget Management, Belice {{en}}.</ref>
<ref>[http://censos.ccp.ucr.ac.cr/ Belize Population and Housing Census 2000].</ref>, principalmente os descendentes hispanos que habitaron a rexión desde o [[século XVII]]. Na illa caribeña de [[Aruba]] é falado por gran cantidade de persoas. Pola contra, nas veciñas [[Curaçao]] e [[Bonaire]] é falado por unha minoría. Debido á proximidade de Venezuela, nas tres illas hai medios de comunicación en castelán, principalmente canles de televisión, por mor dos vínculos comerciais e a importancia do turismo castelanfalante. Nos últimos anos introduciuse o ensino básica obrigatorio do castelán nas escolas, aínda que sen carácter oficial (as linguas oficiais de Aruba, Bonaire e Curaçao son o [[lingua holandesa|holandés]] e o [[papiamento]], unha mestura de castelán e afroportugués).
 
{{Lenda|#FFEEAA|Menos do 1 %}}]]
 
O castelán é a lingua oficial de [[España]]. É falado tamén en [[Xibraltar]]<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gi.html Datos] da Biblioteca da [[CIA]] {{en}}.</ref> e [[Andorra]] (onde é oficial a [[lingua catalá]]<ref>[http://www20.gencat.cat/docs/Llengcat/Documents/Dades%20origen%20territori%20i%20poblacio/Altres/Arxius/eulandorra2004.pdf Enquisa de usos lingüísticos en Andorra - 2004] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091007232815/http://www20.gencat.cat/docs/Llengcat/Documents/Dades%20origen%20territori%20i%20poblacio/Altres/Arxius/eulandorra2004.pdf |date=07 de outubro de 2009 }} {{ca}}.</ref>. Ademais é usado en pequenas comunidades doutros países europeos como o [[Reino Unido]], [[Francia]], [[Alemaña]] ou [[Suíza]]<ref>[http://www.bbc.co.uk/languages/european_languages/languages/spanish.shtml BBC Education — Languages], Languages Across Europe — Spanish.</ref><ref>[http://www.all-about-switzerland.info/swiss-population-languages.html Switzerland's Four National Languages], en all-about-switzerland.info {{en}}</ref>, onde é a [[lingua materna]] do 1,7 % da poboación.
O castelán é unha das linguas oficiais da [[Unión Europea]]<ref>[{{Cita web |url=http://ec.europa.eu/education/policies/lang/languages/index_es.html |título=Linguas Oficiais da Unión Europea] |data-acceso=06 de xuño de 2013 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20060621121311/http://ec.europa.eu/education/policies/lang/languages/index_es.html |dataarquivo=21 de xuño de 2006 |urlmorta=si }}</ref>.
Máis de 22 millóns de persoas europeas maiores de 15 anos falan castelán fóra de España na UE, incluídas as que o aprenderon como lingua estranxeira. En total hai uns 70 millóns de falantes de castelán en Europa<ref>46&nbsp;698&nbsp;137 en España (98,8 % de 47&nbsp;265&nbsp;321 segundo o INE en 2012) + 22&nbsp;203&nbsp;930 no resto da UE (15 % na UE en total incluíndo España) + 123.000 en Suíza (1,7 %) + 53.963 en Andorra (68,7 %) + 36.250 en Noruega + 23.320 en Rusia.</ref>.
 
==== Asia ====
En [[Filipinas]], antiga colonia española, o castelán foi oficial entre [[1571]] e [[1987]], se ben desde 1973 fora perdendo moito peso representativo a nivel oficial. A proclamación presidencial/155 de 15 de marzo de 1973 aínda en vigor, declara o castelán como lingua oficial de Filipinas para todos aqueles documentos da época colonial non traducidos á lingua nacional. Trala [[Guerra Hispano-Estadounidense]] Filipinas pasou a ser colonia dos EUA a partir de [[1899]]. Desde entón, debido á intervención estadounidense, as autoridades seguiron unha política de deshispanización do país e imposición do inglés. Despois da [[Guerra filipino-estadounidense]], reduciuse a burguesía urbana castelanfalante, e trala [[Segunda Guerra Mundial]] en [[1945]], practicamente aniquilouse os restos da burguesía española tralo bombardeo de Intramuros en [[Manila]]. Calcúlase que en [[1907]] aproximadamente un 70 % da poboación filipina era quen de falar castelán, se ben só o 10 % como lingua materna. En [[1950]] pasou a ser o 6 %<ref>[http://www.elcastellano.org/filipinas.html Filipinas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004165647/http://www.elcastellano.org/filipinas.html |date=04 de outubro de 2011 }}, en ''El Castellano'' {{es}}.</ref>, e na actualidade é menos do 0,5 %<ref>[http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_eng/Content?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/elcano/elcano_in/zonas_in/spanish+language+culture/ari27-2009 "New Prospects for the Spanish Language in the Philippines (ARI)"], artigo de [[Rafael Rodríguez-Ponga]] na web do Real Instituto Elcano, 26 de febreiro de 2009 {{en}}.</ref>. Tamén sobreviven linguas crioulas de base castelá, como o [[chavacano]] ou o [[zamboangueño]].
 
En [[Israel]] existe unha importante comunidade [[sefardí]] duns 100.000 falantes de xudeocastelán<ref>[http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la lengua española (pág. 35)] {{es}}.</ref>.
O castelán é lingua oficial na [[illa de Pascua]], en [[Polinesia]]. Tamén é oficial a [[lingua chamorra]], unha variante austronesia falada na illa de [[Guam]], que foi colonia española xunto con tres das [[illas Marianas do Norte]] ([[Saipan]], [[Tinian]] e [[Illa Rota|Rota]]) e os [[Estados Federados de Micronesia]].
 
En [[Australia]] e [[Nova Zelandia]] hai unha comunidade de nativos castelanfalantes emigrados dunhas 133.000 persoas<ref>111.400 en Australia [http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Lookup/2071.0main+features902012-2013] + 21.645 en Nova Zelandia [http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2006-reports/quickstats-subject/Culture-Identity/quickstats-about-culture-and-identity-tables.xls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924130552/http://www.stats.govt.nz/~/media/Statistics/Census/2006-reports/quickstats-subject/Culture-Identity/quickstats-about-culture-and-identity-tables.xls |date=24 de setembro de 2015 }}</ref>.
 
En [[Arquipélago de Hawai|Hawai]], o 2,1 % da poboación é castelanfalante nativa<ref>http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_11_1YR_GCT1602.US01PR&prodType=table</ref>. Segundo o censo dos EUA, en 2010 había 120.842 hispanos.
 
==== Antártida ====
Na [[Antártida]], existen só dúas localidades civís, e as dúas teñen o castelán como lingua oficial. O asentamento arxentino de [[Fortín Sargento Cabral]] ten 66 habitantes<ref>[http://www.losandes.com.ar/notas/2010/10/25/primer-resultado-censo-antartida-viven-personas-523229.asp "Primer resultado del Censo: en la Antártida viven 230 personas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120190324/http://www.losandes.com.ar/notas/2010/10/25/primer-resultado-censo-antartida-viven-personas-523229.asp |date=20 de novembro de 2012 }}, en ''Los Andes'', 25 de outubro de 2010 {{es}}.</ref>, mentres que a localidade [[chile]]na de [[Villa Las Estrellas]] ten 130 habitantes.
 
==== Estimación do total de falantes por país ====
[[Ficheiro:Países por número de hablantes de español.PNG|miniatura|300px|Países por número de falantes: {{Lenda|#000000|Máis de 100 millóns}}{{Lenda|#4B0082|Máis de 50 millóns}}{{Lenda|#8B008B|Máis de 20 millóns}}{{Lenda|#C71585|Máis de 10 millóns}}{{Lenda|#FF1493|Máis de 5 millóns}}{{Lenda|#FF69B4|Máis de 1 millón}}]]
 
A seguinte táboa foi elaborado basicamente a partir do estudo ''El valor económico del español''<ref>''[http://www.iesandorra.es/ejercicios_departamentos/Una%20potencia%20de%20440%20millones%20de%20hablantes%20(EP%205-11-06).pdf El valor económico del español]'' {{es}}.</ref>, pero utilizando datos estatísticos máis actualizados, pois o estudo foi elaborado en base a datos censuais de poboación entre 2000 e 2005. O resultado foi dun total de case 440 millóns de castelanfalantes<ref>[http://www.elpais.com/articulo/cultura/potencia/440/millones/hablantes/elpepicul/20061105elpepicul_1/Tes/ Noticias "Una potencia de 440 millones de hablantes"], artigo de Miguel Ángel Noceda en ''El País'', 5 de novembro de 2006 {{es}}.</ref><ref>[http://www.ucm.es/info/icei/pdf/DT%2003-06.pdf Demografía de la lengua española]</ref>, os cales uns 400 millóns teñen dominio nativo e uns 40 con competencia limitada. En 2012 o [[Instituto Cervantes]] fixo unha actualización dos datos, cun total de 495 millóns de falantes, 425 con dominio nativo e o resto con competencia limitada, incluídos 18 millóns de estudantes de castelán, segundo estimacións censuais feitas entre 2010 e 2012<ref name="Español2012">[http://eldiae.es/wp-content/uploads/2012/07/2012_el_espanol_en_el_mundo.pdf "El español, una lengua viva: Informe 2012"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018144439/http://eldiae.es/wp-content/uploads/2012/07/2012_el_espanol_en_el_mundo.pdf |date=18/10/2012 }} (eldiae.es) {{es}}.</ref>.
 
* Nas filas con cor máis escuro de fondo, figuran os países con castelán como lingua oficial. A estimación dos falantes nativos (como primeira e segunda lingua en países co castelán oficial), calculouse en función das porcentaxes do estudo da "demografía de lengua española".<ref name="DemografíaLengEsp">Páxina 28 de: [http://eprints.ucm.es/8936/1/DT03-06.pdf Demografía de la lengua española].</ref>
123.611

edicións