Diferenzas entre revisións de «Guerra hispano-estadounidense»

sen resumo de edición
|cor =
|}}
A '''guerra hispano-estadounidense''', que en [[España]] é coñecida popularmente como '''guerra de Cuba''', ou tamén como '''o desastre do 98''', denominada por outra banda '''guerra hispano-americana''' e en Estados Unidos como, ''Spanish-American War'', foi a que se desatou entre España e [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] en [[1898]], durante a rexencia de [[María Cristina de Habsburgo-Lorena]], viúva do rei [[Afonso XII de España|Afonso XII]], sendo presidente do goberno español [[Práxedes Mateo Sagasta]] e presidente de Estados Unidos, [[William McKinley]].
 
Esta guerra que desembocou na perda das colonias de ultramar e veu a significar o fin do que fora o poderoso [[Imperio español]]. Os seus principais resultados foron a ''independencia'' de Cuba e a perda, por parte de España, do resto das súas colonias en [[América]] e [[Asia]], cedidas a Estados Unidos, que logo converteríasese esteconvertería en nova potencia colonial.
 
== A illa de Cuba de finais do século XIX ==
A illa de [[Cuba]], situada a uns 150 km das costas da [[Florida, Estados Unidos de América|Florida]], no [[mar Caribe|Caribe]], un verdadeiro ''"Mediterráneo americano"'', pertencía a España desde [[1492]]; é unha das últimas colonias españolas no continente americano. Trátase da illa máis grande das [[Antillas]], cunha posición moi favorable sobre as rutas marítimas internacionais. Os [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] sempre se interesaron na explotación destas ricas terras; as súase compañías americanas que explotan as plantacións de cana de azucre, froitas, tabaco así como o mineral de ferro. Os investimentos dos Estados Unidos excedíanseexcedían nosdos 50 millóns de dólares e o comercio con Cuba representaba un 7% do conxunto dos intercambios exteriores dos Estados Unidos.
 
A isto engádese o nacemento do sentimento nacional en [[Cuba]] influído polas revolucións [[Revolución francesa|francesa]] e [[Guerra de Independencia dos Estados Unidos|estadounidense]], o nacemento dunha burguesía local e as limitacións políticas e comerciais impostas por [[España]] que non permitía o libre intercambio de produtos, fundamentalmente [[azucre de cana]], cos EEUU e outras potencias. A radicalización destes sentimentos provocou que se desatase entre [[1868]] e [[1878]] a [[guerra dos Dez Anos]] baixo a dirección de [[Carlos Manuel de Céspedes]] facendado do oriente de Cuba. A guerra culminou coa firma da [[Pacto de Zanjón|Paz de Zanjón]], que non sería máis que unha tregua.
 
Aínda que este pacto concedíafacía algunhas concesións en materia de autonomía política e a pesar de que en [[1880]] logrousese logrou a abolición da escravitude en Cuba, a situación non contentaba completamente aos cubanos debido ao seu limitado alcance. Por iso os rebeldes volvéronsevolveron a sublevarse en [[1880]] na chamada ''[[Guerra Chiquita|guerra chiquita]]''.
 
En [[1893]] baixo o goberno liberal, o Ministro Maura propuxo un plan de reformas que os deputados autonomistas, préstamos que deben comprometerse, aprobaron xulgándoo ao mesmo tempo insuficientesinsuficiente. Os proxectos de Maura provocaron con todo á oposición da maioría parlamentaria. Os conservadores atacáronos dificilmenteatacárono, o que era lóxico, pero na esquerda houbo manifestacións de incomprensión igualmente grandegrandes.
 
A prensa nacional era por unanimidadeunanimemente hostil, excepto o diario ''Novo Réxime'', de Pi y Margall. Sagasta non estaba disposto a arriscar unha crise para a defensa das reformas cubanas, os debates parlamentarios se espazaronespazáronse e Maura, negándose a toda transacción, dimitiu en marzo de 1894. elEl atívose polo tanto ao debate dos proxectos contemporizadores de Abarzuza. Era ao voto de reformas tardías e dubidosas cando a insurrección xeral estalou a Cuba.
 
Por outra banda, [[José Martí]], escritor, pensador e líder independentista cubano, foi [[desterro|desterrado]] a España en [[1871]] por mor das súas actividades políticas. Martí nun principio ten unha posición pacifista, pero co pasar dos anos a súa posición radicalízase. É por isto que convoca aos cubanos á «''guerra necesaria''» pola independencia de Cuba. Con tal fin crea o PRC ([[Partido Revolucionario Cubano]]) baixo o cal organízasese organiza a [[guerra do 95]].
 
== Un conflito hispano-cubano ==
A rebelión na illa que é unha rebelión independentista, unha loita que comeza en [[1868]]; o movemento renóvase en [[1895]] cando o arancel aduaneiro Wilson-Gorman ([[1894]]), decidido polos Estados Unidos, aumenta un 40% os dereitos de aduana sobre o azucre cubano importado nos Estados Unidos e empeora a miseria dos "peóns",. Madrid négase a ceder ante os insurrectos cuxo heroe da primeira rebelión, [[José Marti]], vai morrer en combate, o [[19 de maio]] de [[1895]].
 
Pola outra banda o xeneral español [[Valeriano Weyler]] exerce unha represión brutal: milleiros de cubanos "reconcentrados" en campos; 200 000 persoas, o que representa o oitavo da poboación, moitos deles van morrerenmorrer dade fame ou de enfermidade, pois é tamén que dende [[1896]] a [[1898]], os insurrectos na súa loita sofreron tamén as resultas da práctica da [[terra queimada]].
 
Nos Estados Unidos, a opinión pública, na súa maioría, toma parte pola causa en favor dos insurrectos cubanos. Esta, influída amplamente polos Comités revolucionarios dos emigrantes cubanos de [[Nova York]] que recollen fondos e envían clandestinamente armas aos rebeldes. Asociacións de protesta, organismos tanto republicanos como demócratas, reclaman a intervención, pero o papel esencial corresponde á prensa do ''Middle West'' e aos ''yellow papers''.
10.707

edicións